Tiểu thương ở các chợ truyền thống là tệp khách hàng không mới với các ngân hàng tại TP HCM. Sacombank chính là ngọn cờ đầu của mảng cho vay kinh doanh này. 

Tháng 9/2013, Sacombank từng đưa ra các gói vay tối thiểu cho tiểu thương đến 500 triệu đồng, thời gian vay tối đa lên đến 3 năm, phương thức trả góp linh hoạt theo ngày, tuần, tháng và được giải ngân cũng như thu nợ trực tiếp tại địa điểm kinh doanh. 

Cũng theo ngân hàng này, đến ngày 31/8/2013, dư nợ cho vay tiểu thương chợ của Sacombank gần 500 tỷ đồng. 

Khi ngân hàng kiếm "tiền lẻ" từ chợ truyền thống

Tuy nhiên, không phải ngân hàng nào cũng có thể làm được như Sacombank vì rủi ro quá lớn - đặc biệt là các ngân hàng ngước ngoài. Thường các tiểu thương ở các chợ truyền thống tại Việt Nam không có tài sản đảm bảo, hoặc nếu có họ cũng không muốn cắm nhà hay cắm xe để vay vốn kinh doanh. 

Còn nếu cho vay vốn không cần tài sản thế chấp, Ngân hàng lại không có căn cứ gì để cho vay, khi hầu hết tiểu thương đóng thuế khoán và dòng tiền chưa minh bạch. 

Nút thắt nói trên đã được gỡ vào giữa năm 2025, sau khi Chính phủ bỏ việc thu thuế khoán, cộng với yêu cầu tất cả hộ kinh doanh phải có hóa đơn đầu ra - đầu vào, rồi khuyến khích tất cả chuyển đổi sang doanh nghiệp. 

Vậy nên, không ngạc nhiên khi tại thời điểm đó, nhiều Ngân hàng bắt đầu rục rịch tiến vào các chợ truyền thống - đặc biệt là ở hai đô thị lớn là TP HCM và Hà Nội. 

Tuy nhiên, mảng miếng này không phải “một phút ăn ngay”. Các ngân hàng phải chờ các tiểu thương làm quen dần với quy cách kinh doanh mới cũng như thực sự tham gia vào kinh tế số; cùng những điều chỉnh chính sách của Chính phủ để phù hợp hơn với thực tế. 

Đồng thời, Ngân hàng cũng phải làm quen với các khu chợ truyền thống và các tiểu thương, để biết tệp khách hàng mới mà cũ này cần gì và muốn gì. 

Hiện tại, nhìn một vòng thị trường, có thể thấy đang có khá nhiều ngân hàng rất quyết tâm trong việc ‘chinh phục’ trái tim của các tiểu thương ở chợ truyền thống; ngoài cái tên kỳ cựu Sacombank, còn có VietinBank, Techcombank, BIDV và Shinhan Bank hay Agribank.

Minh chứng qua việc tất cả đều lần lượt ra mắt các gói vay không tài sản đảm bảo dành cho các tiểu thương ở chợ truyền thống (điều trước đây chưa có), ra mắt ứng dụng quản lý bán hàng - ngách trước đây là cuộc chơi riêng của Misa, Kiot Việt, Sapo hay của các ông lớn công nghệ như FPT hoặc Viettel.

Đối với các cá nhân tiểu thương nhỏ lẻ - ví dụ như ở chợ Tân Định, các ngân hàng sẽ triển khai đội ngũ nhân viên trực tiếp đến từng khu chợ, cửa hàng để hỗ trợ mở tài khoản, cấp mã QR, lắp đặt loa thông báo thanh toán và hướng dẫn sử dụng ứng dụng thanh toán. 

Tháng 1/2026, Vietinbank đã ra mắt gói vay “Ngân hàng đồng hành - An tâm kinh doanh” với lãi suất hấp dẫn chỉ từ 5,1%/năm. Với gói vay này, các tiểu thương ở chợ truyền thống được tài trợ tối đa 100% nhu cầu vốn đồng thời cấp kèm hạn mức thấu chi không cần tài sản bảo đảm, hạn mức lên tới 1 tỷ đồng để bổ sung vốn nhập hàng, xoay vòng kinh doanh.

Trước đó, tháng 11/2025, BIDV ra mắt ứng dụng MyShop Pro, giải pháp quản lý bán hàng được tích hợp trực tiếp trên nền tảng ngân hàng số BIDV SmartBanking.

"Chúng tôi tin sự ra mắt của MyShop Pro trong chương trình hợp tác giữa BIDV cùng ngành Thuế sẽ tạo nền tảng vững chắc hỗ trợ cho cộng đồng tiểu thương, hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng này", bà Lê Thị Thanh Yên, Phó giám đốc Ban Sản phẩm bán lẻ BIDV chia sẻ.

Bên cạnh đó, ngân hàng này cũng tặng loa thanh toán và miễn phí 6 tháng sử dụng chữ ký số, hóa đơn điện tử, giúp giảm chi phí phần mềm và hạn chế sai sót thủ công. Ở thời điểm đó, BIDV không chỉ cử nhân viên đến làm quen và tìm cơ hội ở các chợ truyền thống ở Hà Nội mà còn ở Hà Tĩnh.

Nhanh chân không kém chính là Techcombank. Vào 8/2025, Techcombank cho biết cả nước có hơn 6 triệu hộ kinh doanh từ tiểu thương chợ truyền thống đến các chuỗi cửa hàng hiện đại, và ngân hàng này sẵn sàng đồng hành ở nhiều khía cạnh như cung cấp giải pháp tài chính, công nghệ…

Ông Hoàng Trọng Hiếu, Giám đốc Cao cấp Phát triển Giải pháp của Techcombank nhận định: “Mỗi nhóm ngành có nhu cầu, khó khăn khác nhau. Một tiệm tạp hóa nhỏ gặp những vấn đề khác xa một chuỗi shop quần áo, hay chuỗi dược phẩm hiện đại. Vì vậy, Techcombank đã đến tận nơi, lắng nghe và quan sát hành vi của tiểu thương đồng thời nghiên cứu thị trường để thiết kế những giải pháp sát với nhu cầu cho từng nhóm tiểu thương”. 

Techcombank lúc đó đã ra mắt giải pháp tín dụng ShopCash, với mức lãi chỉ từ 326 đồng/1 triệu/ngày, giúp tiểu thương xoay vốn nhanh để nhập hàng, mở rộng mặt bằng hay nắm bắt cơ hội kinh doanh. 

Đến tháng 3/2026, Techcombank cũng ra mắt T-Shop - ứng dụng quản lý bán hàng dành cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp bán lẻ. Theo đó, ngân hàng miễn phí 5 năm sử dụng phần mềm quản lý bán hàng T-Shop; tặng 5.000 hóa đơn điện tử và 1 năm sử dụng chữ ký số và Xuất hóa đơn tự động. Ngoài ra. hệ thống tự động phát hành hóa đơn ngay khi khách thanh toán xong hoặc theo khung giờ cài đặt, giúp chủ quán "nhẹ gánh", không lo nợ thuế.

Cũng trong thời điểm tháng 3/2026, Shinhan Bank đã ra mắt phần mềm quản lý kinh doanh Shinhan Store, trễ hơn một chút với thị trường vì có nhiều đòi hỏi về mặt kỹ thuật. Sau ba tháng, Shinhan Bank đã đón được khoảng 1.000 khách hàng trên ứng dụng. 

Những thách thức lớn

Trong buổi gặp gỡ báo chí được tổ chức bởi Shinhan Bank mới đây, ông Nguyễn Phú Cường, Trưởng phòng Giải pháp Bán lẻ cho biết hiện họ đang đồng hành cùng 4.400 khách hàng hộ kinh doanh. Tổng dư nợ cho vay Soho không tài sản đảm bảo đạt khoảng 4 triệu USD kể từ đầu năm 2026 đến nay. 

Tính xa hơn, tổng dư nợ cho vay tài trợ vốn kinh doanh của Shinhan Bank đạt khoảng 300 triệu USD tính từ 2023 đến nay. “Và một nửa trong tổng dư nợ cho vay Soho không tài sản đảm bảo từ đầu năm 2026 đến nay đến từ các tiểu thương của chợ Bến Thành”, ông Cường nêu chi tiết.

Về nguyên tắc, mỗi sạp trong chợ Bến Thành nhà băng này sẽ cho vay tối đa 1 tỷ, với lãi suất 11%. Tuy nhiên, ông cho biết thêm, đặc trưng ở chợ Bến Thành là một tiểu thương có khá nhiều sạp và rất khó để mà một tiểu thương mới không có mối quan hệ gì với các bà con đang kinh doanh tại chợ, có thể lấy được một mặt bằng ở đó. 

Để được kết quả bước đầu như đã nói ở trên, Shinhan Bank đã bỏ ra rất nhiều tâm sức cũng như tiền bạc trong hai năm vừa qua ở chợ Bến Thành.

“Chi phí tiếp cận tiểu thương ở các chợ truyền thống tất nhiên nó sẽ cao hơn bên ngoài. Tôi thường chia chi phí marketing thành hai nhóm: đo lường được và không đo lường được. Còn tất nhiên, trong kinh doanh luôn có các loại chi phí chìm phát sinh trong quá trình vận hành mà tôi không tiện nói”, ông nhận định. 

Cụ thể, chi phí đo lường được trước tiên là thiết bị, một cái dù 600.000 đồng, máy POS trị giá khoảng 200 USD và Shinhan Bank không thu phí của rất nhiều thiết bị/phần mềm khác. Trong khi ước tính chợ Bến Thành có khoảng 1.400 tiểu thương, chợ Bình Điền 1.600, đầu mối nông sản Thủ Đức cũng khoảng 1.800. Hiện Shinhan Bank đang tiếp cận tiểu thương ở chợ Bình Điền và xa hơn có hể là cả chợ Thủ Đức. 

Về đội ngũ hỗ trực chiến ở chợ, ông Cường cho hay Shinhan Bank sẽ gom theo cụm, ít nhất là khoảng 3 đến 5 chi nhánh phục vụ cho một cái chợ. Các chi nhánh sẽ tự làm việc và phân công với nhau lịch trực ở chợ, thậm chí là cả thứ bảy và chủ nhật.  

“Hiện tại, ở chợ Bến Thành, vào hai ngày cuối tuần, các tiểu thương luôn được thấy bóng áo xanh của nhân viên Shinhan Bank. Trước đây, Bến Thành là giang sơn của Sacombank. Sacombank từng “làm mưa làm gió” ở chợ Bến Thành. Còn trong hai năm trở lại đây, Shinhan và Agribank là cả hai ngân hàng cạnh tranh lẫn nhau để phục vụ cho các bà con tiểu thương ở đó”, ông nói. 

Nhiệm vụ của đội Shinhan Bank cũng như nhiều ngân hàng khác khi trực chiến ở các chợ truyền thống là “cầm tay chỉ việc” cho tiểu thương và xử lý tất cả các sự cố xảy ra khi giao dịch/thanh toán ngay lập tức.

Và sau hai năm “trầy da tróc vảy” ở các chợ truyền thống, ông đã rút ra được hai bài học lớn khi tiếp cận nhóm khách hàng tiểu thương. Theo cá nhân ông, rào cản thứ nhất mà các ngân hàng sẽ gặp phải khi vào chợ là phải xây dựng một mối quan hệ tốt với các anh chị trong ban quản lý. Ngân hàng không thể tự tiện xồng xộc vào chợ rồi bảo là ‘tôi có giải pháp này giải pháp kia hay lắm muốn chia sẻ’. Tức là, trước tiên phải chính danh. 

Khó khăn thứ hai, mỗi chợ lại có một đặc điểm riêng, nên các tiểu thương cũng có nhu cầu hỗ trợ hay vay vốn khác nhau. “Vậy nên, cá nhân tôi và team phải ở đó, thăm hỏi và quan sát. Trong quá trình cũng sẽ gặp nhiều khó khăn nhưng cũng có nhiều niềm vui á. Để định danh được tiểu thương, như họ là ai, họ có nhu cầu gì trong 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng hay là 6 tháng tới. 

Công việc này sẽ khó khăn ở khía cạnh là các tiểu thương có mở lòng để chia sẻ với mình hay không, và mình mất bao lâu để mình có thể vẽ nên chân dung của họ ở từng chợ”, ông bày tỏ. 

Ví dụ, thoạt trông thì chợ đầu mối Thủ Đức và Bình Điền na ná nhau, nhưng nếu đi sâu tìm hiểu thì tính chất ngành nghề của hai bên có rất nhiều điểm khác nhau. Ban quản lý và cách vận hành của cả hai cũng theo mô hình quản trị khác nhau. Cho nên là cứ mỗi một anh chị trong ban quản lý thì là team Shinhan Bank lại gặp một rào cản, khó khăn khác.