Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng ngày 31/10, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn đại biểu Quốc hội TP HCM, cho rằng một trong những vấn đề phức tạp cần giải quyết hiện nay là cấu trúc vốn của nền kinh tế.
Theo đại biểu, giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi nguồn vốn đầu tư xã hội rất lớn, dự kiến gấp hai lần giai đoạn trước. Do đó, bài toán đặt ra là phải cân đối được thời hạn, tính chất của các nguồn vốn và hiệu quả sử dụng vốn, vừa đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, vừa không gây tổn thương đến ổn định kinh tế vĩ mô.
Đại biểu kiến nghị tái cấu trúc thị trường tài chính để thị trường chứng khoán sớm trở thành kênh cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế. Đồng thời, Quốc hội và Chính phủ cần sớm tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước nhằm nâng cao năng lực tài chính, khả năng huy động vốn và mở rộng tín dụng có định hướng.
Ông cũng đề xuất xem xét tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại để tạo thêm nguồn lực, qua đó góp phần kéo giảm mặt bằng lãi suất cho vay.
Cùng quan tâm đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đồng Nai, đề nghị Chính phủ coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành.
Theo đại biểu, vốn là nguồn lực thiết yếu cho sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư hạ tầng và các công trình lớn ngày càng cao, doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần được tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý để duy trì hoạt động và mở rộng đầu tư.
Để giảm gánh nặng vốn vay, đại biểu đề nghị phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn và chi phí hoạt động của ngân hàng; đồng thời minh bạch lãi suất sau thời gian ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi từ việc giảm lãi suất.
Một giải pháp khác được đề xuất là đổi mới cơ chế bảo lãnh tín dụng, mở rộng hình thức cho vay dựa trên dòng tiền, đơn hàng và chuỗi cung ứng thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.
Đại biểu cũng kiến nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất có mục tiêu, thời hạn và nguồn lực rõ ràng; cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời nhưng có phương án phục hồi khả thi. Việc khoanh nợ cần được xem xét với những trường hợp đủ điều kiện và có cơ chế kiểm soát chặt chẽ.
Theo ông, việc giảm lãi suất phải đi đôi với bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát.
Đại biểu Nguyễn Cao Sơn, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ. (Nguồn: quochoi.vn).
Đại biểu Nguyễn Cao Sơn, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, cho biết doanh nghiệp hiện vẫn chịu sức ép lớn về vốn, chi phí và sức mua thị trường yếu. Nhiều đơn vị thiếu nguồn tiền để triển khai các dự án sản xuất, kinh doanh.
Để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, đại biểu đề nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại kéo dài, mở rộng cơ chế cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 đối với doanh nghiệp gặp khó khăn do thị trường nhưng sử dụng vốn đúng mục đích và có phương án phục hồi khả thi.
Đây là đề xuất đáng chú ý trong bối cảnh khả năng cân đối dòng tiền và nghĩa vụ trả nợ tiếp tục là áp lực đối với nhiều doanh nghiệp. Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ, nếu được áp dụng đúng đối tượng, có thể giúp doanh nghiệp có thêm thời gian phục hồi hoạt động, tránh phát sinh áp lực nợ xấu do những khó khăn mang tính tạm thời.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị mở rộng đối tượng tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, người thuê nhà và người mua nhà ở xã hội.
Một nội dung khác được kiến nghị là giảm phí bảo lãnh dự thầu, phí thực hiện hợp đồng và phí trả nợ trước hạn. Theo đại biểu, khi nghĩa vụ bảo lãnh giảm theo xác nhận của các bên, phần ký quỹ tương ứng cần được giải tỏa. Các hướng dẫn liên quan nên được hoàn thành trong quý I/2027.
Không chỉ tập trung vào lãi suất và tín dụng, nhiều đại biểu cho rằng cần thay đổi cơ cấu huy động vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng lớn của nền kinh tế.
Đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa, nhấn mạnh hiệu quả sử dụng vốn cần được đặt ngang với yêu cầu huy động vốn. Theo ông, đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài đều đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, song cần đánh giá thực chất chất lượng giải ngân, tiến độ hoàn thành và khả năng chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất, hạ tầng và dịch vụ công.
Đại biểu cho rằng nền kinh tế cần nguồn vốn dài hạn cho sản xuất, công nghệ, logistics và hạ tầng. Trong khi đó, sự phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, áp lực lãi suất và những hạn chế của thị trường vốn có thể làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.
Do đó, cần phát triển thực chất thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và kỷ luật của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn. Đồng thời, kiểm soát chặt chất lượng tín dụng và rủi ro tại những lĩnh vực có mức độ liên thông cao như ngân hàng, trái phiếu và bất động sản.
Đại biểu Lê Văn Thế, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Bình, cũng đề nghị chuyển trọng tâm đánh giá hiệu quả đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang kết quả thực tế sau đầu tư. Với các dự án đầu tư nước ngoài, cần quan tâm đến mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng, khả năng chuyển giao công nghệ và chất lượng việc làm.
Đối với khoa học công nghệ, hiệu quả cần được đo lường thông qua kết quả nghiên cứu được ứng dụng, thương mại hóa và đóng góp thực tế vào năng suất.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn. (Nguồn: quochoi.vn).
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết cơ quan điều hành tiền tệ tiếp tục theo đuổi mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, kiểm soát tỷ giá, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Đối với các công cụ điều hành như tái cấp vốn và nghiệp vụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước đang hỗ trợ các tổ chức tín dụng. Đặc biệt, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, cơ quan này đang triển khai một gói tái cấp vốn để cho vay nhà ở xã hội.
Về tín dụng, Thống đốc cho biết tín dụng bất động sản được kiểm soát nhằm bảo đảm tăng trưởng. Ngành ngân hàng cũng triển khai các chính sách giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn và cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh doanh nghiệp cần chứng minh được năng lực tài chính và khả năng trả nợ. Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ khuyến khích, tạo cơ sở pháp lý để các tổ chức tín dụng yên tâm cho vay.
Đối với đề xuất kéo dài thời gian trả nợ, cơ cấu lại nợ, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết các nội dung này đã được quy định trong pháp luật, trong đó Thông tư 39 cũng có những quy định cụ thể và thuộc thẩm quyền của các tổ chức tín dụng.
Ngân hàng Nhà nước sẽ căn cứ các quy định hiện hành để khuyến khích các tổ chức tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.
