Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA) vừa có văn bản kiến nghị bổ sung trở lại chính sách phát triển nhà ở thương mại có giá phù hợp với khả năng chi trả của người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp vào dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Đề xuất này được HoREA đưa ra sau khi nhận thấy dự thảo ngày 5/8 không còn quy định riêng về nhà ở thương mại giá phù hợp, trong khi dự thảo ngày 22/7 từng có một mục riêng về nội dung này.

Theo Hiệp hội, việc bỏ chính sách này là chưa hợp lý trong bối cảnh nguồn cung nhà ở trên thị trường đang lệch mạnh về phân khúc cao cấp, trong khi sản phẩm phù hợp khả năng chi trả của phần đông người dân rất thiếu.

Thống kê của đơn vị cho thấy tại khu vực TP HCM trước sáp nhập, năm 2020 có 163 căn nhà ở giá phù hợp, tương đương khoảng 1% tổng số nhà ở đưa ra thị trường. Giai đoạn 2021 - 2024, phân khúc này không còn sản phẩm được đưa ra thị trường, trong khi nguồn cung chủ yếu là nhà ở cao cấp và trung cao cấp.

Từ thực tế này, HoREA cho rằng cần hình thành một phân khúc nhà ở thương mại riêng, nằm trong hệ thống pháp luật nhưng có cơ chế phù hợp hơn về đất đai, thủ tục và quy hoạch.

Hiệp hội đề xuất bổ sung mục riêng về nhà ở thương mại giá phù hợp vào dự thảo Luật Nhà ở. Về đối tượng mua, thuê mua, ngoài cá nhân trong nước là người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp, HoREA còn đề nghị bao gồm các nhóm thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội. 

Mỗi trường hợp chỉ được mua, thuê mua một căn nhà ở thương mại giá phù hợp từ chủ đầu tư. Trường hợp đã được hưởng chính sách mua, thuê mua nhà ở xã hội thì không được tiếp tục mua, thuê mua loại nhà này. HoREA cũng đề xuất người mua, thuê mua không được bán lại căn nhà trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ ngày nhận bàn giao. 

Theo Hiệp hội, việc mở rộng đối tượng sang một bộ phận người đang thuộc diện hưởng chính sách nhà ở xã hội xuất phát từ thực tế có những người có thể nhận hỗ trợ tài chính từ người thân hoặc có nguồn thu đột xuất, nhưng nguồn cung nhà ở xã hội hạn chế khiến họ muốn có thêm một lựa chọn khác.

Nếu sở hữu được nhà ở thương mại giá phù hợp, những người này cũng không còn thuộc nhóm chưa có nhà ở để tiếp tục hưởng chính sách nhà ở xã hội, qua đó có thể góp phần giảm áp lực lên chương trình phát triển nhà ở xã hội tại địa phương.     

Về cách xác định giá bán, HoREA đề nghị luật chỉ quy định “giá bán tối đa nhà ở thương mại giá phù hợp” theo quy định của UBND cấp tỉnh, hoặc giao HĐND cấp tỉnh quyết định mức giá tối đa để UBND thực hiện. 

Theo đơn vị, Nhà nước không nên khống chế lợi nhuận tối đa, mà để cho doanh nghiệp tự tính giá thành, giá bán nhà ở trong dự án nhà ở thương mại của mình. Nếu thấy phù hợp, không vượt quá giá bán tối đa thì đăng ký tham gia thực hiện dự án nhà ở thương mại giá phù hợp.

Bởi lẽ có những doanh nghiệp sở hữu nguồn vốn tự có dồi dào, ít dùng đòn bẫy tài chính, hoặc có nguồn cung vật tư, thiết bị giá tốt... thì có thể giảm giá thành, tăng lợi nhuận. Bên cạnh đó, cũng có doanh nghiệp cần dòng tiền nhanh, chắc ăn để bảo đảm thanh khoản thì họ thậm chí chấp nhận bán hòa vốn hoặc lãi rất thấp.   

Đơn vị dẫn chứng bài học tham khảo từ Nghị quyết 02 (ban hành 2013) về gói tín dụng ưu đãi 30.000 tỷ đồng. Chương trình này hỗ trợ chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội/ nhà ở thương mại là căn hộ chung cư có giá bán không quá 1,05 tỷ đồng (đơn giá không quá 15 triệu đồng/m2). 

HoREA cho biết khi đó đã có hàng trăm doanh nghiệp đăng ký tham gia, thậm chí một số doanh nghiệp chấp nhận giảm giá bán để đáp ứng điều kiện quy định của Nghị quyết. Qua đó, giúp thị trường bất động sản vượt qua khủng hoảng đóng băng và phục hồi, phát triển trở lại từ năm 2014.