Thị trường kim cương Việt Nam tiếp tục thu hút sự chú ý sau khi Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu khoảng 28.000 viên kim cương vào Việt Nam để tiêu thụ.
Đáng chú ý, trong số các đối tượng bị điều tra có ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-Lab), đơn vị thành viên của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ). Ngay sau đó, PNJ khẳng định vụ việc là hành vi của cá nhân, không liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp và cho biết sẽ phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình điều tra.
Diễn biến này một lần nữa khiến thị trường quan tâm đến hoạt động kiểm định kim cương, lĩnh vực vốn không quá sôi động nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị của ngành đá quý.
Tại Việt Nam, số lượng đơn vị có khả năng giám định kim cương không nhiều, phần lớn gắn với những thương hiệu vàng bạc, đá quý lớn.
Trong đó, PNJ-Lab là cái tên nổi bật nhất. Tiền thân là Trung tâm Giám định PNJ, PNJ-Lab được thành lập ngày 16/12/2010 và hiện là công ty con của PNJ.
Theo giới thiệu của doanh nghiệp, PNJ-Lab cung cấp dịch vụ giám định kim cương, đá quý, vàng bạc và kim loại quý; đồng thời thực hiện khắc laser mã số lên cạnh viên kim cương, niêm phong và cấp lại chứng thư khi cần thiết.
Trước khi xảy ra vụ việc vừa qua, PNJ-Lab từng cho biết đơn vị chiếm khoảng 70% thị phần giám định kim cương và đá quý tại Việt Nam, mỗi tháng xử lý hàng chục nghìn sản phẩm. Đây cũng là một trong số ít phòng giám định trong nước được nhiều doanh nghiệp kinh doanh trang sức sử dụng.
Một tên tuổi lớn khác là Viện Ngọc học và Trang sức Doji (DojiLab), đơn vị thành viên của Tập đoàn Doji. Tiền thân là Trung tâm Giám định vàng bạc đá quýDoji,DojiLab được thành lập năm 2009.
Ngoài giám định kim cương tự nhiên, kim cương nhân tạo, đá màu và kim loại quý,DojiLab còn tham gia đào tạo ngọc học và tổ chức các hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực đá quý. Chứng thư của đơn vị thể hiện đầy đủ các thông số như trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt, hình dạng, dấu hiệu xử lý (nếu có) cùng mã số định danh riêng của từng viên kim cương.
Bên cạnh hai doanh nghiệp trên, Công ty cổ phần Giám định Rồng Vàng - SJC cũng là một trong những đơn vị có nhiều năm hoạt động trên thị trường. Doanh nghiệp được thành lập năm 2004, là công ty liên kết của Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), chuyên cung cấp dịch vụ giám định vàng bạc, đá quý và kim cương.
Ngoài cấp chứng thư, Giám định Rồng Vàng - SJC còn cung cấp dịch vụ khắc laser mã số trực tiếp lên cạnh viên kim cương nhằm hỗ trợ nhận diện và hạn chế nguy cơ tráo đổi trong quá trình giao dịch.
Những năm gần đây, thị trường cũng xuất hiện thêm một số đơn vị giám định độc lập như CTCP Giám định GGJ, thành lập năm 2023 tại Hà Nội. Doanh nghiệp hoạt động theo mô hình phòng giám định độc lập, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo về kim cương và đá quý.
Trong khi đó, đối với các viên kim cương có giá trị cao hoặc phục vụ giao dịch quốc tế, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam cũng lựa chọn các chứng thư của những tổ chức giám định quốc tế như Viện Ngọc học Hoa Kỳ (GIA), Viện Ngọc học Quốc tế (IGI) hay Hội đồng Kim cương Tối cao Bỉ (HRD). Đây đều là các tổ chức có uy tín toàn cầu, dù chưa vận hành phòng giám định đầy đủ tại Việt Nam.
Khác với vàng, loại tài sản có giá giao dịch tương đối đồng nhất theo trọng lượng và độ tinh khiết, mỗi viên kim cương gần như là một sản phẩm "độc bản". Chỉ cần khác biệt nhỏ về màu sắc, độ tinh khiết hoặc tỷ lệ cắt cũng có thể khiến giá trị chênh lệch từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng.
Để chuẩn hóa việc đánh giá, ngành kim cương toàn cầu sử dụng hệ thống tiêu chuẩn 4C, gồm Carat (trọng lượng), Color (màu sắc), Clarity (độ tinh khiết) và Cut (giác cắt). Đây là những tiêu chí được các phòng giám định chuyên nghiệp kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng trước khi cấp chứng thư.
Một chứng thư giám định thường thể hiện đầy đủ các thông số kỹ thuật của viên kim cương, kèm mã số định danh riêng. Với nhiều viên kim cương, mã số này còn được khắc laser trên cạnh viên đá để đối chiếu với chứng thư, giúp giảm nguy cơ nhầm lẫn hoặc tráo đổi trong quá trình mua bán.
Bởi vậy, trong ngành kim cương, chứng thư thường được ví như "giấy khai sinh" hay "hộ chiếu" của mỗi viên đá quý. Không chỉ xác nhận đặc điểm kỹ thuật, chứng thư còn là cơ sở để định giá, bảo hiểm, cầm cố, chuyển nhượng hoặc giao dịch trên thị trường.
Tuy nhiên, giá trị của chứng thư không chỉ phụ thuộc vào nội dung thể hiện mà còn gắn với uy tín của đơn vị phát hành. Một chứng thư đến từ tổ chức có độ tin cậy cao thường được thị trường chấp nhận rộng rãi hơn, đặc biệt trong các giao dịch có giá trị lớn hoặc giao dịch xuyên biên giới.
Chính vì vậy, cùng với sự phát triển của thị trường kim cương, vai trò của các tổ chức giám định ngày càng trở nên quan trọng. Những biến động liên quan đến các đơn vị kiểm định không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn có thể tác động tới niềm tin của người tiêu dùng và toàn bộ thị trường kim cương.
Trong buổi làm việc với Đoàn công tác Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, tỉnh Phú Thọ kiến nghị sớm hoàn thiện cơ chế, ưu tiên bố trí nguồn lực và tháo gỡ các vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu để đẩy nhanh triển khai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội.
Đến nay, cả hai dự án vẫn chưa hoàn thiện giải phóng mặt bằng do nhiều nguyên nhân khác nhau.
Với vốn điều lệ 10 tỷ đồng, PNJ-Lab đã tích lũy hơn 46 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (tính đến cuối 2023), đồng thời ghi nhận biên lợi nhuận và hiệu quả sinh lời vượt xa mức bình quân ngành.
Theo quy định, cá nhân nếu chỉ có duy nhất một nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở, khi chuyển nhượng sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân, kèm theo điều kiện cụ thể.
