Đà tăng của thị trường chứng khoán toàn cầu có thể đang đi đến hồi kết. Các chuyên gia kỳ cựu cảnh báo nguy cơ xảy ra một đợt điều chỉnh đang gia tăng trong bối cảnh định giá cổ phiếu đã lên quá cao, còn rủi ro địa chính trị và chính sách thì ngày càng tích tụ. 

Chứng khoán bước vào năm 2026 với động lực mạnh mẽ, nối tiếp một năm tăng trưởng bùng nổ. Chỉ số MSCI All Country World - đo lường diễn biến của hơn 2.500 cổ phiếu ở các thị trường phát triển và mới nổi - đã tăng hơn 2% trong năm nay. Trước đó, chỉ số này đã lập kỷ lục mới vào ngày 15/1 sau khi tăng 20,6% trong năm 2025, theo dữ liệu từ LSEG.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo việc thiếu vắng các đợt thoái lui đáng kể trong 9 tháng qua khiến thị trường rất dễ bị tổn thương trong kịch bản tâm lý đột ngột đảo chiều.

Ông Timothy Moe, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Goldman Sachs, lưu ý: “Các thị trường, đặc biệt là thị trường châu Á, đã có một năm 2025 rất tích cực và không xuất hiện bất kỳ đợt điều chỉnh đáng kể nào trong suốt hơn 9 tháng qua. Xét theo chu kỳ lịch sử, chiếc đồng hồ thị trường đang điểm đến thời khắc của một đợt điều chỉnh”.

Trong vòng 15 - 35 năm qua, các thị trường thường trải qua đợt điều chỉnh giảm 10% hoặc hơn sau mỗi 8 hoặc 9 tháng, ông Moe cho biết.

Ông nói thêm: “Nếu lo ngại địa chính trị nổi lên, tôi nghĩ nhà đầu tư cần hiểu rằng chúng có thể trở thành chất xúc tác, khiến thị trường điều chỉnh giảm”.

Trong thời gian qua, giới đầu tư đã tỏ ra khá thờ ơ trước những đợt leo thang căng thẳng địa chính trị. Thị trường coi những sự kiện nóng gần đây, bao gồm tranh cãi xoay quanh Greenland, là biến động nhất thời thay vì rủi ro dài hạn.

Thị trường cũng bật tăng mạnh mẽ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại đe dọa áp thuế bổ sung với 8 nước châu Âu nhằm theo đuổi một thỏa thuận.

Quyết định của ông Trump đã gợi lại những bàn luận về chiến lược “TACO” (ông Trump luôn rút lui), hàm ý ông Trump cuối cùng sẽ chọn thỏa hiệp sau khi đưa ra những lời đe dọa ban đầu. 

Ông Moe ví tâm lý hiện tại của nhà đầu tư với một thí nghiệm hóa học, mà thoạt nhìn chẳng có gì xảy ra cho đến khi tình hình đột nhiên biến đổi.

Vị chuyên gia mô tả: “Bạn nhỏ từng giọt dung dịch vào lọ hóa chất, nhỏ mãi, nhỏ mãi mà chẳng thấy có gì xảy ra. Nhưng rồi với một giọt cuối cùng, màu sắc đột nhiên thay đổi. Thị trường thường mặc kệ rủi ro địa chính trị cho đến khi mọi chuyện trở nên nghiêm trọng”.  

Bất chấp những lo ngại này, ông Moe vẫn có đánh giá lạc quan về chứng khoán, đặc biệt là chứng khoán châu Á, theo tờ CNBC. 

Loạt rủi ro rình rập

Nhiều chuyên gia khác đồng tình rằng rủi ro thị trường điều chỉnh đã tăng, nhưng nguyên nhân không chỉ vì đợt điều chỉnh trước cách đây quá lâu.  

Ông Kevin Gordon, trưởng bộ phận chiến lược và nghiên cứu vĩ mô tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab, chỉ ra: “Khi định giá bị thổi phồng và tâm lý nhà đầu tư hưng phấn quá mức, có khả năng các đợt thoái lui sẽ nghiêm trọng hơn bình thường”.

Các chất xúc tác có thể đến từ thay đổi chính sách, tình hình địa chính trị hoặc kết quả kinh doanh thấp hơn kỳ vọng. 

Những đề xuất chính sách như áp trần lãi suất thẻ tín dụng, hay căng thẳng địa chính trị leo thang, đều có thể giáng đòn mạnh vào thị trường nếu chúng bắt đầu gây rủi ro đáng kể cho lợi nhuận doanh nghiệp hoặc kéo lợi suất trái phiếu tăng cao. 

Ông Miroslav Aradski, Phó Giám đốc bộ phận chiến lược đầu tư toàn cầu của BCA Research, cảnh báo sự yên ắng kéo dài của thị trường có thể khiến nhà đầu tư lơi là cảnh giác.

Dù nhà đầu tư có vẻ ngày càng ít nhạy cảm với các tuyên bố chính trị, địa chính trị vẫn là một rủi ro cực kỳ khó đoán.

Ông cảnh báo: “Bản thân chiến lược ‘TACO’ tồn tại một nghịch lý. Nếu thị trường không phản ứng mạnh, ông Trump sẽ có thêm tự do để theo đuổi những chính sách tiềm ẩn bất ổn. Điều đó có nghĩa là cuộc khủng hoảng tiếp theo có thể sẽ trầm trọng hơn lần trước”.

Ở góc độ kỹ thuật, ông Jay Woods, Giám đốc đầu tư của Freedom Capital Markets, cho rằng thị trường đang phát đi những tín hiệu thường thấy trong giai đoạn cuối chu kỳ tăng điểm. 

Lợi nhuận mạnh mẽ không còn chuyển hóa nhất quán thành đà tăng giá cổ phiếu bền vững, trong khi động lực dẫn dắt thị trường ngày càng thu hẹp quanh nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.

Ông Woods dự đoán: “Nasdaq-100 chưa lập đỉnh mới kể từ tháng 10 năm ngoái và có thể là chỉ số chính đầu tiên điều chỉnh giảm”.