Nhìn lại năm 2025, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) định hướng tăng trưởng tín dụng ở mức khoảng 16%, song thực tế tín dụng toàn hệ thống đã tăng gần 18% (tính đến ngày 24/12), qua đó góp phần hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8%.

Bước sang năm 2026, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP được nâng lên mức hai chữ số, nhà điều hành cho biết định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ở mức khoảng 15%, đồng thời có thể điều chỉnh tăng – giảm linh hoạt theo diễn biến thực tế.

Mục tiêu là vừa kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa hỗ trợ tăng trưởng và bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng.

Trước đó, ngày 31/12/2025, NHNN đã có văn bản gửi các tổ chức tín dụng, thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 để các ngân hàng chủ động triển khai. Theo đó, mức giao chỉ tiêu của từng tổ chức tín dụng được xác định trên cơ sở kết quả chấm điểm, xếp hạng năm 2024 nhân với hệ số áp dụng chung cho toàn hệ thống.

Tại hội thảo "Nhận định thị trường bất động sản 2026: Dòng tiền nhà đầu tư chảy vào phân khúc nào?" do Báo Tiền Phong tổ chức, chuyên gia kinh tế TS. Lê Xuân Nghĩa, cho rằng mức tăng trưởng tín dụng 19% của năm trước cần được nhìn nhận lại một cách thận trọng khi xét tới 1,2 triệu tỷ đồng từ Kho bạc Nhà nước gửi ngược trở lại hệ thống ngân hàng, do vốn phát hành trái phiếu không được giải ngân hết.

“Trong tổng dư nợ tín dụng khoảng 16 triệu tỷ đồng, 1,2 triệu tỷ quay trở lại ngân hàng là con số rất lớn. Vì vậy, tăng trưởng tín dụng thực chất chỉ khoảng 16%”, vị chuyên gia nhấn mạnh.

Nhận định về mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% trong năm 2026, ông Nghĩa khẳng định rằng mục tiêu này không hề thấp, thậm chí là hợp lý và thực chất hơn. Nếu một phần dòng tiền đang “nằm yên” trong hệ thống ngân hàng được đưa trở lại nền kinh tế, mức tăng 15% vẫn có thể tạo hiệu ứng tích cực cho tăng trưởng.

Lý giải nguyên nhân lãi suất huy động tăng rục trong thời gian gần đây, TS. Lê Xuân Nghĩa cho biết xuất phát từ hiện tượng rút tiền hàng loạt của khu vực kinh tế hộ gia đình.

Việc siết quản lý tài khoản để tính thuế khiến nhiều hộ kinh doanh vốn gửi tiết kiệm với quy mô lớn, có thể lên tới hàng chục tỷ đồng, đã đồng loạt rút tiền trong thời gian ngắn. Điều này khiến một số ngân hàng thương mại nhỏ rơi vào áp lực thanh khoản, buộc phải tăng lãi suất huy động.

"Chúng tôi đã trao đổi với NHNN và kỳ vọng tình trạng này chỉ kéo dài vài tháng, không phải xu hướng dài hạn", ông Nghĩa nói.

Nhiều kịch bản cho tăng trưởng tín dụng 2026

Kết quả điều tra về xu hướng kinh doanh của NHNN mới đây cho thấy tình hình kinh doanh tổng thể và lợi nhuận trước thuế của hệ thống ngân hàng trong quý IV/2025 và cả năm 2025 tiếp tục có sự cải thiện tốt hơn so với cùng kỳ, tuy nhiên vẫn chưa đạt được mức kỳ vọng tại cuộc điều tra trước. 

Bước sang năm 2026, các tổ chức tín dụng (TCTD) đánh giá triển vọng kinh doanh vẫn tích cực, song thể hiện sự thận trọng hơn khi dự báo tốc độ tăng trưởng lợi nhuận trước thuế thấp hơn năm 2025, mặc dù tăng trưởng tín dụng được các TCTD dự báo tiếp tục duy trì mức khả quan trên 18%.

Trong báo cáo ngành ngân hàng mới công bố, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo tăng trưởng tín dụng năm 2026 có thể đạt khoảng 16-18%, cao hơn mục tiêu định hướng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Theo VCBS, động lực tăng trưởng tín dụng đến từ việc chính sách tiền tệ tiếp tục duy trì nới lỏng, với mặt bằng lãi suất điều hành ở mức thấp, qua đó kích thích nhu cầu vay vốn. Các động lực chính bao gồm đầu tư công, bất động sản và khu vực kinh tế tư nhân. Cầu tín dụng được đánh giá đang hồi phục rõ nét, đặc biệt ở các phân khúc tín dụng tiêu dùng và cho vay mua nhà dài hạn.

Bên cạnh đó, thị trường bất động sản, sản xuất - xuất khẩu và đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2026. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế, trong khi việc tháo gỡ pháp lý cho bất động sản tạo hiệu ứng lan tỏa sang các nhóm ngành xây dựng và vật liệu xây dựng.

Ở góc độ khiêm tốn hơn, Chứng khoán Yuanta Việt Nam dự báo tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống năm nay sẽ đạt khoảng 15,21%.Theo đơn vị này, lịch sử điều hành tiền tệ tại Việt Nam cho thấy, các hạn mức tín dụng đầu năm thường mang tính định hướng thận trọng. Khi các biến số vĩ mô như lạm phát, tỷ giá ổn định và mục tiêu tăng trưởng GDP cần được hỗ trợ, NHNN thường có xu hướng nới lỏng hạn mức vào nửa cuối năm.

Dẫn số liệu từ báo cáo Yuanta Việt Nam, kết thúc năm 2025, tăng trưởng GDP và tăng trưởng tín dụng đạt lần lượt 8,02% và 19,01%, tỷ lệ tăng trưởng tín dụng/GDP đạt 2,37 lần, cao hơn mức tỷ lệ trung bình giai đoạn 2010-2025 là 1,64 lần.

Từ đó, Yuanta Việt Nam ước tính, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% trong năm 2026 thì mức tăng trưởng tín dụng trung bình cần đạt 26,33% và mức thấp nhất là 16,44%.

Bên cạnh đó, việc NHNN đã điều chỉnh Hệ số điều tiết từ 3,5% trong năm 2025 xuống còn 2,6% trong năm 2026 cho thấy NHNN muốn ưu tiên kiểm soát rủi ro khi tăng trưởng tín dụng đã tăng trưởng mạnh trên 19% trong năm 2025.

"Như vậy, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% của NHNN buộc Chính phủ cần đẩy mạnh các động lực tăng trưởng khác, đặc biệt phát huy vai trò của Chính sách tài khóa mạnh hơn trong năm 2026, nhất là vai trò của thị trường vốn", báo cáo nhấn mạnh.

Tại chương trình Data Talk | Macro Insight: Vĩ mô 2025 - 2026 và câu hỏi lớn - Dòng tiền sẽ đi đâu? phát sóng tối 8/1, ông Nguyễn Đức Hải, Giám đốc Đầu Tư Cấp Cao, Công ty quản lý Quỹ Manulife Investments Việt Nam, nhận định dư địa điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam đang thu hẹp.

Theo ông Hải, nếu nhìn vào hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay, có thể thấy hệ thống này đang bị “kéo căng” quá mức khi phải gồng gánh gần như toàn bộ vai trò cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Hiện nay, theo thống kê trên thị trường, hoạt động phát hành trái phiếu có dấu hiệu tăng trở lại. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ thì hơn 70% mức tăng trưởng đó lại đến từ trái phiếu do ngân hàng phát hành.

"Tức là các ngân hàng đi huy động vốn trên thị trường trái phiếu rồi tiếp tục cung ứng vốn trở lại cho nền kinh tế. Điều này cho thấy chúng ta đang phụ thuộc quá nhiều vào hệ thống ngân hàng cho tăng trưởng tín dụng", ông Hải nói. 

Theo ông Hải, tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới khó có thể duy trì ở mức cao như trước. Ngân hàng là ngành kinh doanh có điều kiện, chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi các yêu cầu về an toàn vốn. Để mở rộng tín dụng, ngân hàng buộc phải gia tăng vốn chủ sở hữu nhằm đảm bảo hệ số an toàn vốn (CAR). 

Trong bối cảnh hiện nay, nhóm 4 ngân hàng thương mại Nhà nước (Big4) gần như không còn nhiều dư địa để tăng vốn. Việc tăng vốn chủ yếu dựa vào giữ lại lợi nhuận, trong khi khả năng Nhà nước bổ sung thêm vốn là khá hạn chế.

“Khi một nửa hệ thống ngân hàng không thể mở rộng vốn mạnh mẽ, thì tăng trưởng tín dụng cũng không thể tăng nhanh” ông Hải phân tích.