Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh. (Ảnh: Axios).
Giống như kỳ vọng của đông đảo giới đầu tư, ngày 16/9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) - cơ quan hoạch định chính sách của Fed - đã bỏ phiếu với tỷ lệ 12 - 0 để tăng lãi suất 25 điểm cơ bản (bps), đưa phạm vi lãi suất quỹ liên bang mục tiêu lên 3,75% - 4%.
Tuyên bố sau cuộc họp nêu: “Lạm phát vẫn duy trì ở mức cao. Động thái chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ việc sớm đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của Ủy ban. Ủy ban sẽ đảm bảo sự ổn định giá cả”.
Trong buổi họp báo tiếp theo, Chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp tục nhận xét lạm phát “đã ở mức quá cao... trong quá lâu”.
Ông phát biểu: “Chúng tôi cần tin tưởng rằng lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu một cách rõ ràng và với tốc độ đủ nhanh. Hôm nay, FOMC đã quyết định rằng tiêu chuẩn này vẫn chưa được đáp ứng”.
Ông giải thích thêm rằng các báo cáo kinh tế gần đây cho thấy nền kinh tế - bao gồm cả thị trường lao động - vẫn mạnh mẽ, nhưng lạm phát vẫn duy trì ở mức cao hơn mục tiêu của ngân hàng trung ương. Ông cũng cho biết thêm rằng căng thẳng tại Trung Đông cũng là một yếu tố góp phần vào quyết định tăng lãi suất.
“Cả ba yếu tố trên đã góp phần thúc đẩy FOMC thống nhất ra quyết định ngày hôm nay”, ông lưu ý.
Bất chấp những tuyên bố mâu thuẫn gần đây của các nhà hoạch định chính sách trước buổi họp, thị trường vốn đã xác định có hơn 90% khả năng FOMC sẽ phê chuẩn đợt lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.
Các dự báo mới từ FOMC được công bố cùng ngày 16/9 cho thấy đa số các quan chức dự kiến Fed có thể tăng lãi suất thêm một lần trong năm nay.
Biểu đồ dot plot cho thấy 16 trong số 18 quan chức dự họp - ông Warsh tiếp tục không cung cấp dự báo cá nhân - kỳ vọng sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa, trong đó 4 người cho rằng có khả năng sẽ có thêm hai đợt tăng. Hai người tham gia dự báo FOMC sẽ ngừng tăng lãi suất.
Tuy nhiên, biểu đồ không cho thấy Fed sẽ tăng lãi suất trong những năm tiếp theo. Thay vào đó, biểu đồ phát tín hiệu sẽ có một đợt cắt giảm lãi suất vào năm 2028 và ít nhất một đợt vào năm 2029.
Các quan chức cũng điều chỉnh tăng nhẹ dự báo về lạm phát trong năm nay.
Họ dự kiến lạm phát đo lường theo chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCEPI) - sẽ đạt 3,7%, trong khi đó lạm phát lõi sẽ đạt 3,4%. Cả hai con số này đều cao hơn 0,1 điểm % so với dự báo hồi tháng 6.
Fed dự kiến sẽ lạm phát sẽ chỉ trở lại mục tiêu 2% vào năm 2029, nhưng cơ quan này nhận thấy áp lực giá sẽ giảm mạnh vào năm 2027 - với lạm phát toàn phần đạt 2,3% và lạm phát lõi đạt 2,5%.
Fed hiếm khi chỉ thực hiện một lần điều chỉnh duy nhất, các nhà hoạch định chính sách thường tránh những quyết định mang tính từng bước nhỏ khi họ nhận thấy lạm phát quá cao và cần mức lãi suất cao hơn, hoặc khi tăng trưởng kinh tế quá chậm và ngân hàng trung ương muốn thúc đẩy nhu cầu bằng cách hạ lãi suất.
Mặc dù động thái của Fed đã được dự báo trước, nhưng lý do đằng sau đợt tăng lãi suất này lại có phần khác thường.
Fed thường bỏ qua những yếu tố gây lạm phát giống như hiện nay - bao gồm cú sốc giá nhiên liệu vì chiến sự và ảnh hưởng dai dẳng từ thuế quan.
Tuy nhiên, trong những ngày gần đây các quan chức đã cân nhắc cái giá phải trả nếu tiếp tục phớt lờ đà tăng giá hiện tại, đặc biệt là khi xét đến thị trường lao động đang ổn định lại. Fed đã hạ dự báo về tỷ lệ thất nghiệp xuống còn 4,1%, giảm 0,2 điểm % so với con số đưa ra hồi tháng 6.
Mối lo ngại hiện nay là giá năng lượng duy trì ở mức cao có thể thúc đẩy kỳ vọng lạm phát và bắt đầu lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Các nhà kinh tế cũng nhận định rằng việc gia tăng đầu tư vào AI là một yếu tố tiềm năng có thể thúc đẩy lạm phát.
Tại cuộc họp tháng 7, cuộc thảo luận chính sách đã bộc lộ những bất đồng đáng kể về quan điểm, khi ba thành viên FOMC bỏ phiếu chống lại quyết định giữ nguyên lãi suất, thay vào đó ủng hộ việc tăng lãi suất thêm 25 bps.
Tại cuộc họp tuần này, các dự báo cho thấy triển vọng chính sách năm 2027 khá sít sao: 8 quan chức ủng hộ tăng thêm lãi suất, 6 người cho rằng lãi suất quỹ liên bang sẽ giữ nguyên, và 4 người dự báo sẽ có các đợt cắt giảm.
Ông Brad Conger, Giám đốc đầu tư của Hirtle & Co., bình luận: “Cuộc họp hôm nay có thể đánh dấu thời điểm FOMC phần nào lấy lại được sự can đảm. Nhiều người đã ủng hộ giữ nguyên hiện trạng lãi suất. Tuy nhiên, lần này, FOMC đã đứng về phía người dân và nền kinh tế thực”.
“Lạm phát là một mối lo ngại lan rộng, và sự bất ổn của nó đang cản trở việc ra quyết định trong tất cả các doanh nghiệp. Một cánh én chẳng làm nên mùa xuân, nhưng chúng ta có lẽ vừa thoáng thấy được sự quyết đoán theo kiểu cố Chủ tịch Paul Volcker, trái ngược với sự hòa hoãn của cựu Chủ tịch Jerome Powell”, ông nói thêm.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ cùng giảm điểm trong bối cảnh Fed đã tăng lãi suất lần đầu tiên trong 3 năm và Chủ tịch Kevin Warsh cảnh báo nguy cơ lạm phát dai dẳng.
Rủi ro sẽ lớn hơn nếu Mỹ rơi vào tình trạng “thắt chặt kép” (double tightening), khi Fed tăng lãi suất trong lúc lợi suất trái phiếu dài hạn đã ở mức rất cao. Chi phí vốn quốc tế khi đó sẽ tiếp tục tăng, làm huy động vốn của Việt Nam đắt hơn, đồng thời gia tăng sức ép lên dòng vốn, tỷ giá và dư địa điều hành lãi suất trong nước.
Phần lớn những người tham gia khảo sát Fed Survey của CNBC dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất ít nhất 2 lần trong năm tới, chủ yếu vì giá năng lượng tăng cao.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ tiếp tục trải qua phiên giao dịch khó khăn trong bối cảnh lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ chạm mức cao nhất trong vòng 19 năm.
