Cụ thể, từ 15h ngày 7/3, giá xăng E5RON92 được điều chỉnh không cao hơn 25.226 đồng/lít (tăng 3.777 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành), thấp hơn xăng RON95-III 1.821 đồng/lít.

Xăng RON95-III không cao hơn 27.047 đồng/lít (tăng 4.707 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành).

Dầu diesel 0.05S: không cao hơn 30.239 đồng/lít (tăng 7.207 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành).

Dầu hỏa không cao hơn 35.091 đồng/lít (tăng 8.490 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành).

Dầu mazut 180CST 3.5S: không cao hơn 21.327 đồng/kg (tăng 3.831 đồng/kg so với giá cơ sở hiện hành).

Như vậy, chỉ trong hai ngày giá xăng dầu đã tăng sốc từ 25% đến 44% tuỳ mặt hàng.

Tại Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6/3, Chính phủ đưa ra một số giải pháp cấp bách nhằm ứng phó với những tác động từ xung đột đang diễn ra tại Trung Đông, bảo đảm an ninh năng lượng trong nước. 

Trong đó, giải pháp quan trọng là điều hành thuế đối với các mặt hàng xăng dầu. Cụ thể, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương và cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) của một số mặt hàng xăng dầu, báo cáo ngay trong ngày 7/3.

Hiện nay, biểu thuế này đang được áp dụng tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 với mức thuế nhập khẩu với xăng dầu khoảng 10%.

Bên cạnh đó, xăng dầu còn chịu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và các khác như: Chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức và trích lập quỹ bình ổn giá tuỳ kỳ điều chỉnh.

Theo Chuyên gia kinh tế Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Đại học Kinh tế Quốc dân cần nhanh chóng điều chỉnh thuế phí linh hoạt để giảm thiểu hạn chế tiêu cực của cú sốc giá dầu.

Vị này cho biết thuế là một yếu tố rất quan trọng tác động vào giá xăng dầu. Hiện nay, nước ta đang đánh nhiều loại thuế với xăng dầu. Trong đó, thuế nhập khẩu và thuế VAT được đánh theo một tỷ lệ cố định dựa vào giá xăng dầu nhập khẩu và giá bán trên thị trường.

“Khi giá xăng dầu thế giới tăng sốc làm giá trong nước tăng lên, chính sách thuế hiện nay cũng góp phần khuếch đại tác động đấy. Tức là người dân vừa phải trả chi phí giá thế giới tăng cao, lại vừa phải trả thuế tăng cao”, chuyên gia Phạm Thế Anh phân tích.

Ông lấy ví dụ, mức thuế nhập khẩu xăng dầu là 10% (thuế nhập khẩu), nếu giá nhập khẩu chỉ 20.000 đồng thì doanh nghiệp nộp thuế 2.000 đồng. Nhưng nếu giá nhập khẩu tăng lên 30.000 đồng thì thuế nhập khẩu 10% tương ứng 3.000 đồng. Tương tự, thuế VAT cũng đánh theo giá xăng dầu trong nước nên giá càng cao thì giá trị tuyệt đối thu được của thuế càng nhiều.

Điều này dẫn đến chính sách thuế hiện nay đang khuếch đại tác động từ giá thế giới đối với chi phí sinh hoạt cũng như chi phí sản xuất trong nước. Vì vậy, muốn giảm thiểu tác động từ cú sốc giá dầu thế giới thì chính sách thuế đối với mặt hàng xăng dầu phải linh hoạt, phải hấp thụ được cú sốc và tạo “bộ đệm” để giảm mức nhập khẩu lạm phát.

Theo chuyên gia, khi giá xăng dầu nhập khẩu ở mức 15.000 - 20.000 đồng thì có thể đánh thuế nhập khẩu với thuế suất 10% nhưng khi giá xăng dầu nhập khẩu tăng vọt lên tới 25.000 hay 30.000 đồng thì cần phải chủ động giảm thuế suất này xuống, còn khoảng 5% hay 6%. Điều này làm số thu tuyệt đối về thuế không thay đổi, không ảnh hưởng đến kế hoạch thu ngân sách.

“Còn nếu vẫn giữ 10% thì số thu tuyệt đối trên từng lít xăng dầu tiêu thụ sẽ tăng lên, dẫn đến khuếch đại tác động từ bên ngoài, làm CPI sinh hoạt tăng mạnh hơn, người dân và doanh nghiệp sẽ khó khăn hơn”, ông Thế Anh nói.