Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - đang trở thành tâm điểm xung đột khi Iran được cho là bắt đầu rải thủy lôi tại khu vực này. Theo CNN, những quả thủy lôi đầu tiên đã được thả xuống trong những ngày gần đây, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung dầu toàn cầu.

Dù số lượng thủy lôi được cho là chưa lớn, mới chỉ vài chục quả, nhưng giới phân tích cho rằng đây có thể là bước đi mở đầu cho một chiến lược phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược này. Một trong các nguồn tin cho biết Iran vẫn còn khoảng 80–90% lực lượng tàu nhỏ và phương tiện rải thủy lôi, đồng nghĩa với khả năng triển khai hàng trăm quả thủy lôi nếu tình hình leo thang.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới khi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng giao thương toàn cầu đi qua tuyến đường biển hẹp này. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể khiến thị trường năng lượng toàn cầu rung chuyển.

Theo các báo cáo trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - lực lượng hiện kiểm soát phần lớn hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz cùng với hải quân chính quy của Iran - có khả năng triển khai một mạng lưới tấn công phức tạp. Chiến thuật này bao gồm các tàu nhỏ rải thủy lôi phân tán, xuồng chứa chất nổ, cùng các hệ thống tên lửa bố trí dọc bờ biển nhằm kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược.

Thông tin về việc rải thủy lôi nhanh chóng khiến Washington phản ứng mạnh mẽ. Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nếu Iran thực sự đã đặt thủy lôi tại eo biển Hormuz thì chúng phải được “gỡ bỏ ngay lập tức”.

Ông Trump cảnh báo rằng nếu các quả thủy lôi không được tháo dỡ, Iran sẽ phải đối mặt với “những hậu quả chưa từng thấy”. Tuy nhiên, ông cũng để ngỏ khả năng hạ nhiệt căng thẳng nếu Tehran nhanh chóng loại bỏ những thiết bị nổ có thể đã được đặt xuống.

Ngay sau tuyên bố của Nhà Trắng, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vô hiệu hóa các phương tiện rải thủy lôi của Iran tại khu vực eo biển.

“Chúng tôi đã tiêu diệt các tàu rải thủy lôi với độ chính xác tuyệt đối. Mỹ sẽ không cho phép bất kỳ lực lượng nào biến eo biển Hormuz thành con tin”, ông Hegseth viết trên mạng xã hội X.

Theo thông tin từ CENTCOM, quân đội Mỹ đã phá hủy nhiều tàu hải quân Iran gần eo biển Hormuz, trong đó có tới 16 tàu chuyên rải thủy lôi.

Trước đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran từng tuyên bố mọi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đều có thể trở thành mục tiêu tấn công. Kể từ khi xung đột bùng phát, tuyến hàng hải này trên thực tế đã gần như bị đóng băng.

Một số nguồn tin mô tả tình trạng hiện nay của eo biển Hormuz như một “thung lũng tử thần”, nơi rủi ro đối với các tàu thương mại đã tăng lên mức cực kỳ nguy hiểm.

Các quan chức Mỹ cho biết hải quân nước này hiện chưa thực hiện nhiệm vụ hộ tống tàu thương mại qua eo biển, dù chính quyền Washington đang xem xét khả năng triển khai các hoạt động bảo vệ tuyến vận tải này. Trong một cuộc họp báo, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ có đủ năng lực để đảm bảo an toàn cho khu vực. 

“Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục được bảo vệ. Chúng tôi có rất nhiều tàu hải quân tại đó cùng những thiết bị dò tìm thủy lôi tốt nhất thế giới”, ông nói.

Căng thẳng tại Hormuz đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa từng có trong nhiều năm. Theo CNN, khoảng 15 triệu thùng dầu thô mỗi ngày cùng 4,5 triệu thùng nhiên liệu tinh chế hiện gần như bị “kẹt” tại khu vực Vịnh Ba Tư.

Đối với nhiều quốc gia xuất khẩu dầu lớn trong khu vực như Iraq hay Kuwait, eo biển Hormuz gần như là tuyến vận chuyển duy nhất ra thị trường quốc tế. Điều này khiến bất kỳ sự phong tỏa nào tại đây cũng có thể gây ra cú sốc lớn cho thị trường năng lượng.

Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, nhóm các nền kinh tế phát triển G7 đã phát tín hiệu có thể xem xét giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm ổn định thị trường.

Trong khi đó, tâm lý lo ngại đã khiến giá dầu biến động dữ dội. Chỉ trong ngày thứ Ba, giá dầu thô có lúc vọt lên trên 90 USD/thùng rồi nhanh chóng giảm xuống dưới 80 USD, phản ánh sự bất định lớn của thị trường trước diễn biến khó lường tại eo biển Hormuz.