Một chuyến xe đặt trong vài giây, một bữa ăn được giao đến tận cửa, một ví điện tử lưu lại thói quen chi tiêu, hay một khoản vay nhỏ được phê duyệt mà không cần lịch sử tín dụng ngân hàng truyền thống.

Đằng sau những thao tác tưởng như rời rạc ấy là một cỗ máy dữ liệu khổng lồ mà Grab đã miệt mài tích luỹ trong suốt nhiều năm “đốt tiền” cho cuộc đua gọi xe và giao đồ ăn tại Đông Nam Á.

Sau giai đoạn giành thị phần bằng khuyến mại, trợ giá và mở rộng dịch vụ, nền tảng sở hữu tệp người dùng lớn nhất khu vực đang bước vào một chặng đường mới. 

Năm 2025, Grab ghi nhận năm đầu tiên có lợi nhuận ròng 200 triệu USD. Giai đoạn này không chỉ đánh dấu bước ngoặt về tài chính, mà còn cho thấy sự dịch chuyển của Grab từ một siêu ứng dụng di chuyển tiến gần hơn đến hình hài của một định chế tài chính số.

Đây không phải một hiện tượng đơn lẻ. Với các nền tảng công nghệ, khi tệp người dùng đã đủ lớn, dữ liệu đủ dày và tần suất tương tác đủ sâu, việc bước vào lĩnh vực tài chính gần như trở thành một bước đi tất yếu. 

Câu chuyện của Shopee và hệ sinh thái Sea Group là một ví dụ trước đó.

Sea Group kiếm tiền từ cho vay thế nào?

Để hiểu vì sao Grab phải tăng tốc trong mảng tài chính, cần nhìn vào cấu trúc lợi nhuận của Sea Group, công ty mẹ của Shopee.

Dù là nền tảng thương mại điện tử lớn nhất khu vực, phần lớn lợi nhuận của Sea Group lại không nằm ở khoản mục này mà lại đến từ mảng giải trí kỹ thuật số (game) và tài chính số.

Trong đó, năm 2025, mảng game Garena đã đóng góp 1,18 tỷ USD lợi nhuận hoạt động, đạt mức tăng trưởng 21%; đồng thời mảng thương mại điện tử Shopee lần đầu ghi nhận có lãi - đạt 581 triệu USD lợi nhuận hoạt động. 

Tuy nhiên, “con bò sữa” mới của Sea phải nhắc tên bộ phận tài chính số Monee (trước đây là SeaMoney). Trong năm tài chính 2025, Monee tiếp tục bứt phá khi ghi nhận lợi nhuận hoạt động cán mốc 890 triệu USD, đạt tỷ lệ tăng trưởng hơn 35% so với năm 2024. Quy mô dư nợ cho vay của Monee cũng liên tục mở rộng mạnh mẽ, tăng từ mức 5,1 tỷ USD vào tháng 12/2024 lên 7,8 tỷ USD tính đến hết tháng 12/2025. 

Việc phục vụ hơn 31 triệu người dùng tín dụng đang hoạt động tạo đòn bẩy giúp Tập đoàn Sea nối dài mạch chiến thắng với 7 quý liên tiếp có lãi tính đến hết quý IV/2025.

Những con số ấy cho thấy một thực tế khó phủ nhận rằng các mảng cốt lõi như gọi xe, giao hàng hay thương mại điện tử có thể đem lại quy mô, tần suất và dữ liệu, nhưng khó mang lại biên lợi nhuận cao. Lợi nhuận thực sự nằm ở khả năng bán chéo các sản phẩm tài chính cho tệp người dùng khổng lồ đã được tích lũy qua nhiều năm.

Với Grab, câu hỏi vì thế không còn là có nên bước vào tài chính hay không, mà là sẽ chuyển hóa khối người dùng ấy thành lợi thế nào để bước vào game tài chính khu vực.

Grab chuyển 50 triệu người dùng thành phễu tín dụng

Grab đang nắm trong tay một lợi thế dữ liệu tương tự.

Tính đến quý IV/2025, nền tảng này đạt kỷ lục 50,5 triệu người dùng giao dịch hàng tháng, tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Hiện tại, cứ 15 người Đông Nam Á thì có 1 người sử dụng Grab mỗi tháng. Hơn 2/3 số người dùng sử dụng từ hai dịch vụ trở lên trên nền tảng.

Một người có thể bắt đầu bằng việc đặt xe, sau đó gọi đồ ăn, thanh toán qua ví điện tử, nhận ưu đãi, tích điểm, rồi tiếp cận các sản phẩm tài chính. Chính sự lặp lại của những hành vi nhỏ ấy đang tạo ra một bức tranh tín dụng mới, nơi dữ liệu tiêu dùng hằng ngày có thể thay thế một phần hồ sơ ngân hàng truyền thống.

Tần suất tương tác sâu rộng này đã bắt đầu được chuyển hóa thành sự liên kết chặt chẽ giữa Grab với hệ thống ngân hàng. Chẳng hạn, tính đến cuối năm 2025, tiền gửi kỹ thuật số của Grab tại hai thị trường Singapore và Malaysia, thông qua GXS Singapore và GXBank Malaysia, đã đạt 1,6 tỷ USD, tăng từ mức 1,2 tỷ USD của năm trước. Nguồn vốn huy động này tạo cơ sở để Grab mở rộng hoạt động cho vay.

Danh mục tiền vay ròng của công ty đã tăng gấp đôi, từ 536 triệu USD trong quý IV/2024 lên 1,18 tỷ USD trong quý IV/2025. Nếu loại trừ dự phòng rủi ro tín dụng, tổng danh mục cho vay đạt 1,278 tỷ USD.

Sự mở rộng của mảng tín dụng là động lực chính giúp doanh thu dịch vụ tài chính của Grab trong năm 2025 đạt 347 triệu USD, tăng 37% so với năm trước. Riêng trong quý IV/2025, mảng này mang về 99 triệu USD.

Grab không dừng lại ở việc cho vay đối với đối tác tài xế và nhà bán hàng. Để mở rộng tập khách hàng, nền tảng này đã chính thức giới thiệu dịch vụ vay tiền mặt cho người tiêu dùng thông thường, bắt đầu tại Philippines và dự kiến mở rộng sang Thái Lan, Malaysia vào giữa năm 2026.

Điểm khác biệt nằm ở cách Grab nhìn người vay. Thay vì dựa vào lịch sử tín dụng như ngân hàng truyền thống, hệ thống ra quyết định của nền tảng đánh giá người dùng dựa trên "điểm tổng hợp toàn diện", bao gồm các dữ liệu như tần suất đặt xe, giá trị đơn hàng trung bình trên GrabFood và thời gian sử dụng ứng dụng.

Các khoản vay này có lãi suất bắt đầu từ 2,99%/tháng cùng phí xử lý một lần lên đến 2%. Việc thu nợ được thực hiện thông qua cơ chế tự động khấu trừ từ tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử được liên kết.

Có thể nhận thấy, từ một ứng dụng gọi xe, Grab đang biến chính nhịp sống số của người dùng thành đầu vào cho một phễu tín dụng khổng lồ.

Tăng thâu tóm, sáp nhập trong ngành ngân hàng

Sự mở rộng mảng tài chính của Grab không chỉ diễn ra trên ứng dụng. Nó còn được triển khai thông qua các hoạt động đầu tư, mua bán và sáp nhập.

Tháng 5/2026, Grab thông qua GXS Bank, liên doanh mà Grab nắm 60% cổ phần và Singtel nắm 40%, đã mua 2,44 tỷ cổ phiếu của PT Super Bank Indonesia, hay Superbank. Cùng thời điểm, một pháp nhân liên kết khác là A5-DB Holdings cũng mua thêm 47,23 triệu cổ phiếu SUPA.

Hai giao dịch này nâng tỷ lệ sở hữu trực tiếp và gián tiếp của Grab tại Superbank lên trên 50%, cho phép Grab hợp nhất báo cáo tài chính của ngân hàng số này.

Indonesia là một thị trường khác hẳn Singapore hay Malaysia. Trong khi hơn 90% người trưởng thành ở Singapore và Malaysia đã có tài khoản ngân hàng, Indonesia lại có quy mô dân số chưa được phục vụ tài chính lớn. Với Grab, đây là vùng đất đủ rộng để ngân hàng số, tín dụng tiêu dùng và dữ liệu nền tảng cùng phát huy hiệu quả.

Superbank cũng đang cho thấy tốc độ tăng trưởng mạnh. Sau khi IPO vào tháng 12/2025 và huy động 168 triệu USD, đến tháng 4/2026, lợi nhuận trước thuế của ngân hàng này đạt gần 8 triệu USD, tăng 1.528% so với cùng kỳ. Khoảng 60% người dùng Superbank đến từ hệ sinh thái Grab.

Không chỉ dừng ở Đông Nam Á, Grab còn thực hiện thương vụ mua lại nền tảng đầu tư Stash Financial có trụ sở tại Mỹ với giá 425 triệu USD, dự kiến hoàn tất vào quý III/2026.

Stash hiện có hơn 5 tỷ USD tài sản quản lý và hơn 1 triệu người đăng ký. Thương vụ này được đánh giá không nhằm mục đích đưa siêu ứng dụng Grab vào Mỹ, mà để tận dụng các năng lực công nghệ quản lý tài sản bằng AI của Stash, qua đó cung cấp các hệ thống quản lý tài sản tùy chỉnh cho khách hàng tại Đông Nam Á.

Nếu Superbank giúp Grab mở rộng chiều sâu ngân hàng số tại Indonesia, Stash lại mở thêm một lớp năng lực mới trong quản lý tài sản. Từ tiền gửi, cho vay đến đầu tư, bức tranh tài chính của Grab đang dần được ghép lại.

Bài toán cần giải trong game tài chính của Grab

Vậy nhưng, "miếng bánh" tài chính không hoàn toàn dễ xơi. 

Dù tốc độ tăng trưởng dư nợ đạt mức ấn tượng, trung bình 70%/năm trong giai đoạn 2022-2024, mảng tài chính cũng kéo theo nhiều rủi ro về chi phí, mô hình kinh doanh, pháp lý và phản ứng xã hội cho Grab. 

Trước hết là bài toán lợi nhuận. Mảng tài chính của Grab hiện vẫn chưa có lãi. Trong quý IV/2025, khoản lỗ EBITDA điều chỉnh của mảng dịch vụ tài chính là 25 triệu USD. Nếu tính cả năm 2025, khoản lỗ này thậm chí tăng 5% do công ty phải trích lập dự phòng rủi ro tín dụng cao hơn khi danh mục cho vay mở rộng.

Tổ chức CGS International dự báo khoản lỗ EBITDA của mảng này sẽ giảm một nửa, xuống còn 43 triệu USD vào năm 2026, nhờ mô hình rủi ro được cải thiện. Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng đã giảm từ 12% xuống 9% trong giai đoạn 2022-2024. Tuy nhiên, CGS cũng dự kiến phải đến cuối năm 2026, mảng dịch vụ tài chính của Grab mới đạt điểm hòa vốn hoạt động.

Thách thức không chỉ của riêng Grab. Vận hành một ngân hàng số độc lập là bài toán khó ngay cả tại những thị trường phát triển. Dữ liệu năm 2024 cho thấy cả 3 ngân hàng số được cấp phép tại Singapore, bao gồm GXS của Grab, MariBank của Sea và Trust Bank, có tổng lỗ lên tới 358,75 triệu USD.

Con số này tương phản hoàn toàn với mức lợi nhuận 25 tỷ USD của ba ngân hàng truyền thống lớn nhất Singapore là DBS, UOB và OCBC. 

Ngay cả khi so sánh với các ngân hàng số toàn cầu, quy mô danh mục cho vay 1,18 tỷ USD của Grab vẫn còn khiêm tốn. Nubank của Brazil, chẳng hạn, có danh mục cho vay lên tới 30,4 tỷ USD.

Mặt khác, mô hình cho vay nội bộ nền tảng cũng đang gây ra các phản ứng trái chiều, điển hình là tại Philippines.

Tại thị trường này, Grab quảng cáo mức lãi suất tính trên dư nợ gốc là 5,99%/tháng cho các khoản vay ngắn hạn. Tuy nhiên, việc áp dụng cơ chế khấu trừ tự động hàng ngày khiến lãi suất thực tế (EIR), bị đẩy lên rất cao. Ví dụ, một khoản vay khoảng 185 USD, trả góp hàng ngày trong 150 ngày sẽ có EIR lên tới 277%/năm. Đây là con số cao gấp khoảng 5,5 lần so với mức trần của thẻ tín dụng truyền thống.

Grab khẳng định các khoản vay này không tính lãi kép và mang lại khả năng quản lý dòng tiền cho nhóm người lao động phi chính thức. Trong quý IV/2025, tổng giải ngân cho vay của Grab tại Philippines đã tăng 53% so với cùng kỳ.

Nhìn rộng hơn, việc một siêu ứng dụng chuyển hướng sang khai thác tín dụng là con đường gần như tất yếu sau giai đoạn phủ sóng thị trường trong mảng kinh doanh chính. Grab đã chứng minh khả năng chuyển đổi người dùng giao đồ ăn, gọi xe thành người đi vay.

Nhưng cũng giống như mọi hành trình bước từ quy mô sang lợi nhuận, con đường này không chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng dư nợ hay số lượng người dùng. Nó còn được đo bằng khả năng kiểm soát rủi ro, chi phí vốn, sức ép cạnh tranh từ các ngân hàng truyền thống.

Grab đang đứng trước một cơ hội lớn để biến dữ liệu thành lợi nhuận. Nhưng để "miếng bánh" tài chính thực sự trở thành động cơ tăng trưởng bền vững, nền tảng này vẫn cần thêm thời gian để chứng minh rằng một siêu ứng dụng có thể trở thành một định chế tài chính số.