Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030 với tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, trong đó kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo và tiên phong.

Tại Công điện ngày 24/1 về giải pháp trọng tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đặt ra yêu cầu cụ thể đối với các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước.

Theo đó, các đơn vị này cần phát huy vai trò đầu tàu, dẫn dắt, nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất kinh doanh, phấn đấu tăng trưởng sản lượng hoặc doanh thu năm 2026 từ 10% trở lên; đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm được giao và tiếp tục đề xuất các dự án đầu tư mới.

Theo báo cáo từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Bộ Tài chính), tính đến cuối năm 2024, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước và 142 doanh nghiệp có cổ phần, vốn góp của Nhà nước. Khối doanh nghiệp nhà nước của Việt Nam đang chiếm thị phần rất lớn trong một số lĩnh vực, như năng lượng, viễn thông, ngân hàng…, đóng góp hơn 29% GDP của đất nước.

Trong khối này có 19 tập đoàn, tổng công ty trực thuộc các bộ nắm vai trò rất lớn. Trước khi chuyển giao về Bộ Tài chính và Bộ Công an, 19 tập đoàn, tổng công ty thuộc Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước có tổng vốn chủ sở hữu khoảng 1,18 triệu tỷ đồng, tăng 11% sau 5 năm. Tổng tài sản các công ty này nắm giữ khoảng 2,54 triệu tỷ đồng, bằng 65% tổng tài sản của các doanh nghiệp Nhà nước trên cả nước.

Doanh thu PVN tương đương 10% GDP cả nước

Trong đó, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam - PVN) là đơn vị duy nhất có quy mô tài sản trên 1 triệu tỷ đồng, bên cạnh các ngân hàng quốc doanh.

Năm 2025, tổng doanh thu PVN ước đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng tương đương 9-10% GDP. PVN đóng góp vào thu ngân sách  và cán cân thanh toán quốc gia với tổng nộp ngân sách đạt gần 166.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 7-8%.

Tổng tài sản hợp nhất cuối năm 2025 của PVN ước đạt gần 1,2 triệu tỷ đồng, tăng 40,3% so với cùng thời điểm năm 2020, chiếm 33% tổng tài sản của các doanh nghiệp nhà nước.

Vốn chủ sở hữu hợp nhất ước đạt 587.000 tỷ đồng, tăng 26,6% so với cùng thời điểm năm 2020, chiếm 32,4% tổng vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước.

Bước sang năm 2026, PVN lên kế hoạch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai con số. Trên thực tế, lợi nhuận năm 2025 của PVN vẫn chưa trở về mốc cao kỷ lục do giá dầu đang ở vùng đáy.

Dù giá dầu đã giảm 14% so với năm 2024, song doanh thu và lợi nhuận của PVN vẫn tăng hai con số cho thấy mức độ ổn định của tập đoàn. Với những biến động địa chính trị ngày càng gia tăng, nhiều chuyên gia dự báo, giá dầu có thể nhích lên trong năm 2026, tạo thuận lợi để PVN tăng trưởng.

Bên cạnh đó, PVN cho biết sẽ kích hoạt mạnh mẽ các động lực tăng trưởng trên toàn chuỗi giá trị. Thăm dò - khai thác tiếp tục giữ vai trò nền tảng trữ lượng; khí - điện - dịch vụ kỹ thuật và chế biến tạo ra các cực tăng trưởng mới. Đặc biệt, Nhơn Trạch 3 và 4 - nhà máy điện khí LNG đầu tiên - chính thức vận hành, mở ra kỷ nguyên năng lượng thế hệ mới.

ACV và Vietnam Airlines - hai trụ cột của mảng hàng không

Ở lĩnh vực hàng không, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) là hai doanh nghiệp chủ đạo và cũng là “gà đẻ trứng vàng” trong số các doanh nghiệp quốc doanh.

Năm 2025, ACV ghi dấu ấn với doanh thu hợp nhất 23.847 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 12.292 tỷ đồng. Bên cạnh đó, hệ thống 22 cảng hàng không do ACV quản lý đã phục vụ 121 triệu lượt hành khách, 1,756 triệu tấn hàng hóa và đóng góp ngân sách 4.353 tỷ đồng.

Vietnam Airlines cũng đạt doanh thu hợp nhất hơn 123.000 tỷ đồng năm 2025, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận hợp nhất trước thuế ghi nhận trên 8.450 tỷ đồng, tăng nhẹ so với 2024. Năm 2025, Vietnam Airlines nộp ngân sách nhà nước 3.286 tỷ đồng, tăng 5% so với năm trước.

Bước sang năm 2026, cả ACV và Vietnam Airlines đều đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu này hoàn toàn có cơ sở để đạt được khi thị trường hàng không tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, đặc biệt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương cũng như các đường bay đi và đến Việt Nam.

Năm 2026, ngành hàng không phấn đấu đạt sản lượng vận chuyển 95 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa, tương ứng tăng 13% về hành khách và 15% về hàng hóa so với năm 2025.

Trên cơ sở đó, ACV đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh mẽ dựa trên các lợi thế sẵn có và việc đưa các dự án trọng điểm như Sân bay Long Thành giai đoạn 1 vào vận hành. Vietnam Airlines dự kiến vận chuyển 29,07 triệu lượt hành khách, tăng 13,2% so với năm 2025, đồng thời đặt mục tiêu tăng 13% số ghế luân chuyển.

Viettel dẫn đầu ngành công nghệ - viễn thông

Bên cạnh các “sếu đầu đàn” trong lĩnh vực hàng không và năng lượng, các doanh nghiệp quốc doanh khác như: Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội (Viettel) hay nhóm Ngân hàng thương mại có nguồn vốn Nhà nước như Agribank, Vietcombank, BIDV hay VietinBank cũng được kỳ vọng sẽ tăng trưởng tốt, đóng góp vào mục tiêu GDP tăng hai con số.

Năm 2025, doanh thu hợp nhất của Viettel đạt 220.400 tỷ đồng, tăng trưởng 13,8%; lợi nhuận trước thuế đạt 56.800 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước 40.900 tỷ đồng. Ở các thị trường nước ngoài, doanh thu của Viettel tăng trưởng 23,9%, mức tăng cao nhất trong 9 năm qua.

Mới đây, Viettel cũng đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Dự án có quy mô 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Năm 2026, Viettel đặt mục tiêu là năm chuyển từ hoạch định tư duy, thể chế, định hướng sang thực hiện. Với chiến lược trở thành tập đoàn công nghệ toàn cầu vào năm 2030, nên ngay trong năm 2026 Viettel tập trung vào các hành động cụ thể.

Kỳ vọng mới ở nhóm ngân hàng quốc doanh 

Nhóm ngân hàng Big4 cũng đặt ra các chỉ tiêu cụ thể, góp phần vào tăng trưởng chung của cả nước.

Trong đó, Vietcombank đặt mục tiêu trong năm 2026 có tổng tài sản tăng tối thiểu 11%; huy động vốn trên thị trường 1 tăng tối thiểu 14%; tín dụng tăng trưởng an toàn hiệu quả khoảng 13% tập trung vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ và NHNN; tỷ lệ nợ xấu kiểm soát dưới 1,5%; lợi nhuận trước thuế tăng tối thiểu 7%.

BIDV đề ra chỉ tiêu: Dư nợ tín dụng điều hành theo giới hạn tín dụng NHNN giao, dự kiến tăng trưởng 15 - 16%; huy động vốn điều hành phù hợp với sử dụng vốn, đảm bảo an toàn, hiệu quả; kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức ≤1,5%; lợi nhuận trước thuế phấn đấu tăng trưởng 10%; đảm bảo tuân thủ các tỷ lệ an toàn theo quy định của NHNN…

VietinBank đặt ra một số mục tiêu chính trong năm 2026 với tổng tài sản tăng trưởng 5-10%; tín dụng theo hạn mức tăng trưởng được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phê duyệt và định hướng chính sách điều hành tín dụng của NHNN trong từng thời kỳ; nguồn vốn huy động tăng trưởng phù hợp với tốc độ tăng trưởng tín dụng, đảm bảo các chỉ số an toàn thanh khoản; tỷ lệ nợ xấu dưới 1,8%.

Agribank đặt mục tiêu tăng trưởng an toàn, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển 2026-2030. Trong đó, huy động vốn được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu với mục tiêu tăng trưởng 12-15%; tín dụng dự kiến tăng 12-15%, gắn với nâng cao chất lượng, tập trung lĩnh vực ưu tiên và kiểm soát chặt rủi ro, đặc biệt là bất động sản.

Ngoài ra, các doanh nghiệp quốc doanh khác như: Tổng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN); Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (TKV); Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem); Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT); Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex); Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) cũng là những “trụ cột” của trong ngành, lĩnh vực họ tham gia.

Nhóm doanh nghiệp Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba); Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC); Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR); Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC); Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1); Tổng công ty Lương thực Miền Nam (Vinafood 2); Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam (Vinafor); Tổng công ty Cà phê Việt Nam (Vinacafe) cũng được kỳ vọng sẽ đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Với lợi thế về vốn và những chính sách mới được ban hành nhằm tạo "cú hích" lớn, nhóm doanh nghiệp quốc doanh được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nền kinh tế trong kỷ nguyên mới khi đặt mục tiêu tăng trưởng cao.

Bước vào chu kỳ ngân sách 2026 - 2030, nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng trọng điểm là rất lớn. Bên cạnh đó, Nghị quyết 79 về kinh tế Nhà nước mới được ban hành cũng là "cú hích" tương tự Nghị quyết 68 cho khối tư nhân trước đây, hứa hẹn tạo hành lang pháp lý thông thoáng để nâng cao hiệu quả quản trị và định giá lại tài sản công.

Với nhiều cơ chế mới như cho phép giữ lại vốn, khai thác đất đai đến quy tắc thoái vốn dưới 50%, Nghị quyết được kỳ vọng tạo ra những chuyển động mới cho ngân hàng, dầu khí và nhóm doanh nghiệp nhà nước trên thị trường chứng khoán.