Lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 10 năm có thời điểm vượt 5% trong phiên 10/11, sau khi lạm phát tháng 10 cao hơn dự báo. CPI và CPI lõi lần lượt tăng 0,4% và 0,3% so với tháng trước, làm gia tăng kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 12. Áp lực lạm phát đẩy lợi suất TPCP Mỹ và đồng USD đi lên, đồng thời làm dấy lên lo ngại về chi phí vốn và tỷ giá tại các thị trường khác.
Chốt phiên, lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 10 năm hạ về khoảng 4,98%, trong khi lợi suất cùng kỳ hạn tại Việt Nam được các bảng giá quốc tế ghi nhận ở mức 4,57%, thấp hơn khoảng 41 điểm cơ bản (bps). Khoảng cách lợi suất giữa hai thị trường đã thu hẹp đáng kể từ năm 2024 khi lợi suất Việt Nam tăng nhanh hơn, dù diễn biến qua từng phiên vẫn có nhiều khác biệt.
Chênh lệch lợi suất TPCP Việt Nam – Mỹ thu hẹp trong giai đoạn 2024–2026
Lợi suất Mỹ tăng có thể khiến các tài sản định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, đồng thời tạo thêm áp lực lên chi phí huy động vốn quốc tế. Tại Việt Nam, sức ép tỷ giá càng đáng chú ý khi cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang nhập siêu 12,07 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm 2026. Dù vậy, diễn biến trên thị trường ngoại hối còn phụ thuộc vào cung cầu USD và hoạt động điều tiết trong nước.
Ngày 11/11, NHNN bắt đầu chào mua USD giao ngay với tỷ giá 25.500 đồng/USD, qua đó mở thêm kênh cung ứng thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng. Cùng ngày, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng chốt ở mức 25.660 đồng/USD, tăng 55 đồng so với phiên trước và cao hơn giá mua của NHNN 160 đồng, tương đương 0,63%.
Khoảng cách giữa hai mức giá phần nào ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của việc bán USD cho NHNN. Tuy nhiên, khả năng tham gia của các ngân hàng còn phụ thuộc vào trạng thái ngoại tệ ròng (NOP). Theo điều kiện giao dịch, NHNN chỉ mua lượng USD tương ứng với phần NOP dương, tối đa đến mức đưa trạng thái về cân bằng. Do đó, lượng VND có thể bổ sung qua kênh này tùy thuộc vào trạng thái ngoại tệ và nhu cầu giao dịch của từng ngân hàng.
Trong khi tỷ giá tăng, lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng lại giảm mạnh ở các kỳ hạn rất ngắn. Từ ngày 6–11/11, lãi suất qua đêm giảm khoảng 190 bps, từ 6,2% xuống 4,30%/năm, còn kỳ hạn 1 tháng vẫn dao động quanh mức 5,4–5,5%/năm. Chi phí vốn qua đêm vì thế giảm nhanh hơn đáng kể so với các kỳ hạn dài hơn.
Lãi suất liên ngân hàng VND phân hóa theo kỳ hạn, từ qua đêm đến 3 tháng
Đà giảm lãi suất qua đêm đã xuất hiện trước khi NHNN triển khai mua USD giao ngay. Nghiệp vụ này mở thêm kênh cung ứng VND, song lượng vốn thực tế được bổ sung vào hệ thống còn phụ thuộc vào khối lượng ngoại tệ được mua và thời điểm thanh toán. Ở các kỳ hạn dài hơn, diễn biến lãi suất vẫn chịu ảnh hưởng từ triển vọng thanh khoản và nhu cầu cân đối nguồn vốn của các ngân hàng.
Trên thị trường mở (OMO), NHNN hút ròng 2.892,19 tỷ đồng trong phiên 11/11 và tiếp tục hút ròng 477,37 tỷ đồng ngày 12/11. Dư nợ OMO giảm về khoảng 112.131 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh hơn 255.000 tỷ đồng cách đây hai tháng. Lãi suất OMO duy trì ở mức 4,5%/năm, trong khi khả năng tiếp cận nguồn vốn này của từng ngân hàng còn phụ thuộc vào lượng giấy tờ có giá đủ điều kiện cầm cố.
Chênh lệch lãi suất giữa VND và USD cũng thu hẹp rõ rệt ở kỳ hạn qua đêm. Từ ngày 6–11/11, khoảng cách lãi suất giữa hai đồng tiền giảm từ 236 xuống còn khoảng 45 bps, trong khi kỳ hạn 1 tháng ít biến động hơn. Bên cạnh nghiệp vụ FX Swap kỳ hạn 182 ngày được triển khai trước đó, việc mua USD giao ngay mang đến thêm một lựa chọn cân đối thanh khoản VND. Khác với giao dịch hoán đổi ngoại tệ, nghiệp vụ này không đi kèm nghĩa vụ hoàn trả VND tại một thời điểm xác định trong tương lai.
Trên thị trường TPCP, Việt Nam và Mỹ cũng có những khác biệt đáng chú ý về diễn biến lợi suất. Dù mặt bằng lợi suất trong nước tăng đáng kể trong gần ba năm qua, những phiên lợi suất Mỹ tăng mạnh thường không đi kèm biến động tương ứng tại Việt Nam.
Từ đầu năm đến ngày 10/11/2026, lợi suất TPCP Việt Nam kỳ hạn 10 năm đạt bình quân 4,428%, cao hơn khoảng 165 bps so với bình quân năm 2024. Trong cùng phép so sánh, lợi suất Mỹ chỉ tăng khoảng 32 bps. Xét trên cả giai đoạn, lợi suất Việt Nam tăng nhanh hơn đáng kể, nhưng diễn biến giữa hai thị trường qua từng phiên lại không có nhiều điểm tương đồng.
Qua 704 phiên giao dịch từ đầu năm 2024 đến ngày 10/11/2026, cứ mỗi 10 bps tăng của lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 10 năm, lợi suất Việt Nam chỉ tăng ước tính khoảng 0,41 bps khi xét trên toàn bộ giai đoạn. Những thay đổi của lợi suất Mỹ cũng chỉ giải thích được khoảng 1% biến động lợi suất Việt Nam giữa các phiên giao dịch.
Ngay cả trong những phiên lợi suất Mỹ tăng mạnh, biến động tại Việt Nam nhìn chung vẫn khá hạn chế. Trong 25 phiên lợi suất Mỹ tăng từ 10 bps trở lên, lợi suất Việt Nam tăng bình quân khoảng 2 bps. Ở ít nhất một nửa số phiên, mức thay đổi không vượt 0,6 bps; thậm chí có những phiên lợi suất trong nước giảm dù lợi suất Mỹ tiếp tục đi lên.
Trong 25 phiên lợi suất Mỹ tăng mạnh, lợi suất Việt Nam chỉ tăng bình quân 2 bps
Mức độ liên hệ giữa hai thị trường cũng có sự khác biệt qua từng năm. Với mỗi 10 bps tăng của lợi suất Mỹ, lợi suất Việt Nam ghi nhận mức thay đổi ước tính khoảng +0,69 bps trong năm 2024, +0,51 bps năm 2025 và −0,19 bps từ đầu năm đến ngày 10/11/2026. Tuy nhiên, mối liên hệ trong hai năm 2025 và 2026 chưa đủ rõ ràng để có thể dựa vào biến động lợi suất Mỹ nhằm dự báo diễn biến tại Việt Nam.
Mức thay đổi ước tính của lợi suất TPCP Việt Nam khi lợi suất Mỹ tăng 10 bps
Diễn biến ngày 11/11 phần nào cho thấy vai trò của cung cầu trong nước đối với thị trường TPCP. KBNN huy động thành công 6.000 tỷ đồng, trong đó kỳ hạn 10 năm chiếm 5.000 tỷ đồng với lãi suất trúng thầu giữ nguyên ở mức 4,43%/năm. Trên thị trường thứ cấp, lợi suất tham chiếu cùng kỳ hạn giảm nhẹ về 4,46%/năm, ngay sau phiên lợi suất Mỹ vượt 5%.
Cơ cấu nhà đầu tư cũng là một điểm khác biệt đáng chú ý của thị trường TPCP Việt Nam. Trong tháng 10, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 3,75% tổng giá trị giao dịch thứ cấp. Khi phần lớn hoạt động mua bán vẫn thuộc về các tổ chức trong nước, nhu cầu phân bổ danh mục, kế hoạch phát hành của KBNN và điều kiện thanh khoản ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với diễn biến lợi suất.
Đối với các ngân hàng nắm giữ TPCP, lợi suất tăng thường đi kèm với việc giá trái phiếu lãi suất cố định giảm, qua đó ảnh hưởng đến giá trị thị trường của danh mục đầu tư cũng như tài sản sử dụng làm bảo đảm trong các giao dịch vốn. Mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc vào kỳ hạn trái phiếu, cơ cấu nguồn vốn và khả năng cân đối thanh khoản của từng ngân hàng. Những tổ chức nắm giữ tỷ trọng lớn trái phiếu dài hạn, trong khi nguồn vốn chủ yếu có kỳ hạn ngắn, có thể chịu tác động rõ nét hơn khi mặt bằng lợi suất thay đổi.
