Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters).
Vào ngày 3/3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ có thể sẽ hộ tống tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz nếu cần thiết.
Ngoài ra, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đã chỉ thị Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải ở vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz được xem là “huyết mạch” năng lượng của thế giới, trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và một lượng lớn khí đốt. DFC, được thành lập vào năm 2019, là cơ quan chính phủ hợp tác với nhà đầu tư tư nhân để hỗ trợ dự án ở các nước đang phát triển.
Các động thái của Nhà Trắng nhằm trấn an thị trường và kìm hãm giá năng lượng. Giá dầu thô thế giới đã tăng mạnh sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran cuối tuần trước, làm gián đoạn vận chuyển dầu ở Trung Đông.
Ông Trump viết trên mạng xã hội: “Dù chuyện gì xảy ra, Mỹ cũng sẽ đảm bảo dòng chảy năng lượng tự do đến thế giới”. Ông nói thêm rằng Mỹ sẽ tiếp tục có thêm các bước đi khác.
Trước đó, cũng trong ngày 3/3, ông Trump nói với các phóng viên rằng người Mỹ có thể sẽ phải chịu đựng giá dầu tăng trong một khoảng thời gian ngắn. Song, ông nhấn mạnh: “Ngay khi chiến sự kết thúc, giá năng lượng sẽ giảm xuống thấp hơn cả trước đây”.
Giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài có thể gây bất lợi cho các chính trị gia Đảng Cộng hòa trong kỳ bầu cử Quốc hội giữa kỳ.
Trong quá khứ, Mỹ cũng đã từng hỗ trợ bảo hiểm cho tàu chở dầu. Trong xung đột Iran - Iraq trong thập niên 1980, Washington đã đổi cờ cho các tàu chở dầu và cung cấp lực lượng hộ tống hải quân khi các công ty bảo hiểm tư nhân rút lui.
Sau vụ khủng bố ngày 11/9/2001, Mỹ ban hành các chính sách bảo hiểm để duy trì hoạt động vận chuyển hàng hóa trong bối cảnh phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng cao.
Hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz gần như đã bị tê liệt. Một số tàu thuyền bị hư hại bởi các cuộc tấn công, số khác mắc kẹt trong khu vực.
Các công ty bảo hiểm và hãng vận tải biển đã bắt đầu đánh giá lại mức độ rủi ro tại Trung Đông. Theo nguồn tin của Reuters, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng vọt, ngoài ra một số nhà cung cấp bảo hiểm đã thu hẹp hoặc rút bỏ phạm vi bảo hiểm.
Chi phí bảo hiểm tăng cao đã thúc đẩy một số hãng vận tải trì hoãn hành trình hoặc tìm kiếm các tuyến đường khác.
Tuyên bố mới nhất của ông Trump có thể vẫn chưa đủ để các chủ tàu hết lo ngại, bởi Mỹ chỉ có một số lượng tàu hạn chế có thể thực hiện nhiệm vụ hộ tống.
Tính đến ngày 2/3, Hải quân Mỹ có 12 tàu chiến - bao gồm một tàu sân bay - ở Trung Đông mà quân đội có thể sử dụng để hỗ trợ hộ tống tàu thương mại. Tuy nhiên, một phần lực lượng này đang tham gia các cuộc tấn công nhắm vào Iran và bắn hạ tên lửa của nước này.
Do đó, giới phân tích và các chủ tàu chưa an tâm rằng việc hộ tống của Hải quân và bảo lãnh từ DFC sẽ đủ để ngăn phí bảo hiểm và giá dầu thô tiếp tục tăng.
Nhờ dòng tiền ổn định và lợi nhuận cao, nhiều tập đoàn công nghệ trước đây có thể mở rộng hoạt động mà không phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Nhưng sự phát triển của AI đang làm thay đổi mô hình này.
Khoảng 20 bang của Mỹ đệ đơn kiện, cho rằng Tổng thống Donald Trump vượt thẩm quyền khi dự định áp thuế nhập khẩu tới 15% đối với phần lớn hàng hóa từ các nước trên thế giới.
Động thái được cho là có thể trở thành một trong những nội dung quan trọng trong các cuộc đàm phán kinh tế và thương mại sắp tới giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Theo các chuyên gia bất kỳ rủi ro nào đối với các tuyến vận chuyển chiến lược như eo biển Hormuz đều có thể tạo ra những làn sóng chấn động trên toàn cầu. Và nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, thị trường dầu khí có thể đang tiến gần hơn tới một cú sốc năng lượng mới của thế kỷ 21.
