Trong bối cảnh người tiêu dùng phải đối mặt với tình trạng giá năng lượng tăng vọt do hệ lụy từ cuộc chiến tại Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố có kế hoạch đình chỉ thuế xăng dầu liên bang.

Trả lời câu hỏi của phóng viên tại Nhà Trắng, ông Trump xác nhận sẽ thực hiện bước đi này và việc đình chỉ sẽ kéo dài “cho đến khi thích hợp”. Ông nhấn mạnh: “Đó là một tỷ lệ nhỏ, nhưng bạn biết đấy, tiền vẫn là tiền”. 

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), thuế liên bang hiện đang áp dụng ở mức 18,4 cent/gallon đối với xăng và 24,4 cent/gallon đối với dầu diesel. Việc đình chỉ loại thuế này đòi hỏi phải có sự thông qua của Quốc hội - nơi Đảng Cộng hòa của ông Trump chỉ đang nắm giữ thế mong manh.

Thượng nghị sĩ Josh Hawley cùng ngày thông báo ông sẽ trình dự luật tạm ngừng thuế xăng và dầu diesel trong 90 ngày. Tổng thống có thể gia hạn thêm 3 tháng nếu nhận thấy điều kiện kinh tế đòi hỏi kéo dài chính sách này.

“Ông Trump hoàn toàn đúng khi đề xuất đình chỉ thuế xăng liên bang”, ông Hawley cho hay. “Người lao động và các gia đình Mỹ cần được hỗ trợ ngay lập tức, và dự luật này nhằm mục tiêu đó”.

Theo ước tính công bố hồi tháng 3 của Ủy ban Ngân sách Liên bang có trách nhiệm, động thái này sẽ khiến Chính phủ liên bang thất thu khoảng 3,5 tỷ USD/tháng từ thuế xăng và dầu diesel.

Một phần khoản thất thu, khoảng 1 tỷ USD/tháng, có thể được bù đắp nhờ nguồn thu thuế tăng thêm ở các lĩnh vực khác của nền kinh tế khi chính sách kích thích tiêu dùng phát huy tác dụng. Dù vậy, tổ chức này cho rằng phần bù đắp đó vẫn không đủ để cân bằng chi phí lãi vay phát sinh. 

Phân tích riêng từ Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng chỉ ra rằng Chính phủ Mỹ sẽ mất trung bình khoảng 2,5 tỷ USD/tháng từ thuế xăng và gần 900 triệu USD từ thuế dầu diesel.

Được biết, giá nhiên liệu tại Mỹ đã tăng phi mã kể từ khi ông Trump phát động cuộc chiến với Iran. Kể từ cuối tháng 2, giá xăng và dầu diesel đều đã tăng khoảng 50%.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ các biện pháp trả đũa của Iran, bao gồm việc phong tỏa gần như hoàn toàn Eo biển Hormuz - yết hầu năng lượng nơi 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới đi qua.

Theo dữ liệu từ hiệp hội xe hơi AAA, tính đến thứ Hai, giá xăng không chì (regular) trung bình 4,52 USD/gallon. Giá dầu diesel trung bình 5,64 USD/gallon.

Nếu việc đình chỉ thuế liên bang được thông qua, mức giá này dự kiến sẽ giảm khoảng 4%. Dù đây là một nỗ lực nhằm xoa dịu cử tri trước tình trạng lạm phát năng lượng, giới phân tích cho rằng con số này vẫn còn khá khiêm tốn so với mức tăng 50% trong hơn hai tháng qua.