Các quốc gia Trung Đông đang thúc đẩy Mỹ và Iran gia hạn lệnh ngừng bắn và đồng thời sắp xếp vòng đàm phán thứ hai. Tuy nhiên, theo nguồn tin của Wall Street Journal (WSJ), tiến trình này vẫn diễn ra khá chậm chạp. 

Washington và Tehran đã đồng ý về mặt nguyên tắc sẽ gặp mặt, nhưng chưa quyết định thời gian và địa điểm. Lệnh ngừng bắn hiện tại do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ngày 7/4, có hiệu lực trong hai tuần.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif sẽ sang thăm Arab Saudi, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 15 đến 18/4, theo Bộ Ngoại giao Pakistan. Ông là nhân vật đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn trước đó. Nhiều khả năng hai bên sẽ chưa tiến hành gặp mặt trước khi chuyến công du của ông kết thúc.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết Mỹ và Iran đang cân nhắc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm hai tuần nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Dự kiến Phó Tổng thống JD Vance sẽ tiếp tục dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong các cuộc đàm phán cấp cao với Iran trong tương lai.

Một trong những trở ngại lớn là yêu cầu của Tehran về việc được tiếp cận các khoản tiền bị phong tỏa ở nước ngoài. Quy mô chính xác của số tiền này chưa được xác định, chúng chủ yếu đến từ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ và các sản phẩm năng lượng, trong đó có cả những khoản tích lũy từ trước thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Theo tổng hợp của WSJ, Iran hiện có khoảng 6 tỷ USD tại Qatar, 1 tỷ USD ở Oman, cùng một số khoản khác tại Thổ Nhĩ Kỳ và các nước vùng Vịnh. Ngoài ra, tính đến năm 2023, nước này còn khoảng 10 tỷ USD chưa thu hồi từ Iraq, chủ yếu là tiền bán điện. Đến nay, con số này có thể đã tăng lên khoảng 15 tỷ USD.

Trước công chúng, giới chức Iran vẫn duy trì lập trường cứng rắn. Tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya, cảnh báo Mỹ cần chấm dứt phong tỏa tại Eo biển Hormuz đối với tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran. Ông cho rằng động thái “bất hợp pháp” này có thể bị xem là vi phạm lệnh ngừng bắn.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời ông Abdollahi: “Nếu Mỹ muốn tiếp tục phong tỏa hàng hải bất hợp pháp và gây bất an cho tàu thuyền và tàu chở dầu của Iran, đó sẽ là bước khởi đầu cho việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Lực lượng vũ trang Iran sẽ không cho phép hoạt động nhập khẩu tiếp diễn ở Vịnh Ba Tư, Biển Oman và Biển Đỏ”.

Trong khi đó, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết không có tàu nào vượt qua được lệnh phong tỏa các cảng của Iran trong 48 giờ đầu. Nhà Trắng chưa công bố thời hạn cụ thể của biện pháp này.

Ở một diễn biến khác, Israel vẫn tiếp tục không kích Lebanon, bất chấp hai bên đang thảo luận về một lệnh ngừng bắn.