Trong một báo cáo công bố hôm thứ Hai, Ủy ban Hành chính Thương mại Quốc tế Nam Phi (ITAC) cho biết làn sóng sản phẩm giá rẻ từ các thị trường như Trung Quốc và Ấn Độ, cùng tình trạng lách thuế nhập khẩu và gian lận hải quan kéo dài, cộng với các căng thẳng địa chính trị, đang gây ra “áp lực đáng kể đối với ngành sản xuất thép trong nước vốn đã gặp nhiều khó khăn”.

Cơ quan này nhận định thực trạng trên là cơ sở để tăng thuế hải quan lên các mức thuế trần cam kết với Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Ban hội thẩm đã đề xuất mức thuế 10% đối với gần 20 sản phẩm thép cán phẳng và thép thanh hiện chưa bị áp thuế “nhằm giải quyết tình trạng nhập khẩu tăng vọt, ép giá và lách thuế đang ảnh hưởng đến ngành thép nội địa”.

Cơ quan này cũng đề xuất tăng thuế đối với hơn 40 danh mục ống thép, đường ống, rào chắn và bu-lông từ 10% lên 15%, đồng thời lên kế hoạch áp thuế 20% đối với các loại dụng cụ và dao khác nhau.

Ủy ban muốn thiết lập các quy định hoàn thuế đối với một số danh mục sản phẩm thép cán phẳng “nhằm đảm bảo các nhà sản xuất hạ nguồn có thể tiếp cận nguồn nguyên liệu đầu vào không được sản xuất trong nước”, đồng thời áp dụng các biện pháp kiểm soát nhập khẩu đối với hơn 20 sản phẩm, từ tấm lợp mái lượn sóng cho đến các loại bồn chứa và bể chứa.

ITAC cũng đề xuất thiết lập một hệ thống giám sát nhằm ngăn chặn tình trạng lách thuế nhập khẩu, gian lận hải quan, khai báo sai lệch và khai thấp giá trị hóa đơn.

Sản lượng thép hằng năm của Nam Phi đã lao dốc từ mức 9,7 triệu tấn vào năm 2006 xuống còn khoảng 4,5 triệu tấn vào năm ngoái, khi các nhà sản xuất trong nước phải chật vật cạnh tranh với thép nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc, đồng thời phải đối mặt với chi phí điện năng và logistics tăng vọt, cùng một nền kinh tế trì trệ.

Năm ngoái, Công ty TNHH ArcelorMittal Nam Phi đã đóng cửa một cơ sở sản xuất thép với lý do phải cạnh tranh với các nhà máy thép mini vốn sử dụng thép phế liệu làm nguyên liệu đầu vào thay vì quặng sắt.

Doanh nghiệp này, hiện vẫn vận hành nhà máy sản xuất thép lớn nhất châu Phi ở phía nam thành phố Johannesburg, đã yêu cầu chính phủ chấm dứt mức thuế 20% đối với hoạt động xuất khẩu thép phế liệu, điều mà họ cho rằng đang làm giảm chi phí nguyên liệu cho các đối thủ cạnh tranh.

ITAC đã chuyển các kết quả nghiên cứu của mình tới Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Cạnh tranh Parks Tau để xem xét.