Tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Tài chính diễn ra chiều 9/4, ông Lưu Đức Huy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, cho biết ngày 26/3 vừa qua, Bộ Tài chính đã gửi văn bản xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và tổ chức liên quan và công khai trên các cổng TTĐT để tiếp nhận ý kiến từ xã hội về dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó đề xuất bổ sung giảm trừ chi phí y tế và giáo dục.

Dự kiến sau khi được Quốc hội thông qua, chính sách mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7 năm nay.

Ông Huy cho biết một nội dung trọng tâm của dự thảo là bổ sung khoản giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục. Bộ Tài chính đã đưa ra hai phương án cụ thể.

Trong đó, với phương án 1, Bộ Tài chính đề xuất mức giảm trừ chi phí y tế khoảng 20 triệu đồng/năm và chi phí giáo dục khoảng 21 triệu đồng/năm, tổng cộng 41 triệu đồng/năm. Phương án 2 là nâng mức giảm trừ lên 23 triệu đồng đối với y tế và 24 triệu đồng đối với giáo dục, tổng cộng 47 triệu đồng/năm.

Đại diện Bộ Tài chính khẳng định các mức đề xuất được xây dựng trên cơ sở dữ liệu thống kê chi tiêu thực tế của người dân. Cụ thể, theo số liệu năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người/năm đối với khám chữa bệnh ngoại trú và từ 10 - 12 triệu đồng/năm đối với điều trị nội trú. Trong khi đó, chi tiêu cho giáo dục và đào tạo bình quân khoảng 9,6 triệu đồng/người/năm.

Căn cứ tỷ lệ người phụ thuộc bình quân khoảng 0,8 người phụ thuộc trên một người nộp thuế, cơ quan soạn thảo ước tính tổng chi phí liên quan đến y tế và giáo dục cho cả người nộp thuế và người phụ thuộc khoảng 20,4 triệu đồng/năm đối với y tế và 19,2 triệu đồng/năm đối với giáo dục. Từ các số liệu này, các phương án giảm trừ được thiết kế với mức cao hơn chi tiêu thực tế nhằm tạo dư địa hỗ trợ người dân.

Theo phân tích của Bộ Tài chính, mức giảm trừ trong phương án 1 tương đương khoảng gấp 2 lần chi tiêu y tế nội trú và khoảng 2,2 lần chi tiêu giáo dục bình quân năm 2024. Điều này cho thấy định hướng chính sách không chỉ bám sát thực tế mà còn tính đến yếu tố dự phòng chi phí.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí cho biết, trong mức giảm trừ gia cảnh hiện hành đã bao gồm một phần chi phí sinh hoạt cơ bản, trong đó có chi cho y tế và giáo dục. Tuy nhiên, việc bổ sung khoản giảm trừ riêng là phần hỗ trợ thêm, được tính toán dựa trên số liệu cụ thể để phù hợp với thực tiễn.

Về tác động ngân sách, nếu áp dụng phương án 2, dự kiến số giảm thu ngân sách khoảng hơn 7.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, chính sách này sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế của người dân.

“Theo tính toán, một cá nhân có thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng và có người phụ thuộc có thể chưa phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Chỉ khi thu nhập vượt khoảng 28,63 triệu đồng/tháng mới phát sinh nghĩa vụ thuế, và phần thu nhập tăng thêm chỉ chịu thuế suất 5% ở bậc thấp nhất”, ông Lưu Đức Huy nêu rõ.

Phải có hoá đơn, chứng từ để được giảm trừ

Theo dự thảo nghị định, để được giảm trừ các khoản chi phí giáo dục - y tế như đề xuất, người nộp thuế phải có đầy đủ hoá đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, cần có thêm bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Chứng từ phải thể hiện thông tin của người nộp thuế hoặc người phụ thuộc và không được chi trả từ các nguồn khác như tài trợ, hỗ trợ, ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm chi trả dưới các hình thức khác.

Trả lời về vấn đề tính khả thi khi triển khai của chính sách, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí cho hay theo quy định hiện hành, các khoản chi muốn được giảm trừ phải có đầy đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp. 

Về việc áp dụng hoá đơn điện tử, các cơ sở kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên bắt buộc phải xuất hoá đơn. Với lĩnh vực y tế và giáo dục là ngành nghề kinh doanh có điều kiện nên yêu cầu về hoá đơn, chứng từ phải được thực hiện theo quy định. 

“Người dân đã chi trả chi phí hợp pháp cần được cấp hoá đơn để làm căn cứ giảm trừ thuế. Trường hợp vi phạm quy định về hoá đơn, các bên liên quan có thể bị xử lý theo quy định”, đại diện Bộ Tài chính cho biết.

Ông Lưu Đức Huy cho hay các phương án hiện vẫn đang được tiếp tục lấy ý kiến và hoàn thiện. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, tiếp thu ý kiến để chỉnh lý dự thảo, bảo đảm khi ban hành, chính sách vừa hỗ trợ người dân vừa phù hợp với cân đối ngân sách.