Acciaierie d’Italia (ADI), đơn vị vận hành nhà máy thép Taranto (trước là Ilva), cho biết đang dừng tạm thời khu luyện nóng vì các ràng buộc tư pháp và khó khăn tài chính, vận hành. Nhà máy khẳng định chỉ có thể duy trì sản xuất đến hết ngày 25/10.

Dây chuyền luyện nóng ngừng hoạt động, hệ thống hạ nguồn dừng theo

Theo thông báo của ADI ngày 10/10, việc dừng sản xuất bắt đầu từ khu luyện nóng ở Taranto. Do không có khu luyện nóng riêng và phụ thuộc vào nguồn thép từ Taranto, hai nhà máy gia công Genoa và Novi Ligure cũng buộc phải ngừng theo. Ban quản lý đặc biệt của ADI cho biết, việc tìm mua phôi hoặc cuộn thép trên thị trường quốc tế không thể giải quyết ngay được tình thế, do thời gian giao hàng có thể kéo dài nhiều tháng.

Nguyên nhân sự việc là quyết định ngày 27/7 của Tòa Phúc thẩm Milan, trong đó yêu cầu dừng khu luyện nóng trong vòng 90 ngày. Tòa yêu cầu nhà máy phải loại bỏ hoàn toàn amiăng và đưa khí thải bụi về trong giới hạn an toàn trước khi được phép vận hành lại. Đơn kháng cáo xin giữ lò cao ở chế độ chờ nhiệt cho đến khi Tòa Tối cao xử đã bị bác vào ngày 5/10.

Về nguyên liệu, ADI cho biết nếu mua thêm thì lượng hàng sẽ tồn kho không kịp xử lý trước hạn đình chỉ, phát sinh chi phí lớn mà các chủ nợ không thể gánh được. Do đó, dù phán quyết của tòa cho phép hoạt động chậm nhất đến ngày 28/10, công ty tuyên bố chỉ có thể duy trì sản xuất đến hết ngày 25/10 nhằm tránh nguy cơ nguyên liệu tồn kho bị mắc kẹt.

Quy mô suy giảm và làn sóng phản đối đóng cửa nhà máy

Taranto là nhà máy duy nhất ở Ý chạy chu trình khép kín bằng lò cao từ quặng sắt và than, đồng thời là tổ hợp thép có quy mô thiết kế lớn nhất cả nước (8–10 triệu tấn/năm). Tuy nhiên, sau nhiều năm chìm trong khủng hoảng môi trường và kiệt quệ tài chính, sản lượng thực tế đã rơi xuống mức chạm đáy: năm 2023 chỉ đạt 3 triệu tấn và năm 2024 giảm xuống dưới 2 triệu tấn theo nguồn tin thị trường.

Trước khi dừng, chỉ còn duy nhất lò cao số 2 với công suất khoảng 2 triệu tấn/năm đang hoạt động. Để so sánh, cả nước Ý sản xuất 13,9 triệu tấn thép trong 8 tháng đầu năm 2026. Năm 2025, công ty có hơn 8.000 lao động.

Trước nguy cơ đóng cửa, ngày 12/10, các tổ chức công đoàn Fim, Fiom, Uilm và Usb đã tổ chức đình công 24 giờ tại cả ba nhà máy Taranto, Genoa và Novi Ligure để phản đối. Về phía chính quyền, Chính phủ Ý cam kết ban hành các biện pháp hỗ trợ thu nhập mở rộng cho hơn 4.450 lao động tại Taranto đến tháng 2/2027.

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung thép dẹt nội địa

Nếu khu luyện nóng tại Taranto đóng cửa hẳn, Arvedi sẽ trở thành nhà sản xuất thép cuộn cán nóng (HRC) sơ cấp duy nhất của Ý. Hiệp hội các nhà phân phối kim loại Ý Assofermet cảnh báo việc giảm vĩnh viễn công suất nội địa có thể khiến Ý phụ thuộc hơn vào nguồn hàng nhập khẩu, đúng thời điểm EU đang siết chặt thương mại thép.

Mốc quan trọng tiếp theo là phiên điều trần của Tòa Tối cao Ý vào ngày 20/10. Công ty hy vọng sẽ có một phán quyết tháo gỡ giúp tổ hợp tránh nguy cơ đóng cửa vĩnh viễn.