Báo Chính Phủ thông tin tại buổi làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành vào chiều ngày 25/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê phải được xem là “phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên và cán bộ, công chức có nhu cầu thuê nhà với giá phù hợp.

Đây được xem là một trong những tín hiệu chính sách đáng chú ý nhất của thị trường bất động sản thời gian gần đây, khi lần đầu tiên mô hình nhà ở cho thuê được đặt vào vai trò trung tâm trong định hướng phát triển nhà ở quốc gia, thay vì chỉ tập trung vào phân khúc để bán như nhiều năm qua.

Từ tư duy “sở hữu nhà” sang phát triển chỗ ở phù hợp khả năng chi trả

Theo Thủ tướng, phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được xác định rõ trong Chỉ thị 34 của Ban Bí thư cũng như kết luận mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Ông cho rằng thị trường nhà ở hiện vẫn tồn tại tình trạng lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu, trong khi nguồn cung nhà ở thương mại và nhà ở để bán liên tục gia tăng, phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn với giá phù hợp thu nhập của đại bộ phận người dân vẫn rất hạn chế.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu phải thay đổi mạnh tư duy phát triển nhà ở, từ mô hình chủ yếu tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở để bán và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu thuê nhà với giá phù hợp.

Ông khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường hoàn toàn tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua hệ thống thể chế, chính sách đất đai, quy hoạch và các công cụ tài chính - tín dụng nhằm bảo đảm thị trường phát triển minh bạch, lành mạnh; doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý, còn người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp khả năng chi trả.

Bên cạnh đó, phát triển nhà ở cho thuê phải được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch khu công nghiệp, giao thông công cộng và quản lý dân cư. Chính phủ định hướng ưu tiên phát triển mô hình này gắn với đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), các khu vực cải tạo đô thị, khu công nghiệp và các hành lang kinh tế trọng điểm có hạ tầng đồng bộ.

Về nguồn lực, Thủ tướng cho rằng ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng nhưng không thể là nguồn lực duy nhất. Chính phủ sẽ tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước để dẫn dắt thị trường.

Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng quỹ nhà, đất công bị bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả; tăng cường phòng chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Song song đó là kiểm soát minh bạch đối tượng thụ hưởng chính sách, ngăn chặn tình trạng trục lợi và đầu cơ nhà ở.

“Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều”, Thủ tướng nói.

Hà Nội được chọn làm mô hình thí điểm

Theo thông báo tại cuộc họp, Hà Nội được là địa phương triển khai thí điểm mô hình phát triển nhà ở cho thuê quy mô lớn.

Theo Thủ tướng, Hà Nội là đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh, tập trung lượng lớn người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức và lực lượng nhập cư. Việc chọn Thủ đô để “bàn sâu, bàn kỹ, làm trước, làm điểm” nhằm nhanh chóng hoàn thiện cơ chế chính sách trước khi nhân rộng ra các địa phương khác.

Thủ tướng yêu cầu Hà Nội khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất, quỹ nhà thuộc sở hữu công đang sử dụng kém hiệu quả để nghiên cứu phát triển mô hình nhà ở cho thuê; đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư, vận hành các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn, phấn đấu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6/2026.

Thủ tướng nhấn mạnh nếu các cơ chế thí điểm tại Hà Nội phát huy hiệu quả, đây sẽ là cơ sở để nghiên cứu nhân rộng ra nhiều địa phương trên cả nước.

Bên cạnh đó, Hà Nội được giao chủ động đánh giá nhu cầu thực tế, xác định nhóm đối tượng thụ hưởng, cơ chế đầu tư xây dựng cũng như phương án triển khai các dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân sinh sống và làm việc trên địa bàn, bao gồm cả đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan Trung ương.

Thủ tướng cũng yêu cầu thành phố phấn đấu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6/2026; đồng thời nghiên cứu sử dụng linh hoạt nguồn thu từ nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp tham gia vận hành.

Song song đó, Hà Nội cần xây dựng kế hoạch tổng thể về đầu tư, xây dựng và vận hành mô hình nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng trong tháng 7/2026; đồng thời chủ động đề xuất các cơ chế huy động nguồn lực xã hội và chính sách phù hợp liên quan đến giao đất, cho thuê đất nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc này.