19/11/2026 15:26

NHNN đề xuất nâng ngưỡng ngân hàng lớn: 4 nhà băng có thể đổi nhóm, kéo theo thay đổi trong cách chấm điểm thanh khoản

Trong số 28 ngân hàng, lượng nhà băng vượt ngưỡng có thể giảm từ 17 xuống 13 theo đề xuất của NHNN. Việc chuyển nhóm còn có thể làm thay đổi điểm đánh giá thanh khoản.

Ngưỡng phân loại tăng gần 70%, số ngân hàng vượt chuẩn có thể giảm gần 1/4

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Thông tư 21/2025/TT-NHNN về xếp hạng tổ chức tín dụng, trong đó đề xuất nâng ngưỡng phân loại ngân hàng thương mại quy mô lớn từ trên 300.000 tỷ đồng lên trên 500.000 tỷ đồng kể từ năm xếp hạng 2027.

Mức tăng 200.000 tỷ đồng, tương đương 66,7%, được đưa ra trong bối cảnh tổng tài sản của hệ thống ngân hàng tiếp tục mở rộng.

Theo quy định về phân loại quy mô, NHNN căn cứ vào tổng tài sản riêng lẻ bình quân các quý trong năm xếp hạng. Cách tính này sử dụng số liệu riêng của từng ngân hàng, thay vì tổng tài sản hợp nhất hoặc số dư tại một thời điểm cuối kỳ.

Thống kê từ báo cáo tài chính riêng lẻ của 28 ngân hàng có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cho thấy, trong 3 quý đầu năm 2026, có 17 ngân hàng đạt tổng tài sản bình quân trên 300.000 tỷ đồng. Nếu nâng ngưỡng lên 500.000 tỷ đồng, số ngân hàng đáp ứng tiêu chí quy mô lớn giảm còn 13, tương đương mức giảm 23,5%.

4 ngân hàng nằm giữa hai ngưỡng phân loại là Nam A Bank, MSB, SeABank và OCB, chiếm 14,3% trong tổng số 28 ngân hàng được thống kê.

Hai ngưỡng tài sản, số ngân hàng quy mô lớn giảm từ 17 xuống 13

Trong nhóm 13 ngân hàng vượt ngưỡng đề xuất, BIDV dẫn đầu với tổng tài sản riêng lẻ bình quân đạt 3.374.959 tỷ đồng, tiếp đến là VietinBank (2.911.436 tỷ đồng) và Vietcombank (2.612.856 tỷ đồng). MB, VPBank, Techcombank, ACB và HDBank cũng có quy mô trên 1 triệu tỷ đồng.

Năm ngân hàng còn lại gồm SHB, Sacombank, LPBank, VIB và TPBank. Trong đó, TPBank (546.768 tỷ đồng) và VIB (583.458 tỷ đồng) đứng gần mốc 500.000 tỷ đồng nhất, với mức vượt tương ứng 9,4% và 16,7%.

Các số liệu trên được tổng hợp từ 28 ngân hàng có đầy đủ thông tin tài sản riêng lẻ trong 3 quý đầu năm 2026. Agribank, BAOVIET Bank và một số ngân hàng khác nằm ngoài danh sách này.

Nếu đề xuất được thông qua, việc phân nhóm từ năm 2027 sẽ căn cứ vào tổng tài sản bình quân cả 4 quý của chính năm xếp hạng. Theo đó, số lượng ngân hàng đáp ứng ngưỡng mới có thể thay đổi tùy theo tốc độ mở rộng tài sản trong năm tới.

Tài sản tiếp tục tăng, 4 ngân hàng vẫn nằm dưới ngưỡng mới

Trong 4 ngân hàng có khả năng chuyển nhóm, Nam A Bank đứng gần mốc 500.000 tỷ đồng nhất, với tổng tài sản riêng lẻ bình quân 3 quý đạt 441.618 tỷ đồng, thấp hơn ngưỡng đề xuất 58.382 tỷ đồng (11,7%).

MSB đứng tiếp theo với 432.477 tỷ đồng, cách mốc phân loại 67.523 tỷ đồng (13,5%), trong khi SeABank đạt 420.523 tỷ đồng, thấp hơn 79.477 tỷ đồng (15,9%). OCB ghi nhận 353.658 tỷ đồng, có khoảng cách lớn nhất trong nhóm với 146.342 tỷ đồng (29,3%). Các tỷ lệ chênh lệch đều được tính trên ngưỡng 500.000 tỷ đồng.

Tài sản bình quân 28 ngân hàng và 4 trường hợp nằm giữa hai ngưỡng phân loại. (Nguồn: PV tổng hợp, AI hỗ trợ đồ hoạ)

Đáng chú ý, Nam A Bank ghi nhận mức tăng tài sản lớn nhất về giá trị tuyệt đối trong 4 ngân hàng. Tổng tài sản riêng lẻ tăng từ 409.593 tỷ đồng cuối quý I lên 452.008 tỷ đồng cuối quý II và đạt 463.254 tỷ đồng vào ngày 30/9, tương đương mức tăng 53.661 tỷ đồng (+13,1%) sau 2 quý.

Tính theo số dư cuối quý III, Nam A Bank chỉ còn cách mốc 500.000 tỷ đồng khoảng 36.746 tỷ đồng, thấp hơn 21.636 tỷ đồng so với khoảng cách xác định từ tài sản bình quân 3 quý. Nguyên nhân nằm ở quy mô tài sản thấp hơn trong những quý đầu năm, khiến mức bình quân của cả giai đoạn tăng chậm hơn số dư cuối tháng 9.

Tại MSB, tổng tài sản riêng lẻ tăng từ 416.182 tỷ đồng cuối quý I lên 441.040 tỷ đồng cuối quý II, sau đó giảm nhẹ xuống 440.209 tỷ đồng vào cuối tháng 9. SeABank duy trì đà tăng qua cả 3 quý, lần lượt đạt 403.819 tỷ đồng, 427.723 tỷ đồng và 430.026 tỷ đồng.

Trong khi đó, OCB nâng tổng tài sản từ 344.567 tỷ đồng lên 364.196 tỷ đồng sau 2 quý (+5,7%). Đến cuối quý III, SeABank còn cách mức đề xuất 69.974 tỷ đồng, còn quy mô tài sản của OCB tương đương 72,8% ngưỡng 500.000 tỷ đồng.

Sự khác biệt về vị trí phân loại thể hiện rõ khi so sánh TPBank với Nam A Bank. Tổng tài sản bình quân của TPBank cao hơn Nam A Bank 105.150 tỷ đồng, đồng thời vượt ngưỡng đề xuất 46.768 tỷ đồng. Trong khi đó, Nam A Bank vẫn nằm dưới mốc này 58.382 tỷ đồng.

Nếu duy trì quy mô tương ứng trong năm xếp hạng 2027, hai ngân hàng sẽ thuộc hai nhóm áp dụng phương pháp chấm điểm thanh khoản khác nhau. Việc chuyển nhóm gắn với sự thay đổi ngưỡng phân loại tài sản, trong khi kết quả xếp hạng tổng thể còn phụ thuộc vào chất lượng tài sản, khả năng sinh lời, an toàn vốn và thanh khoản của từng ngân hàng.

Cùng trạng thái thanh khoản, điểm đánh giá có thể thay đổi khi đổi nhóm

Bên cạnh việc điều chỉnh ngưỡng tài sản, dự thảo sửa đổi Thông tư 21 còn quy định các mức chấm điểm thanh khoản khác nhau giữa ngân hàng quy mô lớn và nhỏ.

Trong giai đoạn trước khi áp dụng tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) theo Thông tư 50/2026/TT-NHNN, NHNN đề xuất 4 ngưỡng chấm điểm tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) đối với nhóm lớn là 70%, 80%, 90% và 95%, so với 60%, 70%, 80% và 90% ở nhóm nhỏ.

Đối với tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn sử dụng để cho vay trung và dài hạn, các mức tương ứng là 25%, 30%, 35% và 40% ở nhóm lớn, so với 30%, 35%, 40% và 45% ở nhóm nhỏ. Những ngưỡng này phục vụ việc chấm điểm xếp hạng, có chức năng riêng so với các giới hạn an toàn bắt buộc.

Khi ngân hàng bắt đầu áp dụng LCR và NSFR nhưng chưa phải đáp ứng mức tối thiểu 100% đối với cả hai tỷ lệ, NHNN dự kiến sử dụng 4 chỉ tiêu đánh giá thanh khoản, gồm LCR bình quân, NSFR, LDR và tỷ lệ tập trung tiền gửi khách hàng lớn.

Ở nhóm ngân hàng lớn, các trọng số lần lượt là 25%, 25%, 30% và 20%. Nhóm nhỏ áp dụng tương ứng 20%, 30%, 30% và 20%. Như vậy, việc chuyển từ nhóm lớn sang nhóm nhỏ làm giảm 5 điểm phần trăm trọng số LCR và tăng tương ứng trọng số NSFR, trong khi hai thành phần còn lại giữ nguyên.

Sự điều chỉnh này có thể khiến điểm đánh giá thanh khoản tăng hoặc giảm, tùy thuộc vào kết quả từng chỉ tiêu. Chẳng hạn, trên thang điểm 1–5 của NHNN, một ngân hàng đạt 5 điểm LCR và 3 điểm NSFR sẽ giảm 0,1 điểm ở nhóm chỉ tiêu định lượng về thanh khoản khi chuyển từ cơ cấu trọng số 25%–25% sang 20%–30%, với giả định các điểm thành phần khác giữ nguyên.

Ở chiều ngược lại, nếu LCR đạt 3 điểm và NSFR đạt 5 điểm, điểm tổng hợp tăng 0,1 điểm theo cùng phép tính. Mức chênh lệch này phản ánh riêng tác động của việc điều chỉnh trọng số; kết quả đánh giá thực tế còn phụ thuộc vào các ngưỡng chấm điểm thành phần áp dụng cho từng nhóm ngân hàng.

Theo lộ trình tại Thông tư 50, từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng bắt đầu phải đáp ứng LCR tối thiểu 50% và NSFR tối thiểu 90%. Trong khi đó, dự thảo xếp hạng đặt ngưỡng chấm điểm cao nhất cho năm 2028 lần lượt ở mức 70% và 110%, cao hơn yêu cầu tuân thủ ban đầu 20 điểm phần trăm ở mỗi chỉ tiêu.

Khoảng cách này cho thấy yêu cầu an toàn tối thiểu và thang điểm đánh giá thanh khoản được thiết kế với các mức khác nhau. Ngân hàng đáp ứng quy định an toàn vẫn có thể nhận mức điểm xếp hạng thấp hơn tùy theo kết quả từng chỉ tiêu.

Khi ngân hàng phải đáp ứng mức tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, dự thảo tiếp tục điều chỉnh cơ cấu đánh giá bằng cách loại LDR khỏi nhóm chỉ tiêu chấm điểm thanh khoản.

Trọng số LCR và NSFR của nhóm lớn khi đó đều ở mức 40%, trong khi nhóm nhỏ lần lượt áp dụng 35% và 45%. Tỷ lệ tập trung tiền gửi khách hàng lớn tiếp tục chiếm 20% ở cả hai nhóm, đưa tổng trọng số của LCR và NSFR lên 80% trong cơ cấu đánh giá.

Mặc Vũ
QUẢNG CÁO
QUẢNG CÁO