Trong tuần trước (từ 12/10 - 16/10), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã quay đầu bơm ròng 8.188 tỷ đồng trên kênh thị trường mở sau hai tuần hút ròng liên tiếp trước đó.

Trong tuần, lượng phát hành giấy tờ có giá hạn chế hơn với hơn 17.280 tỷ đồng, lãi suất là 4,5%/năm, trong khi lượng đáo hạn thấp hơn nhiều. Từ đó, tổng lượng lưu hành của giấy tờ có giá qua kênh cho vay cầm cố đã giảm về gần 105.000 tỷ vào ngày 16/10, giảm 1/3 con số của cuối tháng 9 và giảm hơn một nửa so với con số của cuối tháng 8.

Cùng với việc bơm ròng trên thị trường mở, lãi suất kỳ hạn qua đêm giảm nhẹ so với đầu tuần từ mức 4,75%/năm về 3,1%/năm vào ngày 15/10. Trước đó, có thời điểm lãi suất qua đêm đã ghi nhận nhiều phiên xuống dưới ngưỡng 1%/năm. Mặc dù có dao động tăng giảm nhưng mức 3,1% hiện tại cũng nằm ở mức thấp hơn nhiều so với giai đoạn căng thẳng thanh khoản trước đó.

Lãi suất các kỳ hạn 1 tuần đến dưới 1 tháng cũng ghi nhận xu hướng giảm. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần giảm từ 4,76%/năm về 3,3%/năm; kỳ hạn 2 tuần ít biến động hơn khi giảm từ 4,79%/năm về 4,6%/năm, kỳ hạn 1 tháng giảm từ 5,61%/năm về 5,2%/năm.

Chỉ riêng kỳ hạn 3 tháng lại có xu hướng ngược lại tăng từ 7,6%/năm về 7,7%/năm. 

Kết quả mặt bằng lãi suất dao động nhưng quanh mức thấp cùng lượng bơm hút ròng ở mức thấp trong thời gian qua là kết quả của loạt động thái điều hành của NHNN.

Bên cạnh việc thực hiện bơm hút trên kênh OMO, nhà điều hành cũng sử dụng các công cụ khác như hoán đổi ngoại tệ với tổng hạn mức lên tới 2 tỷ USD, ban hành Thông tư 05 sửa đổi về các quy định về tỷ lệ an toàn,...

Về mặt lãi suất trên thị trường 1, xu hướng tăng có đà chậm lại nhưng vẫn tiếp diễn khi sự thiếu hụt vốn trung dài hạn là bài toán cần giải của toàn ngành, đồng thời các khoản vay đến hạn điều chỉnh định kỳ với mức giá vốn cao hơn.

Theo số liệu của NHNN, đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.

Mới đây nhất, trong cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Thống đốc NHNN trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về hiệu quả triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay, giảm lãi suất cho vay từ 1,5 - 2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp.

Ngay sau cuộc họp, NHNN đã ban hành công văn tới các ngân hàng về viêc kiểm soát lãi suất, tiết giảm chị phí,...

Trước mắt, NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh. Đồng thời, giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5 - 2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. 

Việc giảm lãi suất được NHNN đưa ra và thực hiện ngay trong những tháng cuối năm 2026. Nếu các TCTD không tuân thủ, không thực hiện nghiêm chỉ đạo về lãi suất, hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, rủi ro trong hoạt động ngân hàng, NHNN sẽ xem xét áp dụng các biện pháp ngoài việc xử lý theo quy định pháp luật.

Cụ thể, NHNN có thể xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026 và giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp trong năm 2027. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý có thể yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định.