Ngày 20/3, tàu Clipper Vanguard mang theo gần 38.000 tấn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) nhập khẩu từ Australia đã chính thức cập cảng Thị Vải.

Trong thông báo phát đi, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) và Công ty Kinh doanh Sản phẩm Khí (PV GAS TRADING) - đơn vị thành viên của Petrovietnam - khẳng định việc đảm bảo nguồn hàng cung ứng cho thị trường trong tháng 3 và tháng 4/2026, đồng thời là cơ sở để đơn vị đang triển khai các phương án đáp ứng phần lớn nhu cầu tiêu thụ trong tháng 5/2026.

Lô hàng từ Australia nằm trong chuỗi kế hoạch nhập khẩu liên tục của tập đoàn. Trước đó vào ngày 17/3, hệ thống đã tiếp nhận 5.000 tấn LPG từ Mỹ. Bước sang tháng 4, PV GAS dự kiến nhập khẩu thêm gần 48.000 tấn LPG từ Mỹ, kết hợp với việc mua bổ sung các chuyến tàu định áp nhỏ hơn trong mỗi tháng để khớp nối với nhu cầu thực tế.

Cấu trúc nguồn cung mới này là kết quả trực tiếp từ cuộc họp ngày 18/3 giữa PV GAS TRADING và các khách hàng mua LPG. Đứng trước dự báo tình trạng khan hiếm hàng hóa và mặt bằng giá neo ở mức cao sẽ kéo dài nhiều tháng, các bên đã thảo luận và đi đến thống nhất cơ chế vận hành thị trường ngắn hạn.

Khách hàng sẽ đăng ký nhu cầu, ủy thác cho PV GAS/PV GAS TRADING làm đầu mối tìm kiếm nguồn LPG trên thị trường giao ngay. Giá phân phối lại cho khách hàng được tính bằng chi phí nguồn, chi phí nhập khẩu về Việt Nam và các chi phí thực tế phát sinh.

Petrovietnam/PV GAS cam kết không tính lợi nhuận của đơn vị đầu mối trong cấu trúc giá này, nhằm chia sẻ rủi ro với thị trường.

Về phía khách hàng, các đơn vị kinh doanh xác nhận sẵn sàng thích ứng với mặt bằng giá mới, chấp nhận chia sẻ chi phí để duy trì nguồn hàng kinh doanh. Các bên thống nhất cơ chế phối hợp thu xếp nguồn và điều hành linh hoạt theo diễn biến giá. Phía người mua cũng ghi nhận việc hệ thống PV GAS cập nhật thông tin và điều phối hàng hóa thời gian qua.

Để hiện thực hóa được các lô hàng nhập khẩu từ châu lục khác và cơ chế phân phối trên, từ đầu tháng 3, PV GAS đã phải kích hoạt bộ giải pháp ứng phó tình huống khẩn cấp theo hai trục: tăng cường nội lực và đa dạng hóa nguồn cung.

Ở khâu nội lực, các đơn vị vận hành điều chỉnh chế độ nhà máy xử lý khí để tăng tối đa sản lượng LPG và Condensate; huy động tối đa khí nội địa về bờ; cân đối tồn kho để cấp hàng liên tục. 

Nguồn hàng được ưu tiên phục vụ nhu cầu công nghiệp và dân dụng trong nước thay vì các nhu cầu kinh doanh khác. 

Đồng thời, khách hàng công nghiệp được cung cấp thêm khí đường ống và CNG để thay thế LPG. 

Về nguồn cung ngoại, đơn vị chuyển hướng tìm kiếm hàng từ Mỹ, Australia, Đông Á và Đông Nam Á. Mặc dù chi phí đầu vào tăng, Petrovietnam/PV GAS vẫn giữ giá bán không đổi từ đầu năm đến nay, ưu tiên mục tiêu an ninh năng lượng.

Toàn bộ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng trên xuất phát từ những biến động vĩ mô tại khu vực Trung Đông. 

Xung đột vũ trang kết hợp với việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn tuyến vận tải năng lượng toàn cầu. Việc này đe dọa trực tiếp đến thị trường trong nước do 70% nguồn LPG nhập khẩu của Việt Nam đến từ khu vực Trung Á này.

Tình trạng đứt gãy nguồn cung càng trở nên nghiêm trọng khi các quốc gia nhập khẩu lớn từ Trung Đông như Trung Quốc và Ấn Độ tăng mua tích trữ. 

Hệ quả là chi phí vận chuyển thủy, bảo hiểm tàu và phí hoán đổi nguồn thay thế từ Mỹ, Australia, Đông Nam Á đồng loạt tăng. 

Các chỉ số giá năng lượng lập tức phản ánh tình trạng thiếu hụt: giá dầu Brent tăng gấp rưỡi, giá LPG tăng gấp đôi và giá LNG tăng từ 2 đến 3 lần so với trước xung đột. Riêng tại thị trường châu Á, phụ phí thị trường LPG (Premium) ghi nhận mức tăng kỷ lục, gấp 10 -15 lần.