PV: Khi nói đến sự tăng giá của một tài sản nào đó, người ta vẫn thường xét đến cả yếu tố cơ bản và dòng tiền. Vậy theo ông, với đà tăng giá bạc vừa thì lực đẩy từ yếu tố nào là mạnh nhất?

Ông Mai Huy Tuần: Khoảng tháng 4-6/2024, khi chúng tôi bắt đầu tham gia thị trường, giá bạc chỉ khoảng 24-25 triệu đồng/kg, tương đương khoảng 800.000 đồng/lượng. Khi đó, mức chênh lệch giữa giá vàng và giá bạc là rất lớn: một lượng vàng có thể mua được 90 lượng bạc, thậm chí có thời điểm lên tới 108 lượng bạc. Nhưng hiện tại, có lúc giá đã vượt ngưỡng 120 triệu đồng/kg.

Thực ra, quá trình tích lũy của giá bạc đã bị dồn nén trong hàng chục năm, chứ không phải câu chuyện của một hay hai năm gần đây. Để có một đợt bứt phá về giá thực sự, theo tôi, cần hội tụ cả hai yếu tố: cơ bản và dòng tiền, và cả hai phải đủ mạnh.

Yếu tố thứ nhất là yếu tố cơ bản. Thị trường bạc vật chất đã rơi vào tình trạng thâm hụt liên tục suốt 6 năm. Giá bạc tăng về bản chất là do sự khan hiếm của bạc vật chất. Sản lượng bạc khai thác hàng năm không đủ đáp ứng nhu cầu, cả cho tích trữ lẫn cho công nghiệp, trong khi phần lớn bạc giao dịch trên sàn hiện nay là hợp đồng tương lai.

Khi Mỹ đưa bạc vào danh sách kim loại chiến lược quốc gia, đặc biệt gắn với an ninh công nghiệp, giá bạc đã tăng rất mạnh, tương tự như giai đoạn lithium được đưa vào danh sách khoáng sản chiến lược và giá tăng gấp 7-8 lần. Nền tảng cốt lõi vẫn là nguồn cung khan hiếm.

Yếu tố thứ hai là dòng tiền. Dòng tiền toàn cầu thường xoay quanh bất động sản, chứng khoán, crypto (tiền số) và hàng hóa vật chất. Đáng lẽ 2025 là năm của crypto, nhưng thực tế crypto lại khá trầm lắng. Chứng khoán không có đột biến, bất động sản Trung Quốc gần như đứng yên - trong khi đây là thị trường có dòng vốn đầu tư rất lớn. Khi không chảy vào crypto hay chứng khoán, dòng tiền tập trung vào vàng và bạc. Tôi cho rằng chính sự cộng hưởng của hai yếu tố này đã tạo nên đợt tăng giá gần 4 lần chỉ trong một năm. Nói cách khác, đà tăng giá bạc thời gian qua giống như một con sóng cộng hưởng của cả yếu tố cơ bản và yếu tố dòng tiền.

PV: Ông có nhắc đến việc bạc đã đi ngang trong thời gian rất dài, tương tự như vàng trước đây. Vàng tích lũy trong khoảng thời gian cũng khá dài và tăng mạnh trong hơn hai năm qua, còn bạc mới tăng mạnh khoảng một năm trở lại đây. Theo ông, xu hướng tăng (uptrend) của giá bạc có thể kéo dài tương tự vàng không?

Ông Mai Huy Tuần: Hai năm qua, có thể thấy giá bạc tăng mạnh hơn giá vàng. Tuy nhiên, để duy trì xu hướng tăng giá vẫn phải xét cả hai yếu tố: dòng tiền và yếu tố cơ bản.

Về nguồn cung bạc vật chất, có thể nhiều người chưa hình dung rõ, nhưng chúng tôi là đơn vị trực tiếp mua bạc cảm nhận rất rõ mức độ khan hiếm nguồn cung thế nào. Hiện nay, trên các sàn lớn như Comex, Thượng Hải, New York, London, các môi giới đang tranh nhau từng tấn bạc vật chất để giao cho khách. Có những đơn hàng tại Ấn Độ mà chúng tôi đã thanh toán tiền nhưng đối tác buộc phải hoàn lại vì không đủ bạc vật chất để giao.

Nguồn cung thực sự rất khan hiếm. Theo quan điểm cá nhân của tôi, với bất kỳ mặt hàng nào, khi cung thấp và cầu cao như hiện nay, thì câu chuyện tăng giá khó có thể kết thúc trong ngắn hạn.

Về dòng tiền, tôi cho rằng năm 2026 vẫn chưa phải là năm của crypto. Chứng khoán diễn biến tương đối đều, trong khi khả năng Fed tiếp tục hạ lãi suất vẫn còn lớn. Do đó, trong ngắn hạn, thị trường bạc khó có thể hạ nhiệt.

PV: Trong một năm qua, mức độ tăng giá bạc cao hơn nhiều so với vàng. Vậy, phải chăng bạc đang thâm hụt nhiều hơn so với vàng trong ngắn hạn và điều gì tạo nên sự thâm hụt này?

Ông Mai Huy Tuần: Thứ nhất, vàng sau khi khai thác thường được cất trữ trong kho, mức độ hao hụt trong quá trình sử dụng không lớn. Trong khi đó, bạc được sử dụng rất rộng rãi trong công nghiệp. Pin xe điện, năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, AI, chip bán dẫn - tất cả đều yêu cầu vật liệu dẫn điện tốt, mỏng và nhỏ, và bạc vẫn là lựa chọn tối ưu.

Thứ hai, chi phí sử dụng rất khác nhau. Để sử dụng 1kg vàng, nhà sản xuất phải bỏ ra khoảng 5 tỷ đồng, trong khi 1kg bạc chỉ khoảng 120 triệu đồng theo giá tại Việt Nam.

Bạc vừa là kim loại công nghiệp, vừa là kim loại trang sức, vừa là tài sản tích trữ. Quá trình sản xuất bạc cũng hao hụt nhiều. Về cơ bản, bạc là phụ phẩm từ các mỏ khai thác đồng, kẽm, thiếc… Có những mỏ lớn nhất Việt Nam thì một năm cũng chỉ sản xuất được 2-2,5 tấn. Tỷ lệ bạc - vàng trong tự nhiên chỉ khoảng 2:1 hoặc 3:1, trong khi có thời điểm tỷ lệ giá vàng/bạc lên tới 100 lần, rõ ràng là rất bất hợp lý. Những bất hợp lý như vậy sớm hay muộn bạc cũng sẽ quay về giá trị đích thực của nó.

PV: Vậy theo ông, sau cơn “đại sóng” vừa qua, mức giá hiện tại của bạc đã phản ánh đúng giá trị hợp lý (fair value) hay chưa?

Ông Mai Huy Tuần: Theo quan điểm cá nhân của tôi thì vẫn chưa. Tỷ lệ giá vàng/bạc hiện nay vẫn chưa công bằng cho bạc. Tôi cho rằng tỷ lệ này sẽ tiếp tục được thu hẹp trong thời gian tới. Việc thu hẹp đến mức nào thì khó dự đoán, nhưng nếu xét về bản chất, tỷ lệ  giá vàng/bạc 20 lần là hoàn toàn bình thường, thậm chí 10 lần cũng không phải là không thể.

PV: Quay lại câu chuyện đầu tư, thời gian gần đây mức độ quan tâm đến bạc tăng rất rõ rệt. Theo ông, điều này đến từ đâu và nhà đầu tư bạc hiện nay chủ yếu là những ai?

Ông Mai Huy Tuần: Trước hết là tại Việt Nam. Với mức thu nhập trung bình khoảng 10-15 triệu đồng/tháng, để tích trữ một chỉ vàng là rất lâu. Trong khi trước đây, một lượng bạc chỉ khoảng 800.000 đến 1,9 triệu đồng, rất phù hợp để người trẻ tích lũy hàng tháng.

Trên thế giới, các quỹ đầu tư lớn như BlackRock đã gia tăng mạnh đầu tư vào bạc, các quỹ ETF bạc cũng tăng trưởng mạnh. Xu hướng này không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà còn ở Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, New York hay London. Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy chung của thế giới.

PV: Khi nói đến việc đầu tư kim loại quý nói chung tại Việt Nam, không thể không thể kể đến những nhà đầu tư lớn tuổi. Vậy, mức độ quan tâm của lớp nhà đầu tư này đối với bạc thời gian qua như thế nào?

Ông Mai Huy Tuần: Hai năm gần đây, có một thực tế là nhiều nhà đầu tư lớn tuổi muốn mua vàng nhưng cửa hàng không có vàng để bán. Khi không mua được vàng, họ thử mua bạc. Sau khi trải nghiệm, rất nhiều khách lớn tuổi đã gắn bó với bạc Phú Quý.

Họ nhận thấy bạc cũng giống vàng: là tài sản tích trữ, giá tăng, mua bán thuận tiện. Đặc biệt, với mạng lưới 500-600 đại lý, bạc Phú Quý có thể giao dịch ở khắp nơi.

Thời gian qua, khoảng 90% khách đến mua là mua bạc, chỉ 10% mua vàng. Khách lớn tuổi hiện nay cũng chủ động cập nhật thông tin, sử dụng mạng xã hội. Tôi rất vui khi thấy độ tuổi khách hàng bạc ngày càng mở rộng.

PV: Như vậy có thể thấy những nhà đầu tư lớn tuổi đang tìm đến bạc vì mức độ sẵn có hơn vàng và tốc độ tăng giá nhanh hơn ở thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, ở góc độ dài hạn hơn, khi cả thị trường vàng và bạc đều ổn định trở lại, để thuyết phục họ rằng đây cũng là một tài sản đầu tư truyền thống, tích sản giống vàng, thì Phú Quý đang làm như thế nào?

Ông Mai Huy Tuần: Tôi tin rằng điều này sẽ đến từ phía khách hàng nhiều hơn. Trong khoảng thời gian dài trước đây, nhiều cửa hàng vàng trên cả nước không bán bạc miếng nhưng thực chất câu chuyện giá trị tích trữ tài sản của bạc đã tồn tại hàng nghìn năm rồi. Người xưa vẫn dùng bạc như một phương tiện thanh toán bên cạnh vàng. Phú Quý chỉ đang gợi lại lịch sử đó và chính thống hóa nó.

Sau thời gian này, Phú Quý không cần phải giáo dục (educate) thị trường quá nhiều, bởi vì bây giờ mua vàng, mua bạc là điều mà không chỉ người trẻ mà kể cả người già họ đã phân bổ vốn rồi. Ví dụ có những người sẵn sàng mua 90% bạc, 10% vàng hoặc ngược lại, tuỳ vào sở thích cá nhân và cách theo dõi thị trường. Suy cho cùng, Việt Nam cũng không nằm ngoài vòng quay của giới tài chính thế giới.

PV: Còn đối với người trẻ, vừa rồi ông cũng đã đề cập mức độ phù hợp của bạc đối với họ trong những năm đầu lập nghiệp là quy mô vốn giải ngân nhỏ. Điều này gợi liên tưởng đến hình ảnh linh vật của năm nay là chú ngựa. Trước khi ngựa chạy phi “nước đại” thì chúng phải có những bước đi nhỏ, chậm dãi hay còn gọi là “bước kiệu”. Vậy theo ông “nước đại” đối với người trẻ trong hành trình đầu tư bạc sẽ đến với họ lúc nào?

Ông Mai Huy Tuần: Giới trẻ quan tâm đến bạc không chỉ là các bạn sinh viên mới đi làm mà còn cả các bạn còn đang đi học, thậm chí là cả các bạn cấp 2, cấp 3 - những người được giáo dục tài chính cá nhân từ sớm. Tôi có những người bạn mà con họ học lớp 6 đã dùng tiền mừng tuổi, tiền thưởng học sinh giỏi để mua bạc tích luỹ. Đấy là những câu chuyện nhỏ thôi nhưng cũng khiến chúng tôi rất vui vì biết rằng đối tượng khách hàng trải dài ở nhiều độ tuổi và ngày càng nhiều người tìm đến bạc để tích luỹ.

Giới trẻ bây giờ tiếp cận thông tin rất nhanh qua các cộng đồng, mạng xã hội. Họ nắm bắt xu hướng nhanh và chủ động trong việc phân bổ dòng tiền vì được đào tạo bài bản. Họ sẽ chia nhỏ ra, một chút chứng khoán, crypto, một chút vàng bạc.

Khi tích lũy đủ thì họ muốn sở hữu căn nhà. Người Việt Nam hay người Á Đông, khát khao về căn nhà vẫn là lớn.

Các bạn trẻ đang chuẩn bị những “bước kiệu”. Trong những năm vừa qua, giá nhà ở tăng rất nhanh. Nếu họ không chuẩn bị tốt cho “bước kiệu” thì chắc chắn sẽ bỏ lỡ “nước đại” đó chính là việc mua nhà. Và đó cũng là thông điệp truyền thông của chúng tôi trong thời gian qua “Kế hoạch nhỏ - Tương lai lớn”.

Năm nay chúng tôi gắn thông điệp này với hình ảnh linh vật ngựa. Một sản phẩm có hình con ngựa đi những “nước kiệu” nhẹ nhàng khoan thai thể hiện sự tích luỹ những năm tháng đầu lập nghiệp. Và sản phẩm còn lại là hình ảnh ngựa “phi nước đại” thể hiện sự bứt phá trong tài sản.

Chúng ta phải có kế hoạch nhỏ để khi có cơ hội bứt phá thì dùng các “bước kiệu” đấy làm đà cho “nước đại”. Nước đại ở đây không chỉ dừng lại chuyện mua nhà mà còn nhiều việc quan trọng khác cần đến vốn lớn như khởi nghiệp, dự án đầu tư lớn hay những biến cố lớn… Khi đó, những lượng bạc nhỏ đã tích luỹ từ nhiều năm trước là những “bước kiệu” cộng hưởng trở thành “bước đại”.

PV: Khi nói về ngựa, người ta còn liên tưởng đến sức bền. Còn trong đầu tư, sức bền còn là năng lực nắm giữ tài sản và năng lực tích sản. Với câu chuyện của bạc, ông hình dung sức bền đấy như thế nào?

Ông Mai Huy Tuần: Tôi nghĩ “sức bền” là điều cần thiết không chỉ riêng bạc mà trong tất cả các lĩnh vực đầu tư. Và tôi tin rằng kỷ luật là một trong những “nhiên liệu” để tạo nên “sức bền” đó.

Đã có rất nhiều bài học về kỷ luật. Tôi xin kể một câu chuyện ví dụ rất điển hình ngay tại Phú Quý. Trước đây, chúng tôi có một cô làm tạp vụ tích luỹ được 20kg bạc nhưng cứ nhảy ra nhảy vào, cô mất 5kg. Tức là không kỷ luật.

Lời khuyên cho các bạn trẻ là đầu tư là phải kỷ luật. Vàng bạc là tích sản dài hạn, không phải câu chuyện nhảy ra nhảy vào. Chúng ta mua để đợi một cuộc chơi lớn.

Để duy trì sự kỷ luật đó, các bạn trẻ cũng cần phải có trích lập dự phòng rủi ro. Cũng giống như hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp, họ cũng phải tính toán lúc thị trường này, lúc thị trường khác. Khi có trích lập rủi ro, các bạn trẻ sẽ không bị ảnh hưởng đến kỷ luật.

PV: Như vậy, việc có quỹ phòng trừ rủi ro như ông nói hay việc mua bạc, vàng, chứng khoán… đều đòi hỏi kỹ năng phân bổ tài sản trong tài chính cá nhân mỗi người. Vậy theo anh thì tỷ trọng bạc đối với những người trẻ và những nhà đầu tư lớn tuổi đang khác nhau như thế nào và nên là bao nhiêu thì hợp lý?

Ông Mai Huy Tuần: Câu chuyện đấy rất khó nói với từng người, vì mỗi người có kinh nghiệm, thu nhập, tích lũy khác nhau. Những người lớn tuổi có 20-30 năm đi làm thì phân bổ khác. Lúc trẻ thì phân bổ khác. Lúc mới ra trường thì không thể phân bổ vào bất động sản được. Thời trẻ nên phân bổ vào tài sản an toàn chống lạm phát. Còn các bác lớn tuổi có 50-100 tỷ thì cách phân bổ khác. Rất khó đưa ra mẫu số chung cho tất cả.

PV: Nhắc đến lớp tài sản an toàn, bạc có nên được coi lớp tài sản phòng thủ trong danh mục không?

Ông Mai Huy Tuần: Bạc vật chất hoàn toàn có thể coi là một tài sản an toàn. Theo quy định của bộ tiêu chuẩn quốc tế toàn diện về quản lý rủi ro và vốn ngân hàng Basel III, bạc vật chất (cùng với vàng) được phân loại là tài sản an toàn cấp độ 1 và hưởng hệ số rủi ro bằng 0 khi tính toán tỉ lệ an toàn vốn.

Rất nhiều người nghĩ mua bạc là đánh bạc. Nhưng đây lại là tài sản an toàn, tài sản tích trữ. Ngay cả đồng USD cũng không được đặt ở tiêu chuẩn như vậy.

PV: Một số nhà đầu tư cá nhân có quy mô vốn lớn ở Việt Nam nhưng họ lại chần chừ dù thấy bạc hấp dẫn. Nguyên nhân là vì khi giải ngân vốn lớn thì phải cầm một lượng bạc rất lớn và nặng về nhà cất giữ trong khi nếu mua vàng thì trọng lượng nhẹ nhàng hơn rất nhiều lần, thuận tiện cho việc cất giữ. Ông nghĩ sao về rào cản này và Phú Quý đang giải quyết câu chuyện đó như thế nào?

Ông Mai Huy Tuần: Thời gian đầu khi Phú Quý tung sản phẩm bạc, chúng tôi cũng biết các nhà đầu tư lớn nghĩ như vậy. Nhưng sau 2 năm, số lượng nhà đầu tư có quy mô vốn lớn, vài triệu đô đã tăng lên rất nhiều. Chúng tôi có khách hàng đã mua hàng tấn bạc từ lúc giá 38-40 triệu đồng/kg. Để khắc phục rào cản này, chúng tôi đã cho phép các khách hàng mua bạc với số lượng lớn gửi lại tại kho của Phú Quý miễn phí.

Quan trọng nhất là thanh khoản. Hiện tại, hệ thống đại lý của Phú Quý đã trải dài 34 tỉnh thành cả nước do đó tính thanh khoản khá tốt.

PV: Ở quy mô rộng lớn hơn, mức độ cần thiết để lập ra một sàn bạc để giải quyết vấn đề cất giữ bạc khối lượng lớn cũng như tăng tính thanh khoản cho kim loại quý này?

Ông Mai Huy Tuần: Tôi nghĩ là rất cần thiết. Trên thế giới, các sàn hàng hóa như CME, CBOE đã phát triển hàng trăm năm. Việt Nam cũng đã có sàn hàng hóa, nhưng độ quan tâm chưa nhiều. Hy vọng thời gian tới mọi người sẽ lên sàn hàng hóa để giao dịch ngoài vàng bạc, còn có đồng, thiếc, nhôm, cà phê, lúa mì...

PV: Vậy kế hoạch của Phú Quý cho những năm tiếp theo là gì thưa ông?

Ông Mai Huy Tuần: Năm 2025 chứng kiến nhu cầu bạc bùng nổ. Khách hàng đến xếp hàng từ sớm để mua bạc. Chúng tôi cũng phải cố hết sức để sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhà máy số 1 đã đi vào hoạt động, nhà máy số 2 tháng 4 cũng sẽ hoạt động với quy mô gần 1 ha nhà xưởng.

Trước đây, Phú Quý đã gia công cho nhiều thị trường lớn trên thế giới như Canada, Thụy Sĩ và châu Âu. Đến thời điểm hiện tại, nhu cầu trong nước buộc chúng tôi phải mở rộng mạnh mẽ công suất sản xuất.

Năm 2026, chúng tôi cố gắng đẩy sản lượng tăng gấp 3-4 lần. Trong đó bạc chiếm 80-90% khối lượng gia công vì bạc cồng kềnh. Chúng tôi mong muốn xuất khẩu ra thế giới. Phần lợi nhuận thu được sẽ tiếp tục được tái đầu tư vào sản xuất, bởi chúng tôi xác định mình là doanh nghiệp sản xuất, không phải đơn vị trung gian thương mại. Chúng tôi cũng mong muốn hiện diện tại các trung tâm tài chính quốc tế như Đà Nẵng và TP HCM.

PV: Việc tăng 3-4 lần sản lượng bạc có thể đòi hỏi nguồn nguyên liệu lớn. Trong khi đó, như ông vừa chia sẻ, việc giành giật bạc nguyên liệu trên thế giới trong bối cảnh hiện tại đang thực sự là một “cuộc chiến”. Vậy ông sẽ giải quyết thách thức này thế nào?

Ông Mai Huy Tuần: Chúng tôi đang làm việc với các đơn vị cung ứng lớn nhất thế giới. Họ đã bay sang Việt Nam làm việc. Các hợp đồng lớn sẽ được ký kết để giải quyết nhu cầu sản lượng trong nước. Vấn đề bạc nguyên liệu chắc chắn sẽ được giải quyết trong 2026.

PV: Cảm ơn ông đã dành thời gian chia sẻ!