Khu phức hợp hạt nhân Natanz ở Iran, ngày 7/3/2026. (Ảnh: AP).
Vào ngày 9/4, người đứng đầu cơ quan năng lượng hạt nhân của Iran tuyên bố rõ nước này sẽ không hạn chế việc làm giàu uranium theo ý muốn của Mỹ và Israel.
Hãng tin ISNA dẫn lời ông Mohammad Eslami, Giám đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI): “Những tuyên bố và yêu sách của kẻ định nhằm hạn chế chương trình làm giàu uranium của Iran chỉ là ước muốn hão huyền sẽ bị chôn vùi”.
Tuyên bố đáng chú ý trên được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran dự kiến sẽ đàm phán trực tiếp vào cuối tuần này tại Pakistan.
Vị quan chức nói tiếp: “Tất cả những âm mưu và hành động của các nước đối địch, bao gồm cả cuộc chiến thảm khốc này, đều không mang lại kết quả gì. Giờ đây, họ muốn đạt được điều gì đó thông qua đàm phán”.
Vấn đề làm giàu uranium là trọng tâm trong quan hệ giữa phương Tây và Iran trong hơn hai thập kỷ qua. Mỹ và các đồng minh cáo buộc Tehran tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Iran khẳng định chương trình của họ chỉ nhằm mục đích dân sự.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần tuyên bố Iran sẽ “không còn chương trình làm giàu uranium” sau khi chiến sự kết thúc. Ông khẳng định Iran đã gấp rút chế tạo vũ khí hạt nhân trước khi cuộc chiến hiện tại bùng nổ.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2 - mở màn của cuộc chiến hiện nay - diễn ra trong bối cảnh Washington và Tehran khi đó vẫn đang đàm phán, bao gồm cả vấn đề hạt nhân.
Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng 6 năm ngoái, Mỹ và Israel đã không kích các cơ sở hạt nhân của Iran. Hai nước tuyên bố cuộc tấn công này đã xóa sổ năng lực làm giàu iranium của quốc gia Hồi giáo.
Tuy nhiên, sau đó vị trí của vài trăm kg uranium được làm giàu cao vẫn chưa được xác định.
Hiện số uranium này được cho là đang nằm dưới đống đổ nát của một cơ sở bị đánh bom. Trên mạng xã hội, ông Trump gợi ý Mỹ và Iran có thể hợp tác để “đào lên và loại bỏ tất cả vật liệu hạt nhân đang bị chôn vùi”.
Trước cuộc xung đột năm ngoái, Iran đã làm giàu uranium lên mức 60%, cao hơn nhiều so với giới hạn 3,67% được cho phép bởi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (nay đã không còn hiệu lực) và gần đến ngưỡng 90% cần thiết để chế tạo bom, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.
Từ Iran đến Ukraine, các cuộc xung đột đang kéo thế giới ra khỏi kỷ nguyên hòa bình và bước vào một trật tự mới. Khi chi tiêu quốc phòng tăng vọt và chuỗi cung ứng bị tái cấu trúc, chiến tranh dần trở thành yếu tố trung tâm định hình chi phí vốn, giá tài sản và hướng đi của dòng tiền toàn cầu.
Lưu lượng qua “huyết mạch năng lượng” quan trọng này sẽ chưa thể trở lại bình thường trong thời gian ngắn.
Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế International Energy Agency (IEA) vừa đưa ra cảnh báo rằng, cú sốc dầu mỏ do cuộc xung đột với Iran gây ra hiện nay còn nghiêm trọng hơn nhiều cuộc khủng hoảng dầu mỏ trong lịch sử cộng lại.
Các chỉ số chính của chứng khoán Mỹ tiếp tục đà tăng bất chấp giá dầu đi lên khi nhà đầu tư kỳ vọng thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ được duy trì.
