Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. (Ảnh: Getty Images).
Nhìn vào cuộc điều tra hình sự nhắm đến Chủ tịch Fed Jerome Powell của chính quyền Tổng thống Donald Trump, các nhà đầu tư đã quyết định khôi phục chiến lược “Sell America” - bán tháo đồng USD, cổ phiếu và trái phiếu Mỹ.
Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm điểm vào sáng ngày 12/1. Trong đó, hợp đồng tương lai Dow Jones có thời điểm bay 350 điểm, tương đương 0,7%; hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq Composite mất lần lượt 0,6% và 0,9%.
Đồng USD suy yếu so với các tiền tệ chính khác. Chỉ số USD dùng để theo dõi sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chính đi xuống 0,4%. Đây được coi là một mức giảm mạnh đối với đồng USD.
Trái phiếu kho bạc Mỹ cũng giảm nhẹ. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm tăng lên gần 4,2%, mức cao nhất trong một tháng. Lợi suất và giá trái phiếu diễn biến ngược chiều nhau.
Đà tăng của lợi suất trái phiếu cho thấy động thái mới của chính quyền ông Trump có thể phản tác dụng và lãi suất có thể sẽ không đi xuống như những gì vị tổng thống yêu cầu.
Sự độc lập của Fed được coi là nền tảng cho ưu thế vượt trội của thị trường tài chính Mỹ. Các nhà đầu tư, nhà kinh tế và nhà sử học đều coi một ngân hàng trung ương độc lập là chìa khoá cho sự ổn định của thị trường tài chính, vì các nhà hoạch định chính sách có thể ấn định chính sách tiền tệ mà không cần quan tâm đến lợi ích chính trị.
Nhà giao dịch trên sàn chứng khoán New York. (Ảnh: Getty Images).
Vào năm ngoái, chính quyền ông Trump đã làm tổn hại nghiêm trọng đến tính độc lập của Fed khi chủ nhân Nhà Trắng thường xuyên chỉ trích ông Powell vì không hạ lãi suất nhanh chóng và mạnh mẽ.
Lãi suất chuẩn thấp hơn có thể giúp giảm lãi suất thẻ tín dụng và chi phí đi vay của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp. Nhưng một ngân hàng trung ương hạ lãi suất quá nhanh mà không quan tâm đến lạm phát có thể khiến các nhà đầu tư lo ngại.
“Đây rõ ràng là tín hiệu tránh né rủi ro của các nhà đầu tư”, ông Krishna Guha, Phó Chủ tịch của Evercore ISI, viết trong một ghi chú hôm 11/1.
Các giao dịch trong phiên đầu tuần này là một “tiếng vọng” nhỏ hơn của chiến lược “Sell America” từ mùa xuân năm ngoái, khi chính sách thương mại của ông Trump phủ bóng đen lên các tài sản tài chính Mỹ.
Vào tháng 4 năm đó, cả cổ phiếu, trái phiếu và đồng USD đều suýt rơi vào thị trường gấu do chính sách thuế quan đối ứng. Thị trường chỉ phục hồi khi ông Trump rút lại một số lời đe doạ áp thuế hà khắc nhất.
“Chúng tôi dự đoán đồng USD, trái phiếu và cổ phiếu đều sẽ tụt dốc trong phiên giao dịch ngày 12/1 do chiến lược ‘Sell America” tương tự hồi tháng 4 năm ngoái... Vàng và các tài sản trú ẩn an toàn sẽ tăng giá”, ông Guha cho hay.
Vàng, một tài sản trú ẩn an toàn hàng đầu trong bối cảnh bất ổn, đã tăng thêm 2% và đạt mức cao kỷ lục trên 4.600 USD/ounce vào sáng ngày 12/1. Bạc, một tài sản trú ẩn khác, cũng đi lên 6%.
Đầu tuần này, thị trường tài chính toàn cầu bất ngờ rúng động khi Chủ tịch Fed Jerome Powell xác nhận các công tố viên liên bang đang điều tra hình sự đối với ông.
Trước đó, trong một tuyên bố video trên nền tảng X vào tối 11/1, người đứng đầu Fed cho biết cuộc điều tra có liên quan đến phiên điều trần của ông trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện hồi tháng 6 năm ngoái.
“Phiên điều trần đó liên quan phần nào đến dự án kéo dài nhiều năm nhằm cải tạo các toà nhà văn phòng cũ kỹ của Fed”, ông Powell nói. Hiện tại, dự án ước tính tiêu tốn hơn 2,4 tỷ USD, vượt dự chi ban đầu gần 600 triệu USD.
“Tôi vô cùng tôn trọng pháp quyền và trách nhiệm giải trình trong nền dân chủ của chúng ta. Chắc chắn không ai, kể cả chủ tịch Fed, đứng trên pháp luật”, ông khẳng định trong video.
“Nhưng hành động chưa có tiền lệ này cần được xem xét trong bối cảnh rộng hơn về các mối đe doạ và áp lực liên tục từ phía chính quyền Tổng thống Donald Trump”, nhà lãnh đạo tiếp tục.
“Mối đe doạ mới này không liên quan đến lời điều trần của tôi hồi tháng 6 năm ngoái hay việc cải tạo các toà nhà của Fed. Nó không liên quan đến vai trò giám sát của Quốc hội; Fed, thông qua điều trần và các tiết lộ công khai khác, đã hết sức nỗ lực thông báo cho Quốc hội về dự án cải tạo. Đó chỉ là những cái cớ”, ông tuyên bố.
Giờ đây, ông Powell lo ngại chính sách tiền tệ sẽ bị “chi phối bởi áp lực chính trị hoặc sự đe doạ”, thay vì dựa trên các dữ liệu và điều kiện kinh tế.
Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 tới đây nhưng ông có thể giữ chức Thống đốc Fed đến tháng 1/2028, tiếp tục tham gia hoạch định chính sách tiền tệ.
Nếu đẩy ông Powell ra khỏi Fed, ông Trump có thể đưa hai người mới vào, một lãnh đạo Fed và một giữ vai trò thống đốc. Nếu hai ứng viên mới cũng ủng hộ nới lỏng tiền tệ, lãi suất có thể dễ đi xuống hơn so với trong kịch bản ông Powell vẫn ở lại.
Hai bản báo cáo lạm phát trong tuần này có thể tác động đáng kể đến quá trình hoạch định chính sách của Fed trong một vài tháng tới.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Mỹ vừa chứng kiến một tuần khởi đầu bùng nổ chưa từng thấy, khi các công ty đua nhau huy động vốn với tốc độ nhanh nhất kể từ thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát.
Chuyên gia dự đoán các tài sản tài chính Mỹ như USD, trái phiếu và cổ phiếu sẽ đồng loạt bị bán tháo trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại về tính độc lập của Fed.
Làn sóng đầu tư cho hạ tầng AI và căng thẳng địa chính trị có thể khởi động một siêu chu kỳ hàng hóa mới.