Dự kiến tăng trưởng quý I đạt mức cao, song Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc phải đánh giá các con số một cách thực chất nhất.

Phát biểu tại Phiên họp Uỷ ban Thường vụ Quốc hội chiều 1/4, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, mục tiêu trong giai đoạn tới sẽ tập trung vào các chỉ số cốt lõi về tốc độ tăng trưởng, phấn đấu đạt từ 7,5% đến 9%, đặc biệt là quyết tâm hướng tới mục tiêu 10%; GDP bình quân đầu người phấn đấu đạt khoảng 7.500 USD vào năm 2030; kinh tế số phải đóng góp khoảng 30% vào quy mô nền kinh tế và tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc phải đạt trên 50%.

"Phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm tới không chỉ là những con số trên giấy mà là sự cộng hưởng của nội lực và quyết tâm chính trị. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan chức năng cần tính toán các kịch bản tăng trưởng một cách thực chất nhất", người đứng đầu Quốc hội nhấn mạnh.

Để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, theo Chủ tịch Quốc hội phải tập trung vào các dự án chính sách mang tính động lực như: Đường sắt tốc độ cao là dự án hạ tầng chiến lược giúp kết nối các không gian phát triển; điện hạt nhân nhằm đảm bảo an ninh năng lượng cho phát triển công nghiệp hiện đại; vấn đề cải cách thể chế, chuyển mạnh mẽ sang chính quyền địa phương hai cấp để tăng cường hiệu quả quản lý.

Đồng thời, chú trọng hạ tầng chiến lược với việc hoàn thành 5.000 km đường bộ cao tốc và các tuyến đường sắt đô thị.

Liên quan đến tình hình đầu năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, xung đột tại Trung Đông đã làm gia tăng rủi ro an ninh năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng, gây áp lực lên lạm phát, tỷ giá, lãi suất... biến động tài chính toàn cầu.

Bên cạnh đó, chính sách thương mại, thuế quan của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ diễn biến khó lường, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng bảo hộ, phòng vệ thương mại và các hàng rào kỹ thuật. Trong nước, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, song dư địa chính sách còn hạn chế trong khi rủi ro bên ngoài gia tăng.

Ông cho biết, Chính phủ đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ ngay từ đầu năm tuy nhiên áp lực điều hành rất lớn, ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục chịu sức ép từ bên ngoài.

"Thanh khoản hệ thống ngân hàng, mặt bằng lãi suất, tỷ giá chịu áp lực gia tăng; hoạt động sản xuất kinh doanh còn khó khăn. Một số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng; khu vực kinh tế tư nhân chưa có chuyển biến rõ nét về quy mô và năng lực cạnh tranh. Các dự án công trình trọng điểm quốc gia thiếu nguồn cung cấp nguyên vật liệu ảnh hưởng tới tiến độ hoàn thành", ông Thanh nêu.

Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ cần đặc biệt lưu ý các cái rủi ro như áp lực lạm phát, tỷ giá, năng lượng; cán cân thương mại có xu hướng chuyển sang nhập siêu; tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu; thị trường tài chính, tiền tệ và vàng còn tiềm ẩn biến động phức tạp.

"Chính phủ cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, nhất là thị trường năng lượng, chính sách thuế, thương mại quốc tế, kịp thời đánh giá đầy đủ các cái tác động để xây dựng cập nhật các kịch bản điều hành vĩ mô phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, nâng cao khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh”, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho hay.

Tại phiên họp, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phân tích, việc đạt mục tiêu tăng trưởng 10% liên tục là vấn đề hệ trọng, là ngoại lệ để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình  - điều mà chỉ khoảng 13% đến 15% quốc gia trên thế giới làm được trong 100 năm qua.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cảnh báo nếu không tận dụng cơ cấu dân số vàng và dư địa tài khóa tốt hiện nay để bứt phá trong 10 năm tới, nước ta có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội trở thành quốc gia hạng nhất.

Ông cũng nêu một vấn đề còn tồn tại là chỉ số ICOR (hiệu suất sử dụng vốn) không cải thiện trong 10 năm qua, duy trì ở mức 6,4 vào năm 2025. Điều này cho thấy tăng trưởng vẫn dựa chủ yếu vào việc bơm vốn.

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đề xuất chia giải pháp thành hai nhóm. Ngắn hạn là tiếp tục thúc đẩy tổng vốn đầu tư toàn xã hội để giữ nhịp tăng trưởng từ 8–10%, tập trung tháo gỡ triệt để các dự án treo trên phạm vi cả nước và khơi thông dòng vốn đầu tư tư nhân, FDI.

Về dài hạn, cần tăng năng suất quốc gia và đảm bảo tính đồng bộ của các quy hoạch lớn, các dự án trọng điểm như Sân bay Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để tối ưu hóa hiệu quả khi đưa vào vận hành.