Ngày 8/8, Thanh tra Chính phủ (TTCP) đã ban hành thông báo Kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng và các vấn đề khác có liên quan tại Công ty cổ phần Bảo Tín Mạnh Hải, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.
Theo TTCP, thời gian qua, NHNN và các bộ, ngành đã phối hợp triển khai nhiều giải pháp quản lý thị trường vàng theo Nghị định 24, Nghị định 232 cùng các nghị quyết, văn bản chỉ đạo của Đảng và Chính phủ. Qua đó, hoạt động kinh doanh, mua bán vàng miếng được kiểm soát tương đối chặt chẽ. Người dân và doanh nghiệp chỉ được mua, bán vàng miếng tại những địa điểm được phép kinh doanh.
Vàng miếng gần như không còn được sử dụng làm phương tiện thanh toán. Các tổ chức tín dụng cũng không còn được huy động và cho vay vốn bằng vàng, qua đó góp phần ổn định thị trường ngoại hối và loại bỏ rủi ro về vàng trong hệ thống tổ chức tín dụng.
Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt là mua, bán vàng miếng, được thực hiện thường xuyên hơn. Công tác phòng, chống rửa tiền cũng được tăng cường nhằm bảo đảm thị trường hoạt động minh bạch.
Tuy nhiên,hoạt động kinh doanh vàng còn một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm,khiến giá vàng trong nước chênh lệch cao so với giá vàng thế giới giai đoạn 2023 - 2025. Kết luận thanh tra cũng chỉ ra những nguyên nhân chủ quan và khách quan về các vi phạm này.
Khách quan, tác động bởi các yếu tố chính trị quốc tế, giá vàng thế giới tăng cao đồng thời nguồn cung vàng trong nước bị hạn chế, trong khi nhu cầu mua vàng của người dân vẫn duy trì có thời điểm tăng cao khiến chênh lệch giá trong nước và thế giới một số thời điểm nới rộng.
Về chủ quan,trong thời kỳ thanh tra năm 2023 - 2025, cơ chế quản lý thị trường vàng còn một số quy định chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời theo điều kiện thực tiễn và yêu cầu quản lý thị trường vàng trong nước.
Nhà điều hành ưu tiên ngoại tệ cho mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, các nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế, đồng bộ với mục tiêu chính sách tiền tệ, tỷ giá và an toàn dự trữ ngoại hối quốc gia nên chưa thực hiện nhập khẩu vàng.
Tổng Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị trên cơ sở tình hình kinh tế vĩ mô và mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, NHNN xem xét, phê duyệt Giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu, cấp phép sản xuất vàng miếng đối với các doanh nghiệp đã đủ điều kiện theo quy định để kịp thời đưa vàng nguyên liệu vào sản xuất đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Động thái này nhằm đa dạng nguồn cung, tránh tạo hiện tượng khan hiếm, không đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp kinh doanh vàng, dẫn đến các doanh nghiệp trong nước khó cạnh tranh với các sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ nhập khẩu.
Đồng thời, hạn chế việc doanh nghiệp phải mua vàng từ các cá nhân có nguồn gốc không rõ ràng, phát sinh rủi ro, tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu vàng qua biên giới.
Trong kết luận Thanh tra có nêu chi tiết các doanh nghiệp đã mua vàng từ 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ số tiền khoảng 2.084 tỷ đồng với khối lượng, giá trị giao dịch lớn bất thường, không tương xứng thu nhập của các cá nhân bán vàng. Chi tiết này đã được chuyển qua Bộ Công an xem xét và xử lý.
NHNN cũng được yêu cầu theo dõi, đánh giá thực tiễn cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu để kịp thời sửa đổi, bổ sung quy định, bảo đảm mục tiêu tăng nguồn cung, đồng thời kiểm soát rủi ro ngoại hối, buôn lậu và rửa tiền.
Cùng với đó, theo Thanh tra Chính phủ cần rà soát các quy định tại Nghị định 24, Nghị định 232 để sớm tham mưu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định pháp luật về hoạt động kinh doanh vàng theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, kết luận của Thủ tướng Chính phủ, khắc phục những bất cập.
Trong đó, cần có cơ chế quản lý tách bạch, xác định rõ phạm vi quản lý vàng trang sức, mỹ nghệ và vàng miếng để nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế tình trạng mua bán vàng để đầu cơ, tạo điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ, tập trung vào đáp ứng nhu cầu về nguyên liệu đầu vào và xuất khẩu sản phẩm trang sức, mỹ nghệ của doanh nghiệp trong nước.
Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị tham mưu xây dựng quy định pháp luật để xử lý kịp thời, nghiêm minh hành vi thao túng gây bất ổn thị trường vàng, phù hợp lộ trình nghiên cứu thành lập Sàn giao dịch vàng.
NHNN phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất lộ trình thành lập Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam nhằm tăng tính công khai, minh bạch, tạo cơ sở quản lý nguồn cung, cầu và các yếu tố thị trường ảnh hưởng đến giá vàng miếng, qua đó có giải pháp, công cụ cần thiết để bình ổn thị trường vàng.
TTCP cũng kiến nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp với NHNN và các cơ quan liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra toàn diện,xử lý “không khoan nhượng các hành vi buôn lậu, gian lận, trốn thuế, đầu cơ trục lợi, kinh doanh trái phép, găm hàng, thao túng thị trường vàng của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó có hai doanh nghiệp CTCP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.
Theo thông tin tại Họp báo quý I của NHNN hồi tháng 4, cơ quan này hiện đã nhận được 11 hồ sơ của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng xin cấp phép tham gia sàn giao dịch vàng và đang phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan xem xét cấp phép sản xuất vàng miếng cho các đơn vị đủ điều kiện.
Giá heo hơi tại miền Bắc hiện dao động từ 59.000 - 61.000 đồng/kg, miền Trung - Tây Nguyên ở mức 59.000 - 60.000 đồng/kg, miền Nam trong khoảng 58.000 - 60.000 đồng/kg.
Bảng giá vàng hôm nay 9/8 ghi nhận cú tăng mạnh trên diện rộng khi vàng miếng SJC, vàng nhẫn và vàng nữ trang cùng leo lên mặt bằng mới; đáng chú ý, vàng 24K tại DOJI tăng tới 6 triệu đồng/lượng, trong khi vàng nhẫn có nơi vọt lên 146 triệu đồng/lượng.
Xuất khẩu các nguyên tố đất hiếm thuộc diện kiểm soát của Trung Quốc sang Nhật Bản đã giảm khoảng một nửa và sang Mỹ giảm gần 30% trong nửa đầu năm 2026. Diễn biến này cho thấy Trung Quốc sẵn sàng sử dụng các nguồn tài nguyên quan trọng như một công cụ gây sức ép kinh tế và tạo lợi thế trong quan hệ ngoại giao.
6 doanh nghiệp vàng lớn bị "gọi tên" trong kết luận của thanh tra chính phủ. Một số vi phạm được chuyển hồ sơ sang Bộ Công an tiếp tục xử lý.
