Số liệu mới nhất của Cục Hải quan Việt Nam cho thấy, tính từ đầu năm đến ngày 15/8, Việt Nam đã xuất khẩu 5,7 triệu tấn gạo, thu về 2,73 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 2,4%, trong khi kim ngạch giảm tới 8,7%.
Riêng 15 ngày đầu tháng 8, xuất khẩu gạo đạt 230.273 tấn, kim ngạch 118,4 triệu USD, giảm lần lượt 36,5% về lượng và 34% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái.
Trước đó, xuất khẩu gạo trong tháng 7 cũng kém khả quan, chỉ đạt 471.814 tấn, kim ngạch 241,1 triệu USD, giảm 37,6% về lượng và 35,8% về kim ngạch so với tháng 6; đồng thời giảm 40% về lượng và 36,5% về kim ngạch so với cùng kỳ tháng 7/2025.
Nguyên nhân chủ yếu do lượng gạo xuất khẩu sang thị trường chủ lực Philippines chỉ đạt 147.903 tấn, giảm 57,7% so với tháng 6 và 54,9% so với cùng kỳ, đồng thời là mức thấp nhất ghi nhận được kể từ đầu năm. Do chiếm tỷ trọng lớn trong tổng xuất khẩu, sự sụt giảm tại Philippines đã trở thành yếu tố chính kéo giảm kết quả chung của ngành gạo Việt Nam.
Dù vậy, tính chung 7 tháng đầu năm, Philippines vẫn là thị trường lớn nhất của gạo Việt Nam, chiếm 46,2% tổng khối lượng xuất khẩu, với 2,54 triệu tấn, trị giá 1,13 tỷ USD, tăng 4,4% về lượng nhưng giảm 5,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, Trung Quốc đang nổi lên như một điểm sáng trong bức tranh xuất khẩu gạo 7 tháng với khối lượng đạt 977.639 tấn, kim ngạch 483,2 triệu USD, tăng lần lượt 96,8% về lượng và 92,2% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2025.
Lượng gạo xuất khẩu sang Australia và Arab Saudi cũng tăng lần lượt 25,4% và 29,2%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Iraq tăng tới 167,4 lần về lượng và 111 lần về kim ngạch.
Ngược lại, xuất khẩu sang một số thị trường chủ lực như Ghana, Bờ Biển Ngà, Malaysia, Singapore, Mozambique và Hong Kong (Trung Quốc) lại có xu hướng giảm.
Philippines là thị trường tiêu thụ gạo quan trọng của Việt Nam, song những thay đổi gần đây trong chính sách nhập khẩu của nước này đang tác động đáng kể đến hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Mới đây, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết nước này sẽ không áp dụng lệnh cấm nhập khẩu trong năm nay nhằm chủ động ứng phó với tác động của hiện tượng El Niño cực đoan dự kiến xảy ra trong quý IV.
Tuy nhiên, từ đầu tháng 7, Bộ Nông nghiệp Philippines đã ngừng cấp phép nhập khẩu gạo 5% tấm - loại được tiêu thụ phổ biến nhất, đồng thời chỉ cho phép nhập khẩu gạo 25% tấm hoặc có tỷ lệ tấm cao hơn, nhằm chuẩn bị cho vụ thu hoạch mới dự kiến diễn ra vào khoảng tháng 9-10.
Philippines cũng đang xem xét các biện pháp bảo vệ sản xuất trong nước. Ủy ban Thuế quan đang điều tra khả năng áp dụng biện pháp tự vệ đối với gạo nhập khẩu, trong khi Bộ Nông nghiệp đề xuất nâng thuế nhập khẩu từ 15% lên tối thiểu 28%.
Bên cạnh việc điều chỉnh chính sách nhập khẩu, cạnh tranh giữa các nhà cung cấp tại thị trường này cũng ngày càng gia tăng.
Theo số liệu của Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI), trong 7 tháng đầu năm, Philippines đã nhập khẩu 3,27 triệu tấn gạo, tăng gần 27% so với cùng kỳ năm ngoái và gần bằng con số 3,39 triệu tấn của cả năm 2025.
Việt Nam vẫn là nhà cung cấp lớn nhất với 2,53 triệu tấn, tương đương 77% tổng lượng nhập khẩu gạo của Philippines. Tuy nhiên, thị phần đã giảm đáng kể so với mức 81,5% của cả năm 2025. Trong khi đó, thị phần của Thái Lan tăng từ 5,2% lên 10,5%, còn Campuchia tăng từ 0,1% lên 2,5%.
Trong bối cảnh xuất khẩu suy giảm, giá lúa gạo trên thị trường nội địa Việt nam cũng đang chịu nhiều sức ép trong những tuần gần đây. Tính đến ngày 25/8, giá gạo nguyên liệu IR 50404 và CL 555 cùng dao động ở mức 9.450–9.500 đồng/kg, giảm 300–400 đồng/kg so với cuối tháng 7.
Giá lúa tươi cũng giảm khoảng 100-200 đồng/kg. Lúa OM 18 và Đài Thơm 8 được thu mua ở mức 6.800-7.000 đồng/kg; OM 5451 ở mức 6.500-6.600 đồng/kg; OM 34 khoảng 6.000-6.100 đồng/kg, còn IR 50404 dao động 6.300-6.400 đồng/kg.
Trên thị trường quốc tế, theo Reuters, gạo 5% tấm của Việt Nam được chào giá 435-455 USD/tấn trong tuần kết thúc ngày 20/8, không thay đổi so với tuần trước đó và chỉ tăng nhẹ 5 USD/tấn so với cuối tháng 7.
Một thương nhân tại TP HCM cho biết, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã cử một đoàn công tác sang Philippines nhằm tìm cách khôi phục hoạt động xuất khẩu gạo Việt Nam vào thị trường này, sau những động thái gần đây của Philippines nhằm hạn chế nhập khẩu từ Việt Nam.
Cũng theo các thương nhân, mặc dù nhu cầu vẫn yếu do thị trường nhập khẩu lớn nhất là Philippines đang siết chặt kiểm soát nhập khẩu gạo, các doanh nghiệp khó có thể hạ giá bán vì biên lợi nhuận của họ hiện đã ở mức rất thấp.
Đồng thời cho rằng việc Philippines tăng cường bảo vệ sản xuất lúa gạo trong nước là điều hợp lý, nhưng động thái này đang thúc đẩy Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang sản xuất gạo chất lượng cao và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Theo Báo Thanh Niên, trước nhiều diễn biến bất thường của thị trường, VFA đã có thư ngỏ, kêu gọi doanh nghiệp chung tay giữ giá lúa cho nông dân và giá gạo xuất khẩu.
Bức "tâm thư" được đưa ra trong bối cảnh các tỉnh ĐBSCL đang bước vào vụ thu hoạch lúa Hè Thu nên sản lượng gia tăng. Trong khi đó, trên thị trường thế giới nhu cầu nhập khẩu tăng do các nước chuẩn bị cho an ninh lương thực để ứng phó với nguy cơ siêu El Nino sắp xuất hiện.
Theo đó, dại cuộc họp Ban Chấp hành VFA ngày 31/7, Hiệp hội thống nhất kêu gọi các doanh nghiệp tích cực thu mua lúa của nông dân.
Với các giống lúa thơm ĐT8, OM18..., VFA đề nghị mua từ nông dân với mức giá từ 7.000 đồng/kg trở lên; ưu tiên giao dịch, ký kết và thực hiện các hợp đồng xuất khẩu gạo thơm với mức giá từ 500 USD/tấn trở lên. Mức giá tối thiểu này góp phần nâng cao thu nhập cho người trồng lúa, phù hợp chất lượng và diễn biến thị trường, nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam.
VFA cho biết, thời gian qua, hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu gạo của Việt Nam đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình xung đột và bất ổn tại nhiều khu vực trên thế giới tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, logistics và thương mại toàn cầu. Nhiều quốc gia nhập khẩu gạo điều chỉnh chính sách theo hướng tăng bảo hộ, ưu tiên an ninh lương thực và kiểm soát nhập khẩu.
Bên cạnh đó, người nông dân trồng lúa đang chịu nhiều áp lực, do chi phí vật tư đầu vào vẫn ở mức cao, giá lúa có xu hướng giảm tại thời điểm thu hoạch. Trong bối cảnh đó, việc doanh nghiệp chung tay chia sẻ khó khăn và cùng nhau giữ giá lúa không chỉ là giải pháp trước mắt cho mùa thu hoạch mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng duy trì vùng nguyên liệu, chất lượng và vị thế của gạo Việt Nam về lâu dài.
Bảng giá vàng hôm nay 26/8 ghi nhận diễn biến trái chiều khi giá vàng miếng SJC tiếp tục neo cao, riêng Bảo Tín Minh Châu bất ngờ giảm 4,4 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra. Trong khi đó, giá vàng nhẫn và vàng 24K đồng loạt chịu áp lực giảm, có nơi mất tới 1,5 triệu đồng/lượng, còn giá vàng thế giới tiếp tục lùi bước sau khi rời vùng đỉnh gần đây.
Giá lúa gạo hôm nay tại thị trường trong nước tiếp tục xu hướng đi xuống, với gạo nguyên liệu giảm tới 300 đồng/kg, chỉ còn 9.100 – 9.200 đồng/kg.
Giá gas hôm nay 26/8 tiếp tục duy trì ổn định sau đợt tăng đầu tháng, với giá bình 12kg theo khu vực dao động từ 506.088 - 552.000 đồng/bình và chưa ghi nhận thêm điều chỉnh mới. Trong đó, TP HCM vẫn là khu vực có giá gas cao nhất với 552.000 đồng/bình 12kg, còn Hải Phòng giữ mức thấp nhất ở 506.088 đồng/bình, tạo khoảng cách 45.912 đồng/bình giữa các địa phương.
Giá sầu riêng hôm nay (26/8) tiếp tục đi ngang tại các vùng thu mua trọng điểm. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu sắp xếp lại vùng nguyên liệu sầu riêng dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng kết nối thị trường.
