Dòng tiền Kho bạc vào Big4 tăng 39% trong quý I

Để tối đa hóa hiệu quả sử dụng nguồn tiền nhàn rỗi, Kho bạc Nhà nước (KBNN) thường lựa chọn gửi tiền tại các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước chi phối. Đây là nguồn vốn quy mô lớn, chi phí thấp và tương đối ổn định, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, không phải tổ chức tín dụng nào cũng có thể tiếp cận được nguồn vốn đặc thù này.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của các ngân hàng thuộc nhóm Big4 gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV, số dư tiền gửi của KBNN tại các nhà băng này ghi nhận mức tăng đáng kể so với cuối năm trước. Cụ thể, tổng số dư tiền gửi đã tăng gần 39%, từ khoảng 406.490 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2025 lên 563.036 tỷ đồng vào cuối quý I/2026.

Xét theo từng ngân hàng, BIDV ghi nhận số dư tiền gửi của KBNN đạt 188.627 tỷ đồng tại thời điểm cuối quý I, tăng 39% so với cuối năm trước. Trong cơ cấu, tiền gửi không kỳ hạn đạt gần 3.377 tỷ đồng, trong khi phần lớn còn lại là tiền gửi có kỳ hạn với quy mô 185.250 tỷ đồng.

Tương tự, tại VietinBank, số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đạt 185.250 tỷ đồng, tăng 38% so với mức 134.625 tỷ đồng ghi nhận vào cuối năm 2025.

Đáng chú ý, Vietcombank tiếp tục là ngân hàng thu hút lượng tiền gửi lớn nhất từ Kho bạc Nhà nước. Tính đến cuối quý I/2026, số dư tiền gửi tại ngân hàng này đạt hơn 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm.

Diễn biến gia tăng mạnh của dòng tiền Kho bạc Nhà nước tại nhóm ngân hàng quốc doanh trong giai đoạn đầu năm được xem là phù hợp với đặc thù vận động của dòng vốn ngân sách. Theo đó, tiền gửi của Kho bạc thường có tính mùa vụ rõ rệt, biến động theo tiến độ thu – chi ngân sách cũng như tốc độ giải ngân vốn đầu tư công.

Theo Bộ Tài chính, từ đầu năm đến nay, các bộ, ngành và địa phương đang tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, qua đó góp phần tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế. Riêng trong tháng 4/2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt gần 54.800 tỷ đồng, tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt 187.100 tỷ đồng, tương đương 19,7% kế hoạch năm và tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ thực hiện mới đạt 16,7% kế hoạch và tăng 20,5%.

Xét theo cơ cấu, vốn đầu tư do Trung ương quản lý ước đạt 25,4 nghìn tỷ đồng, bằng 12,5% kế hoạch năm và tăng 4,6% so với cùng kỳ. Trong khi đó, vốn đầu tư do địa phương quản lý tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với 161.700 tỷ đồng, tương đương 21,6% kế hoạch năm và tăng 11,4%.

Cụ thể hơn, vốn ngân sách Nhà nước cấp tỉnh đạt 125.300 tỷ đồng, bằng 21,3% kế hoạch năm và tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2025. Vốn ngân sách Nhà nước cấp xã đạt 36.400 tỷ đồng, bằng 22,7% kế hoạch năm và tăng 23,5%.

Tiền gửi Kho bạc là nguồn hỗ trợ thanh khoản đáng kể

Trong bối cảnh thanh khoản chịu áp lực, lượng tiền gửi lớn từ Kho bạc Nhà nước tiếp tục đóng vai trò là nguồn hỗ trợ thanh khoản đáng kể đối với các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh. Nguồn vốn này giúp các ngân hàng giảm bớt áp lực huy động từ khu vực dân cư và tổ chức kinh tế, nhất là trong giai đoạn mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng.

Tuy nhiên, theo quy định tại Thông tư 26 sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ không còn được tính vào tổng tiền gửi khi xác định tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) của các ngân hàng từ năm 2026.

Trước đó, tỷ lệ tiền gửi Kho bạc được tính vào nguồn vốn đã giảm dần từ 50% năm 2023, 60% năm 2024, 80% năm 2025 và về 0% từ năm 2026. Khi yếu tố này bị loại bỏ hoàn toàn, LDR của nhiều ngân hàng tăng nhanh và tiệm cận ngưỡng quy định, dù quy mô cho vay không có biến động lớn.

Thay đổi này đang tạo ra áp lực thanh khoản rõ rệt đối với hệ thống ngân hàng. Khi nguồn vốn lớn này không còn được tính vào tổng huy động, các ngân hàng buộc phải tìm cách bù đắp thông qua việc tăng vay mượn trên thị trường liên ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá hoặc đẩy mạnh huy động từ dân cư.

Điều này là một trong những yếu tố góp phần khiến mặt bằng lãi suất trở nên nhạy cảm hơn trong thời gian qua.

Để làm giảm bớt áp lực này và cập nhật các chuẩn mực quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế, mới đây nhất, NHNN đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN, quy định về các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng. 

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong dự thảo là việc chuyển đổi từ chỉ tiêu tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) sang tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR).

So với cách tiếp cận trước đây, chỉ tiêu này được xác định trên cơ sở tổng dư nợ cấp tín dụng và tổng nguồn vốn huy động theo quy định, thay vì chỉ giới hạn ở cho vay và tiền gửi. Các cấu phần tính toán về cơ bản kế thừa quy định hiện hành, bao gồm cả các khoản đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, cam kết ngoại bảng ở phía cấp tín dụng, cũng như các nguồn vốn ngoài tiền gửi ở phía huy động.

Trong khi đó, dự thảo mới xác định lại cách tính theo hướng tiền gửi không kỳ hạn tiếp tục không được tính vào huy động vàchỉ 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước bị loại trừ khi tính nguồn vốn huy động của ngân hàng, thay vì bị loại trừ 100% như hiện nay.

Việc điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong bối cảnh nguồn tiền từ Kho bạc Nhà nước thường xuyên duy trì ở quy mô lớn, có thời điểm lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, việc thay thế tỷ lệ LDR bằng tỷ lệ CDR để đảm bảo "phản ánh đúng bản chất", cũng như đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý.