Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP), Xuất khẩu tôm Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt gần 2,8 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025.

VASEP nhận định kết quả này cho thấy ngành tôm vẫn duy trì được đà tăng trưởng khá, nhưng động lực giữa các thị trường và nhóm sản phẩm có sự khác biệt rõ rệt. Trung Quốc tiếp tục là thị trường kéo tăng trưởng, tôm hùm nổi lên như điểm sáng trong cơ cấu sản phẩm, trong khi thị trường Mỹ vẫn chịu sức ép từ thuế quan và cạnh tranh nguồn cung.

Tháng 7 duy trì tăng trưởng, nhưng đà tăng không đồng đều

Riêng tháng 7/2026, xuất khẩu tôm đạt 452 triệu USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị này thấp hơn so với mức 458 triệu USD của tháng 6, cho thấy xuất khẩu vẫn tăng so với năm 2025 nhưng chưa tạo thêm bước tăng mạnh theo tháng.

Một phần đáng kể động lực hiện nay đến từ tôm hùm xuất sang Trung Quốc, trong khi tôm chân trắng và tôm sú phải cạnh tranh gay gắt hơn tại Mỹ, EU và Nhật Bản.

Áp lực lớn nhất đến từ Ecuador. Nguồn cung tôm Ecuador tiếp tục tăng mạnh, không chỉ ở tôm nguyên đầu mà cả tôm bỏ đầu, bóc vỏ và sản phẩm chế biến. Đây là thay đổi quan trọng vì Ecuador đang dịch chuyển từ vị trí nhà cung cấp nguyên liệu giá thấp sang cạnh tranh trực tiếp với các nhà máy châu Á trong phân khúc giá trị gia tăng.

Tại Mỹ, tương quan thuế cũng bất lợi hơn cho Việt Nam. Theo quyết định của USTR ngày 23/7, Việt Nam thuộc nhóm chịu thuế Section 301 ở mức 12,5%, trong khi Ecuador, Ấn Độ, Indonesia và một số đối thủ khác chịu mức 10%.

Chênh lệch 2,5 điểm phần trăm có thể không lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng sẽ đáng kể đối với các hợp đồng tôm đông lạnh có biên lợi nhuận thấp. Thuế mới còn được cộng với thuế MFN và các nghĩa vụ chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp, tùy quốc gia và doanh nghiệp. Nhà nhập khẩu Mỹ vì vậy có cơ sở để yêu cầu nhà cung cấp Việt Nam giảm giá, chia sẻ chi phí thuế hoặc rút ngắn thời hạn hợp đồng.

VASEP đánh giá triển vọng tôm trong những tháng cuối năm sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố cụ thể: sức mua của Trung Quốc đối với tôm hùm; khả năng giữ đơn hàng chế biến sâu tại Nhật Bản và EU; và mức độ chuyển dịch đơn hàng Mỹ sang Ecuador, Ấn Độ hoặc Indonesia sau khi thuế mới có hiệu lực.