Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden đã thông báo với Quốc hội rằng họ có kế hoạch hủy 4,65 tỷ USD tiền nợ của Ukraine. Đây là động thái mới nhất của ông Biden nhằm tăng cường hỗ trợ Kiev trước khi Tổng thống đắc cử Donald Trump nhậm chức vào ngày 20/1/2025.

Cụ thể, Nhà Trắng sẽ hủy một nửa khoản vay 9 tỷ USD mà Mỹ cấp cho Ukraine trong gói viện trợ bổ sung trị giá 60 tỷ USD được phê chuẩn hồi tháng 4.

Việc cho Ukraine vay tiền - thay vì viện trợ toàn phần - là ý tưởng ông Trump đưa ra trong giai đoạn tranh cử và một trong những đòi hỏi chính của các chính trị gia Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, từ trước Nhà Trắng đã ra hiệu rằng một phần khoản vay sẽ được miễn, tờ Bloomberg cho biết. 

Bộ Ngoại giao Mỹ trình bày trong lá thư gửi đến Quốc hội ngày 18/11 như sau: “Việc hủy bỏ khoản vay sẽ giúp Ukraine thắng thế trong cuộc chiến với Nga. Hành động này là vì lợi ích quốc gia của Mỹ và các đối tác EU, G7+ và NATO”.   

Tổng thống Biden đang khẩn trương giúp sức thêm cho Ukraine trước khi ông Trump quay trở lại Nhà Trắng. Một trong những ưu tiên hàng đầu của ông Trump là thúc đẩy Nga và Ukraine ngồi vào bàn đàm phán. Các đồng minh của Kiev lo sợ rằng ông Trump sẽ cắt đứt viện trợ cho Ukraine để đạt được mục tiêu đó.

Vài ngày trước, ông Biden đã đồng ý cho Ukraine dùng tên lửa tầm xa do Mỹ cung cấp để tấn công vào những mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Hôm 20/11, Mỹ công bố gói hỗ trợ an ninh mới trị giá 275 triệu USD, bao gồm mìn chống bộ binh.

Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận việc chuyển lá thư đến Quốc hội và khẳng định hành động của chính quyền ông Biden phù hợp với thẩm quyền theo luật định.

Tuy nhiên, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa không đồng tình với việc xóa nợ cho Ukraine. Thượng nghị sĩ Rand Paul viết trên mạng xã hội X rằng ông sẽ tìm cách tổ chức cuộc bỏ phiếu trên Thượng viện để ngăn chính quyền ông Biden “biến nợ của Ukraine thành trách nhiệm của Mỹ”.

Song, nghị quyết của ông Paul sẽ cần sự chấp thuận của cả Thượng viện lẫn Hạ viện. Điều đó ít có khả năng xảy ra do Đảng Dân chủ vẫn đang kiểm soát Thượng viện. Ông Biden cũng có thể phủ quyết nếu nghị quyết được thông qua. Vào tối 20/11, một quan chức Mỹ khẳng định ông Biden có quyền hủy bỏ 50% khoản nợ.

Trong chuyến đi tới Brussels vài ngày sau cuộc bầu cử, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken từng trấn an các đồng minh rằng chính quyền ông Biden cam kết sẽ cấp nhiều tiền viện trợ cho Ukraine nhất có thể.