Một trong những nội dung đáng chú ý trong Thông tư 50/2026/TT-NHNN vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành là quy định mới về tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
Theo Điều 12, LDR được xác định theo VND, bao gồm VND và các loại ngoại tệ được quy đổi sang VND. Công thức tính là LDR = Tổng dư nợ cho vay (L) / Tổng tiền gửi (D) x 100%. Ngân hàng phải duy trì tỷ lệ LDR tối đa 95%.
Theo Thông tư 50, tổng dư nợ cho vay trước khi thực hiện các khoản giảm trừ gồm số dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro phát sinh từ hoạt động cho vay đối với cá nhân, tổ chức. Khoản này bao gồm cả số dư nợ gốc của các khoản cho vay phát sinh từ nguồn nhận ủy thác.
Bên cạnh đó, số dư nợ gốc nội bảng phát sinh từ khoản ngân hàng ủy thác cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác cho vay theo quy định pháp luật cũng được đưa vào tổng dư nợ.
Sau đó, ngân hàng loại trừ hai nhóm khoản mục, gồm số dư nợ cho vay đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác tại Việt Nam và số dư vay tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước không nhằm mục đích hỗ trợ thanh khoản.
Ở mẫu số, tổng tiền gửi được xác định rộng hơn. Trước hết là tiền gửi của tổ chức, sau khi loại trừ tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác; tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, 80% số dư bị loại trừ, đồng nghĩa 20% được tính vào tổng tiền gửi, hoặc áp dụng một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ.
Tiền gửi của cá nhân cũng được đưa vào mẫu số sau khi loại trừ tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng. Ngoài tiền gửi, Thông tư 50 cho phép tính số dư trái phiếu do ngân hàng phát hành trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2; nguồn vốn ủy thác cấp tín dụng của Chính phủ, cá nhân và tổ chức khác mà ngân hàng đã nhận và chịu rủi ro khi thực hiện cấp tín dụng.
Mẫu số còn gồm phần chênh lệch dương giữa số dư được cấp tín dụng, nhận tiền gửi từ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác với số dư cấp tín dụng, gửi tiền tại các tổ chức này.
Nguồn: Lan Hương tổng hợp.
Đáng chú ý, nguồn vay nước ngoài của ngân hàng, bao gồm cả trái phiếu phát hành ra thị trường quốc tế, được tính vào tổng tiền gửi. Với chi nhánh ngân hàng nước ngoài, nguồn này còn bao gồm khoản vay từ ngân hàng mẹ và các chi nhánh của ngân hàng mẹ ở nước ngoài.
Một số cấu phần vốn cũng được đưa vào mẫu số như vốn điều lệ, vốn được cấp, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ đầu tư phát triển, quỹ dự phòng tài chính và thặng dư vốn cổ phần sau các khoản điều chỉnh. Lợi nhuận chưa phân phối và chênh lệch tỷ giá liên quan đến một số khoản vốn chủ sở hữu có gốc ngoại tệ cũng được tính theo quy định.
Từ tổng nguồn vốn trên, ngân hàng tiếp tục trừ dư nợ gốc nội bảng phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng khác không phải cho vay; số dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, ngoại trừ trái phiếu do tổ chức tín dụng khác tại Việt Nam phát hành và trái phiếu đặc biệt của VAMC; cùng một số khoản ủy thác thực hiện hoạt động cấp tín dụng khác không phải cho vay.
So với Thông tư 22, thay đổi dễ nhận thấy nhất là mức LDR tối đa được nâng từ 85% lên 95%. Tuy nhiên, thay đổi không chỉ nằm ở giới hạn mà còn ở cách xác định các cấu phần của công thức.
Một điểm đáng chú ý là cách xử lý nguồn vốn vay nước ngoài. Theo cách tính tại Thông tư 22, nguồn vốn vay ở nước ngoài được giảm trừ khi xác định tổng dư nợ cho vay. Sang Thông tư 50, nguồn này được chuyển sang phía mẫu số, tính vào tổng tiền gửi.
Thông tư mới cũng mở rộng mẫu số khi đưa thêm nguồn vốn ủy thác mà ngân hàng chịu rủi ro, phần chênh lệch dương trong quan hệ cấp tín dụng - tiền gửi với các tổ chức tín dụng khác và một số cấu phần vốn chủ sở hữu.
Dù Thông tư 50 có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, cách tính LDR mới không được áp dụng đồng loạt ngay từ thời điểm này.
Theo cơ chế chuyển tiếp, trước khi ngân hàng bắt đầu áp dụng tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR), ngân hàng vẫn tiếp tục tuân thủ và báo cáo LDR theo Thông tư 22.
Khi bắt đầu áp dụng LCR và NSFR, ngân hàng chuyển sang tuân thủ và báo cáo LDR theo Điều 12 Thông tư 50. Theo lộ trình chung, từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng phải áp dụng LCR và NSFR; các ngân hàng đáp ứng điều kiện có thể đăng ký áp dụng sớm.
Riêng trường hợp ngân hàng áp dụng mức tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR, ngân hàng không phải tiếp tục tuân thủ giới hạn LDR, nhưng vẫn phải báo cáo tỷ lệ này theo quy định của Thông tư 50.
