Tờ Financial Times (FT) cho biết nhiều khả năng Trung Quốc sẽ nối lại xuất khẩu nhiên liệu máy bay, xăng và dầu diesel từ tháng 5. Động thái này có thể giúp khắc phục đáng kể tình trạng thiếu hụt năng lượng toàn cầu do cuộc chiến ở Iran gây ra.

Theo các nguồn tin trong ngành thương mại của tờ FT, những công ty quốc doanh lớn của Trung Quốc đã nộp đơn xin giấy phép xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 5. Diễn biến này báo hiệu Bắc Kinh có thể đang nới lỏng biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu được áp dụng từ đầu cuộc chiến ở Iran.

Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, đồng thời là nhà cung cấp lớn nhiên liệu máy bay và dầu diesel cho Australia, Nhật Bản, Việt Nam, Philippines, Bangladesh và một số nước khác.

Dữ liệu từ Kpler cho thấy trước khi cuộc chiến ở Trung Đông nổ ra, Trung Quốc nhập khẩu gần 800.000 thùng nhiên liệu tinh chế mỗi ngày. Tuy nhiên, con số đó đã giảm một nửa trong tháng 4.

Nhân viên tại một công ty dầu quốc doanh cho biết chính phủ Trung Quốc tin rằng nhu cầu nhiên liệu nội địa đã "ổn định", qua đó tạo điều kiện để xuất khẩu trở lại.

Một nguồn tin khác am hiểu về kế hoạch xuất khẩu của Trung Quốc cho biết Bắc Kinh chủ yếu muốn cung cấp nhiên liệu máy bay cho những nước châu Á đang thiếu hụt trầm trọng, cũng như một số sản phẩm xăng và dầu diesel.

Trước đó, Trung Quốc cũng đã đồng ý bán một số lô nhiên liệu để hỗ trợ các nước trong khu vực.

Bà Liao Na, nhà sáng lập hãng tư vấn GL Consulting, bình luận: “Việc Trung Quốc nối lại xuất khẩu dầu mỏ có thể giúp khắc phục đáng kể cú sốc nguồn cung ở các nước Đông Nam Á. Trong khu vực châu Á, Trung Quốc là quốc gia duy nhất có khả năng xuất khẩu trên quy mô lớn”.

Một thành viên tại một công ty thương mại quốc tế lớn cho biết một số nhà máy lọc dầu nhà nước của Trung Quốc đã được cấp thêm hạn ngạch xuất khẩu.

Một người khác nhận định việc Trung Quốc nối lại xuất khẩu sẽ “góp phần rất lớn” vào việc giải quyết một số vấn đề cấp bách trên thị trường.

Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc chưa tiếp nhận yêu cầu bình luận của tờ FT vào tối 28/4. Bộ Ngoại giao nước này cũng chưa trả lời yêu cầu bình luận qua email.

Tại Hội nghị Hàng hóa toàn cầu của FT vào tuần trước, ông Marco Dunand, CEO công ty thương mại hàng hóa Mercuria của Thụy Sĩ, tiết lộ rằng các công ty Trung Quốc đã "tích cực bán dầu thô" trong hai đến ba tuần qua, chuyển hướng các lô hàng mà họ đã mua sang các quốc gia khác.

Theo ông, đó có thể là dấu hiệu cho thấy các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tiếp cận được với nguồn dầu từ kho dự trữ chiến lược quốc gia hoặc từ Iran, hoặc phản ánh niềm lạc quan rằng eo biển Hormuz đã sắp mở cửa trở lại.

Trong tháng 3, Trung Quốc bổ sung 40 triệu thùng dầu mỏ vào kho dự trữ, trong khi các nhà máy lọc dầu nước này giảm sản lượng khoảng 1 triệu thùng/ngày.

Trong thời gian qua, Trung Quốc rất chú trọng đến rủi ro nguồn cung hàng hóa dù dã tích số lượng kỷ lục trước chiến sự. Tháng trước, Bắc Kinh cũng siết chặt kiểm soát xuất khẩu đối với một số loại phân bón.

Trước đây, giới phân tích từng cảnh báo rằng Bắc Kinh khó có thể thay đổi lập trường trừ khi lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz phục hồi đáng kể.