Vĩ Mô 16/11/2026 19:42

Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương: Chỉ còn một thập niên để chuẩn bị cho già hoá dân số

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh chúng ta chỉ còn khoảng một thập niên để chuẩn bị căn bản cho thời kỳ già hóa dân số.

Phát biểu tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc diễn ra sáng 16/11, ông Nguyễn Thanh Nghị Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh tốc độ già hóa dân số đòi hỏi phải hành động sớm và có tầm nhìn dài hạn, theo Cổng TTĐT Chính phủ.

"Việt Nam hiện có gần 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Hơn 9 triệu người cao tuổi vẫn tham gia lao động, sản xuất, kinh doanh. Dự báo đến năm 2034, số người từ 60 tuổi trở lên có thể đạt gần 21 triệu người. Thời kỳ dân số vàng dự kiến kết thúc vào khoảng năm 2036", ông Nghị cho hay.

Chỉ còn 1 thập niên để chuẩn bị cho già hoá dân số

Ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. (Ảnh: chinhphu.vn).

Theo thống kê, tuổi thọ bình quân của người Việt Nam đang đạt mức 74 tuổi nhưng số năm sống khỏe mạnh mới khoảng 65 năm. Điều đó cho thấy yêu cầu không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng sống, sức khỏe, năng lực tự chủ và khả năng tham gia xã hội của người cao tuổi.

"Chúng ta chỉ còn khoảng một thập niên để chuẩn bị căn bản cho thời kỳ già hóa dân số", Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng phát triển kinh tế bạc theo hướng vừa tạo giá trị kinh tế, vừa bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội. Không thể chỉ nhìn kinh tế bạc từ góc độ quy mô thị trường hay khả năng thương mại hóa các dịch vụ dành cho người cao tuổi.

Chỉ ra 4 nhóm hạn chế lớn đối với phát triển kinh tế bạc ở nước ta, ông Nguyễn Thanh Nghị cho rằng, thể chế và chính sách chưa đồng bộ đối với kinh tế bạc còn chưa đồng bộ.

Chính sách còn phân tán theo ngành, lĩnh vực, thiếu cơ chế liên kết giữa y tế, bảo hiểm, dịch vụ xã hội, nhà ở và chăm sóc dài hạn. Nhiều mô hình chăm sóc mới còn vướng về đầu tư, tiêu chuẩn, cấp phép và thanh toán. Hệ thống thống kê, đo lường quy mô và đóng góp của kinh tế bạc chưa được hình thành.

Hai là, thị trường và cơ chế tài chính chưa đáp ứng yêu cầu. Khả năng chi trả của một bộ phận lớn người cao tuổi còn hạn chế. Tỉ lệ người sau độ tuổi nghỉ hưu có lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng mới đạt gần 42% vào năm 2025. Vì vậy, cần phân định rõ dịch vụ thiết yếu do Nhà nước chịu trách nhiệm bảo đảm an sinh với các dịch vụ có khả năng phát triển theo cơ chế thị trường.

Ba là, hạ tầng và nhân lực chăm sóc còn thiếu. Cả nước hiện có khoảng 220 cơ sở chăm sóc người cao tuổi, phục vụ khoảng 15.000 người. Mạng lưới chăm sóc tại nhà, tại cộng đồng chưa đồng bộ. Đội ngũ nhân lực chuyên môn về lão khoa, điều dưỡng, công tác xã hội và chăm sóc dài hạn còn thiếu.

Bốn là, dữ liệu, công nghệ và năng lực tiếp cận dịch vụ số còn hạn chế. Việc kết nối, khai thác dữ liệu người cao tuổi phục vụ hoạch định chính sách chưa đáp ứng yêu cầu. Một bộ phận người cao tuổi gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ và tự bảo vệ trên không gian mạng.

Xác định đóng góp của kinh tế bạc với GDP

Theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cần thống nhất nhận thức kinh tế bạc không chỉ là thị trường hàng hóa, dịch vụ dành cho người cao tuổi mà còn bao gồm các hoạt động phát huy năng lực lao động, trí tuệ, kinh nghiệm, sáng tạo, truyền nghề và tham gia xã hội của người cao tuổi, phù hợp với sức khỏe, điều kiện và nguyện vọng.

Cần sớm xây dựng phương pháp xác định, đo lường kinh tế bạc phù hợp với Việt Nam; làm rõ phạm vi, cấu phần, quy mô và đóng góp đối với GDP, năng suất, việc làm và chất lượng cuộc sống.

Đồng thời, xác định những lĩnh vực có nhu cầu thực và khả năng tạo giá trị gia tăng như chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng, dược phẩm, thiết bị hỗ trợ, nhà ở thích ứng, du lịch, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ số.

Đặc biệt, phải tiếp cận phát triển kinh tế bạc theo vòng đời, không chỉ bắt đầu khi người dân bước vào tuổi 60. Đầu tư cho sức khỏe, giáo dục, kỹ năng, tích lũy tài chính và chuẩn bị cho tuổi già từ sớm chính là đầu tư cho vốn dân số quốc gia.

Cần thiết kế cơ chế huy động, phân bổ và chia sẻ chi phí hợp lý giữa Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức bảo hiểm, gia đình và người sử dụng dịch vụ.

Tập trung nghiên cứu các mô hình tài chính chăm sóc dài hạn, bảo hiểm chăm sóc dài hạn, hợp tác công - tư; chính sách khuyến khích đầu tư vào hạ tầng, dịch vụ thiết yếu; cơ chế hỗ trợ người cao tuổi thu nhập thấp, người khuyết tật, người sống một mình và các nhóm yếu thế.

Phải phân định rõ trách nhiệm bảo đảm an sinh của Nhà nước với không gian phát triển dịch vụ theo cơ chế thị trường. Kết hợp hỗ trợ có mục tiêu với huy động nguồn lực xã hội, tránh bao cấp dàn trải hoặc thương mại hóa các dịch vụ thiết yếu vượt quá khả năng chi trả của người cao tuổi yếu thế.

Các chính sách về ngân sách, tín dụng, thuế, đất đai và ưu đãi đầu tư phải được đánh giá đầy đủ về hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng cân đối nguồn lực và cơ chế giám sát.

Đồng thời, khuyến khích kinh tế tư nhân tham gia đầu tư phát triển các mô hình kinh doanh khả thi, có khả năng nhân rộng, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 10 về phát triển kinh tế tư nhân.

Về giải pháp phát triển kinh tế bạc, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng cho rằng thứ nhất, cần xây dựng định hướng và thể chế; nghiên cứu, xây dựng Chương trình hoặc Đề án tổng thể quốc gia về phát triển kinh tế bạc. Trong đó, xác định rõ những lĩnh vực ưu tiên, cơ chế phối hợp liên ngành, các chính sách khuyến khích đầu tư và cơ sở để các địa phương triển khai phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng địa phương.

Thứ hai, về phát triển thị trường, cần hoàn thiện các tiêu chuẩn chuyên môn, cơ chế tài chính đối với dịch vụ chăm sóc người cao tuổi; có chính sách đào tạo nhân lực, phát triển các hình thức việc làm phù hợp để khuyến khích các doanh nghiệp tuyển dụng người lao động cao tuổi, tạo điều kiện cho họ tiếp tục tham gia thị trường lao động.

Thứ ba, về tổ chức thực hiện, rất cần tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, trao đổi kinh nghiệm giữa các bộ, ngành, các địa phương để lựa chọn những mô hình hiệu quả; từ đó tổng hợp, hoàn thiện chính sách, nhân rộng phù hợp với điều kiện của từng vùng, miền. Miền Bắc có những điều kiện, hoàn cảnh riêng; miền Nam, miền Trung cũng có những điều kiện, hoàn cảnh khác nhau.

Cần có các mô hình phù hợp để phục vụ người cao tuổi, Chủ tịch TP Hà Nội nhấn mạnh.

Hạ An
CÙNG CHUYÊN MỤC
Vĩ Mô 16/11/2026 08:05
Bộ máy lãnh đạo TP HCM sau loạt thay đổi nhân sự

Sau gần 8 tháng, nhiều vị trí lãnh đạo chủ chốt TP HCM được kiện toàn, từ Thường trực Thành ủy, UBND đến các sở, ngành.

Vĩ Mô 15/11/2026 20:55
Bộ Tài chính tăng cường trao đổi chính sách với Quỹ Tiền tệ quốc tế

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương vừa có buổi làm việc với Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) về tình hình kinh tế vĩ mô, định hướng điều hành chính sách tài khóa và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam.

Vĩ Mô 15/11/2026 20:25
Nghiên cứu chuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình

Chính phủ đang giao cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng đề án khai thác Cảng hàng không Gia Bình, trong đó có phương án chuyển toàn bộ hoạt động khai thác quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình.

Vĩ Mô 15/11/2026 15:25
Hải Phòng dự kiến đấu giá hơn 200 nhà, đất công

Sở Tài chính Hải Phòng đề xuất đấu giá quyền sử dụng đất tại 211 cơ sở nhà, đất công, trong khi hàng chục địa chỉ vẫn vướng thu hồi, tranh chấp hoặc thủ tục pháp lý.