Kinh tế Quốc tế 11/02/2026 21:47

Vì sao đồng ồ ạt chạy đến Mỹ, gây khan hiếm toàn cầu?

Mỹ đã âm thầm tích trữ lượng đồng cao kỷ lục trong nhiều thập kỷ, làm méo mó dòng chảy của kim loại công nghiệp này đến phần còn lại của thế giới.

Cuộn đồng sản xuất tại một nhà máy ở bang New Mexico, Mỹ. (Ảnh: Bloomberg).

Theo hãng tin Bloomberg, lượng đồng đổ vào các kho dự trữ của Mỹ đã tăng mạnh trong một năm qua và kéo giá đồng tăng cao. Giờ đây, áp lực đang lan toả khắp chuỗi cung ứng đồng.

Tại sao đồng ồ ạt đổ vào Mỹ?

Chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump là mối lo lớn đối với thị trường đồng kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng.

Do thị trường lo sợ chủ nhân Nhà Trắng sẽ áp đặt thuế quan đối với đồng tinh luyện - sản phẩm giao dịch phổ biến nhất của kim loại công nghiệp này, giá đồng tại Mỹ đã tăng vượt mức giá chuẩn tại London trong nửa đầu năm ngoái.

Mức chênh lệch giá giữa thị trường New York và London là món hời hấp dẫn với các nhà giao dịch. Vì lẽ đó, các công thương mại lớn như Mercuria Energy Group, Hartree Partners và Trafigura Group đã chạy đua đưa đồng đến Mỹ.

Lượng đồng vận chuyển xuyên Đại Tây Dương tạm thời chững lại sau khi ông Trump bất ngờ miễn thuế cho đồng tinh luyện vào tháng 7 năm ngoái, thay vào đó áp thuế 50% đối với các sản phẩm đồng bán thành phẩm như ống đồng và dây điện, cũng như các sản phẩm phái sinh như linh kiện điện.

Song, ông Trump cho biết Nhà Trắng sẽ xem xét lại quyết định áp thuế trong nửa cuối năm nay, làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ sẽ đánh thuế các sản phẩm đồng thô. Mức chênh lệch giá giữa New York và London đã thu hẹp từ tháng 7 năm ngoái nhưng nay đã nới rộng trở lại khi lượng tồn kho của Mỹ tiếp tục đi lên.

Theo Cục Khảo sát Địa chất Mỹ, nước này đã nhập khẩu 1,7 triệu tấn đồng vào năm ngoái, gần gấp đôi so với năm trước đó.

 

Dự trữ đồng của Mỹ lớn đến đâu?

Lượng đồng dự trữ trong các kho chứa an toàn, được sàn giao dịch chấp nhận và được dùng để đảo bảo cho các hợp đồng tương lai trên sàn Comex của CME đã liên tục tăng kể từ đầu năm 2025.

Tính đến ngày 6/2, lượng đồng tồn kho trên sàn Comex đạt khoảng 589.081 tấn thiếu (tương đương 534.405 tấn thông thường), tăng hơn 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất mà CME ghi nhận kể từ năm 1989.

Nếu tính cả số đồng không do các sàn giao dịch quản lý, tổng lượng dự trữ của Mỹ đạt khoảng 1 triệu tấn, theo ước tính của BMO Capital Markets. Con số này xấp xỉ sản lượng một năm của mỏ đồng lớn nhất thế giới - Escondida ở Chile.

Ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu ra sao?

Do đồng ồ ạt đến Mỹ, nguồn cung cho phần còn lại của thế giới đang ngày càng thắt chặt, làm trầm trọng thêm áp lực lên thị trường chung sau khi nhiều mỏ khai thác tại Chile và Indonesia ngừng hoạt động.

Hai yếu tố trên, cùng hoạt động đầu cơ, đã kéo giá đồng lên mức cao kỷ lục. Vào cuối tháng 1, giá đồng từng nhảy vọt lên trên mức 14.500 USD/tấn tại London. Giá sau đó giảm mạnh khi thị trường kim loại bị bán tháo.

Các nhà phân tích tại Goldman Sachs cảnh báo rằng giá đồng không còn phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản của thị trường.

Hồi tháng 2, chiến lược gia David Wilson của BNP Paribas nhấn mạnh kim loại đồng “được định giá quá cao”. Và dù giá giảm xuống 11.000 đến 11.500 USD/tấn, đó “hoàn toàn là do hoạt động đầu cơ”.

Giá đồng tăng nóng đã gây thiệt hại cho các nhà sản xuất tại Trung Quốc - quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới. Họ đang phải vật lộn để chuyển chi phí nguyên liệu đầu vào cho khách hàng, theo Bloomberg.

Nhiều nhà máy đồng của Trung Quốc dự kiến sẽ tạm ngừng sản xuất lâu hơn sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán do giá cao kỷ lục, làm giảm nhu cầu công nghiệp đối với các sản phẩm đồng.

 

Chuyện gì có thể xảy ra với kho đồng khổng lồ của Mỹ?

Ban đầu, các nhà phân tích và thương nhân lo ngại rằng lượng đồng tích trữ tại Mỹ sẽ tràn ngập thị trường toàn cầu và đè nặng lên giá nếu kim loại này thoát vòng vây thuế quan của ông Trump.

Gần đây, giới chuyên gia dự đoán dự trữ đồng của Mỹ sẽ tăng cao trong bối cảnh các doanh nghiệp và chính phủ tìm cách bảo vệ lĩnh vực công nghiệp trong nước khỏi tình trạng khan hiếm nguồn cung, biến động giá và sự phụ thuộc quá mức vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Quan điểm đó đang được củng cố bởi kế hoạch mới của chính quyền ông Trump nhằm xây dựng một kho dự trữ khoáng sản chiến lược trị giá 12 tỷ USD. Kế hoạch này có tên Dự án Vault.  

Hiện chưa rõ chính phủ sẽ dành bao nhiêu phần trăm của Dự án Vault cho đồng, một trong 60 khoáng sản mà Washington coi là “chủ chốt” và có nguy cơ cao bị gián đoạn chuỗi cung ứng.

Tỷ phú ngành khai khoáng Robert Friedland, người có mặt tại buổi ra mắt Dự án Vault tại Phòng Bầu dục vào đầu tháng 2, cho biết đồng chắc chắn sẽ nằm trong danh sách.

“Điểm mấu chốt là xu hướng tích trữ đồng mà chúng ta đang chứng kiến hiện nay không chỉ mang tính thương mại mà còn do chính phủ các nước thúc đẩy”, các nhà phân tích của BMO viết trong báo cáo hồi tháng 1.

Mỹ đã từng tích trữ lượng lớn đồng trong quá khứ hay chưa?

Theo báo cáo của BMO, “so với các thời kỳ khác trong quá khứ, khi môi trường địa chính trị biến động mạnh, lượng đồng dự trữ hiện nay là không đáng kể”.

Chẳng hạn, trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng tích trữ lượng khoáng sản để đảm bảo đủ nguồn cung cho cuộc xung đột kéo dài nhiều năm với Liên Xô. Vào đầu những năm 1960, Mỹ đã dự trữ lượng đồng đủ dùng trong 10 tháng.

Ước tính của BMO cho thấy, 1 triệu tấn đồng hiện nay có thể đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong khoảng 7 tháng.

Khả Nhân
CÙNG CHUYÊN MỤC
Kinh tế Quốc tế 11/02/2026 20:54
Kinh tế Mỹ đón tin vui: Có thêm 130.000 việc làm mới vào tháng 1, gấp đôi dự báo

Thị trường lao động Mỹ ghi nhận tín hiệu tích cực trong tháng đầu năm 2026 khi số liệu việc làm cao vượt dự báo của giới chuyên gia.

Kinh tế Quốc tế 11/02/2026 17:34
Theo bậc thầy bán khống Michael Burry, ai có thể trở thành Warren Buffett tiếp theo?

Người có thể trở thành Warren Buffett tiếp theo, theo nhận định của thiên tài bán khống Michael Burry, là cái tên gắn liền với cơn sốt cổ phiếu meme năm 2021.

Kinh tế Quốc tế 11/02/2026 14:18
Trung Quốc bán một nửa trái phiếu kho bạc Mỹ, các nước khác liệu có làm theo?

Lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà Trung Quốc nắm giữ đã giảm một nửa kể từ năm 2013. Một số quốc gia khác cũng giảm sở hữu nợ của chính phủ Mỹ trong thời gian gần đây, ví dụ như Ấn Độ.

Kinh tế Quốc tế 11/02/2026 09:25
Bóng dáng tỷ phú đứng sau Fed và Bộ Tài chính Mỹ: Những điều nhà đầu tư cần biết về ‘tam giác quyền lực’ mới

Khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ và ứng viên Chủ tịch Fed đều trưởng thành dưới sự dìu dắt của một tỷ phú Phố Wall, tư duy thực dụng của quỹ đầu cơ sẽ thay thế lý thuyết kinh tế hàn lâm để điều hành nền kinh tế số một thế giới.