Bắt đầu từ ngày 1/1/2027, chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam sẽ có một sự thay đổi lớn đối với nhóm mặt hàng công nghệ số.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân vừa ký ban hành Thông tư mới, công bố chi tiết danh sách các sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng không được phép đưa vào thị trường trong nước.

Danh mục hàng hóa bị cấm nhập khẩu bao phủ rộng, từ thiết bị điện tử tiêu dùng, máy móc văn phòng cho đến linh kiện và cáp truyền dẫn.

Từ điện thoại, máy tính đến thiết bị nghe nhìn

Nhóm thiết bị viễn thông và kỹ thuật số cá nhân là đối tượng đầu tiên chịu sự điều chỉnh. Toàn bộ điện thoại thông minh, điện thoại mạng di động tế bào và thiết bị truyền nhận dữ liệu trong mạng nội bộ hoặc diện rộng đã qua sử dụng sẽ không được phép nhập khẩu.

Bên cạnh đó, mảng thiết bị âm thanh và hình ảnh cũng bị khép cửa. Các nhà nhập khẩu sẽ không thể đưa về nước các loại camera truyền hình, camera kỹ thuật số, máy ghi hình ảnh, màn hình, máy chiếu, thiết bị thu phát thanh sóng vô tuyến và truyền hình. 

Quy định cấm cũng áp dụng chi tiết cho các thiết bị âm thanh quen thuộc như micro, loa (dù đã lắp vỏ hay chưa), tai nghe các loại và cả bộ khuếch đại âm tần.

Đối với nhóm máy móc văn phòng, máy tính (máy xử lý dữ liệu tự động) và các bộ phận chức năng của chúng nằm trong danh sách cấm. 

Các thiết bị tính toán khác như máy tính bỏ túi, máy kế toán, máy tính tiền, máy bán vé hay máy đóng dấu bưu phí cũng chịu chung quy định.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý vẫn mở ra những ngoại lệ cụ thể đối với mảng thiết bị in ấn. Về nguyên tắc, máy in, máy photocopy và máy fax cũ bị cấm nhập khẩu. Nhưng nếu đó là máy in, máy photocopy kỹ thuật số đa màu, thì được phép nhập. 

Đối với máy kỹ thuật số loại đen trắng, doanh nghiệp vẫn được nhập khẩu nếu thiết bị có khả năng xử lý khổ giấy A0, hoặc đạt tốc độ in/copy từ 35 bản/phút trở lên trên khổ giấy A4. Tương tự, hộp mực đã có mực in bị cấm, nhưng hộp mực in laser lại được loại trừ khỏi danh sách này.

Siết chặt linh kiện và hàng "tân trang"

Một điểm cần lưu ý là quy định không chỉ áp dụng cho máy móc nguyên chiếc. Bất kỳ bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện hay linh kiện điện tử cũ nào thuộc các nhóm máy móc trên đều không được phép nhập khẩu.

Danh mục cấm trải dài từ mạch điện tử tích hợp, mạch in, đèn điện tử, ống điện tử (ca-tốt lạnh, ca-tốt quang điện), cho đến ra đa và thiết bị dẫn đường vô tuyến. 

Các loại cáp truyền dẫn đã qua sử dụng như cáp điện thoại ngầm dưới biển, cáp quang, cáp bọc cách điện (bằng cao su, nhựa, giấy) và dây đơn bọc chống nhiễu dùng trong sản xuất ô tô cũng bị dừng nhập khẩu.

Thông tư quy định rõ ràng về nhóm hàng "tân trang". Đây là những thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng nhưng được sửa chữa, thay thế linh kiện để khôi phục chức năng, ngoại hình tương đương hàng mới, thậm chí có đầy đủ chế độ bảo hành và nhãn mác kỹ thuật. 

Theo quy định mới, toàn bộ hàng tân trang có mã hàng hóa thuộc danh mục này đều bị đối xử như hàng đã qua sử dụng và bị cấm nhập khẩu hoàn toàn.

Dù siết chặt hàng tiêu dùng và văn phòng, chính sách mới vẫn tạo hành lang riêng cho hoạt động đầu tư công nghệ cao. Các loại dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị và công cụ đã qua sử dụng sẽ không bị cấm nếu chúng phục vụ trực tiếp cho các dự án đầu tư sản xuất, đóng gói, kiểm thử vi mạch bán dẫn. 

Tương tự, thiết bị cũ nhập khẩu để dùng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D) và đào tạo công nghệ số cũng được miễn áp dụng lệnh cấm này.

Với những lô hàng công nghệ thông tin đã qua sử dụng đã được cơ quan chức năng cấp phép nhập khẩu trước thời điểm 1/1/2027, doanh nghiệp vẫn được tiếp tục thực hiện việc nhập khẩu theo đúng nội dung và thời hạn ghi trên giấy phép.