Trong tháng 3 và tháng 4, doanh số bán xe điện tại 37 quốc gia đã chạm mức cao kỷ lục theo tháng. Nguyên nhân là do giá nhiên liệu tăng vọt từ tác động của chiến sự tại Trung Đông, thúc đẩy người tiêu dùng chuyển hướng sang các loại phương tiện có chi phí vận hành rẻ hơn, theo Nikkei Asia.

Trước đó, doanh số xe điện tại nhiều thị trường từng có xu hướng giảm sút khi các chính sách ưu đãi mua xe bị cắt giảm. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng năng lượng đã khiến dòng xe này trở nên hấp dẫn hơn trong mắt người tiêu dùng. 

Điều này đánh dấu một bước ngoặt trong quá trình chuyển đổi sang xe điện: chuyển từ việc phụ thuộc vào quy định và trợ cấp của chính phủ sang sự điều tiết tự nhiên của thị trường.

Theo dữ liệu từ S&P Global Mobility, trong số 150 quốc gia được thống kê, có 28 nước (bao gồm Australia và Anh) ghi nhận doanh số xe điện trong tháng 3 đạt mức cao kỷ lục. Đến tháng 4, kỷ lục doanh số tiếp tục được thiết lập tại 9 quốc gia khác, trong đó có Brazil và Philippines.

Trong cả tháng 3 và tháng 4, 91% số quốc gia được khảo sát có doanh số xe điện vượt mức cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 4/2023, tỷ lệ quốc gia ghi nhận mức tăng trưởng vượt ngưỡng 90%.

Tại Hàn Quốc, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu mỏ từ Trung Đông, tổng doanh số xe điện trong tháng 3 và tháng 4 đã tăng vọt 140% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt mốc 80.000 chiếc. Tỷ lệ thâm nhập của xe điện trên thị trường cũng tăng thêm 14 điểm phần trăm, đạt mức 26%.

Khu vực Đông Nam Á cũng ghi nhận mức tăng trưởng 40% với 90.000 xe được bán ra, đưa thị phần xe điện chiếm 16% toàn thị trường ô tô khu vực. Tương tự, doanh số xe điện tại Liên minh Châu Âu (EU) đã phục hồi mạnh mẽ sau đợt sụt giảm trước đó với mức tăng 40%.

Trái lại, tại Trung Quốc, doanh số xe điện lại giảm 8%, xuống còn 1,33 triệu chiếc do các chính sách ưu đãi thuế trước bạ đã bị cắt giảm từ tháng 1. Tuy nhiên, thị phần xe điện tại nước này vẫn tăng thêm 5 điểm phần trăm, chạm mức 42%, nguyên nhân là do tổng cầu của toàn bộ thị trường ô tô sụt giảm.

Doanh số xe điện tại Mỹ cũng giảm mạnh 20% sau khi các chương trình trợ cấp bị dừng lại vào tháng 9 năm ngoái.

Sự sụt giảm tại hai thị trường khổng lồ là Mỹ và Trung Quốc đã kéo mức tăng trưởng doanh số xe điện toàn cầu xuống chỉ còn 8%. Thế nhưng, tổng doanh số của dòng xe này tại 148 quốc gia còn lại lại nhảy vọt tới 50%, đẩy tỷ lệ sử dụng xe điện ở các khu vực này lên mức kỷ lục 12%.

Xét trên doanh số bán xe mới, tỷ trọng xe điện đã vượt mốc 10% tại 38 quốc gia. Trong khi đó, có 28 quốc gia đã vượt qua ngưỡng 16% – con số vốn được coi là "điểm bùng phát" để xe điện được đón nhận rộng rãi.

Tại Nhật Bản, nơi giá xăng vẫn đang được Chính phủ trợ giá nhằm kìm hãm đà tăng, doanh số xe điện trong giai đoạn tháng 3 và tháng 4 vẫn ghi nhận mức tăng 50%. 

Mặc dù doanh số tăng trưởng ấn tượng (một phần nhờ chính sách trợ cấp xe điện mới được cập nhật vào tháng 1), thị phần xe điện tại quốc gia này vẫn nằm ở mức khiêm tốn là 2%.

Trong báo cáo công bố ngày 20/5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định rằng cách thế giới phản ứng trước cuộc khủng hoảng năng lượng lần này "sẽ định hình lại thị trường ô tô toàn cầu trong nhiều năm tới".

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970 từng làm suy yếu thị trường của các dòng xe cỡ lớn, "ngốn" xăng, từ đó mở đường cho sự lên ngôi toàn cầu của những chiếc xe Nhật Bản nhỏ gọn và tiết kiệm nhiên liệu. Cuộc xung đột hiện tại ở Iran hoàn toàn có thể tạo ra một cú hích tương tự đối với xe điện. 

Kể cả khi căng thẳng ở Trung Đông hạ nhiệt, đà tăng trưởng này có thể vẫn sẽ tiếp diễn do ngày càng có nhiều người mua và trực tiếp trải nghiệm những lợi ích mà xe điện mang lại.

Giữa làn sóng chuyển đổi sang xe điện, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang ngày càng gia tăng sự hiện diện trên toàn cầu. Theo số liệu từ một hiệp hội ngành nghề của Trung Quốc, lượng ô tô xuất khẩu của nước này trong tháng 4 đã tăng 70%, đạt 900.000 chiếc. 

Trong đó, lượng xuất khẩu "xe năng lượng mới" (khái niệm bao gồm xe thuần điện và xe hybrid sạc điện) đã tăng hơn gấp đôi lên mức 430.000 chiếc, chiếm gần một nửa tổng lượng xe xuất khẩu.

Theo thống kê của IEA, trong năm 2025, 55% xe thuần điện và xe hybrid sạc điện được bán ra tại các thị trường ngoài Mỹ, châu Âu và Trung Quốc là hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Đặc biệt tại Đông Nam Á - khu vực phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô từ Trung Đông, những mẫu xe điện giá rẻ của Trung Quốc đã bắt đầu giành giật thị phần từ tay các hãng xe Nhật Bản.