Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra hôm 3/9, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết hiện nay, sầu riêng là một trong những sản phẩm tương đối có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn, theo Cổng TTĐT Chính phủ.

Năm 2021, sản phẩm sầu riêng của Việt Nam xuất khẩu khoảng 177 triệu USD. Đến năm 2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 3,85 tỷ USD, tăng đột biến trong 5 năm vừa qua.

Đây là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% tỷ trọng. 

Tuy nhiên, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngành sầu riêng cũng còn một số hạn chế, vướng mắc.

Ví dụ, tăng trưởng nhanh nhưng diện tích còn chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị và tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics rồi xuất khẩu.

Thứ hai là yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao hơn. Hiện nay, phía Trung Quốc đang có những yêu cầu rất cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu phải đầy đủ. Đây là những việc thời gian tới phải tiếp tục làm tốt hơn.

Thứ ba là cạnh tranh quốc tế. Các nước như Malaysia, Thái Lan và các nước trong khu vực đã có những sản phẩm, chính sách để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. 

Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thực hiện nhiều giải pháp khắc phục hạn chế của ngành xuất khẩu sầu riêng. Trong đó, cơ quan này tiếp tục đàm phánmở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Australia, New Zealand. Gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp.

Trong tháng 7, phía Ấn Độ đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu sầu riêng sang Ấn Độ. Đây là một thị trường tỷ dân và có nhu cầu rất lớn thời gian tới, đặc biệt có những khách hàng siêu giàu.

Ngoài ra, cơ quan này sẽ tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu. Phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu.

Đồng thời, kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Cơ quan này cũng sẽ chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Đồng thời, phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung. Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng; đồng thời nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ vùng nguyên liệu.

Cuối cùng là mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với cadimi, vàng ô và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu.

Hỗ trợ hoàn thiện phương pháp kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu. Vừa rồi Trung Quốc đã đồng ý cho 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đáp ứng yêu cầu khắt khe và điều kiện xuất khẩu.

"Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu", ông Đặng Ngọc Điệp cho biết.