Theo số liệu của Cục Hải quan, xuất khẩu dầu thô, xăng dầu các loại trong quý I giảm mạnh. Theo đó, Việt Nam xuất khẩu 431.416 dầu thô, trị giá gần 255 triệu USD, giảm 26% về lượng và gần 29% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, riêng tháng 3, lượng xuất khẩu chỉ ở mức khoảng 80.000 tấn, giảm 59% so với cùng kỳ và chỉ bằng 1/3 so với tháng trước đó.
Xuất khẩu xăng dầu các loại trong quý I ghi nhận mức giảm mạnh hơn. Theo đó, tổng lượng xăng dầu các loại bán ra các thị trường nước ngoài khoảng 130.000 tấn, thu về 64 triệu USD, giảm 65% về lượng và giảm gần 76% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, riêng tháng 3, lượng xuất khẩu ở mức khoảng 15.000 tấn, tức bằng khoảng 1/11 của năm ngoái.
Giá dầu thô và xăng dầu các loại xuất khẩu ghi nhận mức tăng lần lượt 15% và 30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu xăng dầu giảm trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực đảm bảo nguồn cung trong nước khi căng thẳng khu vực Trung Đông diễn biến phức tạp.
Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cho biết trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu, ngày 6/3 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 36/NQ-CP với các giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm nguồn cung và điều hành giá xăng dầu trước rủi ro địa chính trị.
Nghị quyết cho phép Petrovietnam và các đơn vị thành viên chủ động hơn trong hoạt động mua bán, nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu sản xuất xăng dầu nhằm ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.
Petrovietnam đã kiến nghị Chính phủ xem xét các biện pháp mạnh hơn trong điều hành nguồn dầu thô, bao gồm dừng xuất khẩu dầu thô để ưu tiên phục vụ nhu cầu chế biến trong nước.
Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), đơn vị thành viên của Petrovietnam đã xây dựng các kịch bản nhập khẩu bổ sung, đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận chuyển phù hợp với từng tình huống thị trường.
Petrovietnam đã rà soát toàn bộ nguồn nguyên liệu đầu vào, bao gồm dầu thô và các sản phẩm trung gian tồn kho từ cả nguồn trong nước và nhập khẩu, để xây dựng kế hoạch vận hành ổn định cho các nhà máy lọc dầu trong các tháng tới.
Đồng thời, tập đoàn đã làm việc với các đối tác quốc tế để bổ sung nguồn dầu thô, hỗ trợ Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) ký thêm các hợp đồng mua dầu mới nhằm duy trì sản xuất.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đang vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất trên 100% công suất, góp phần tăng nguồn cung xăng dầu cho thị trường và sẵn sàng hỗ trợ NSRP khi cần thiết.
Trả lời cho câu hỏi này, trong bài chia sẻ với Tạp chí điện tử Petrotimes hồi đầu tháng 3, TS Nguyễn Hồng Minh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dầu khí Việt Nam cho biết một phần dầu thô khai thác trong nước có đặc tính phù hợp hơn với các nhà máy lọc dầu ở nước ngoài, nên vẫn được xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Vì vậy, việc Việt Nam vừa xuất khẩu dầu thô vừa nhập khẩu dầu thô và xăng dầu thành phẩm thực chất là kết quả của sự khác biệt về công nghệ chế biến, cơ cấu nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ.
Theo số liệu Cục Hải quan, trong quý I, Việt Nam xuất khẩu dầu thô nhiều nhất sang Australia với tỷ trọng 60%, tăng khoảng 7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm ngoái. Tiếp đến là Thái Lan với gần 17%, thu hẹp nhiều so với mức 40% của cùng kỳ năm ngoái.
Nguồn: Cục Hải quan (H.Mĩ tổng hợp)
Nói rõ hơn về mặt kỹ thuật, ông Minh cho biết dầu thô trên thị trường không đồng nhất. Mỗi nhà máy lọc dầu được thiết kế để xử lý những loại dầu có đặc tính kỹ thuật nhất định.
Nhà máy Lọc dầu Dung Quất có thể sử dụng một phần dầu thô trong nước, nhưng sản lượng từ các mỏ nội địa không phải lúc nào cũng đủ và ổn định để đáp ứng toàn bộ nhu cầu chế biến.
Trong khi đó, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn được thiết kế chủ yếu để xử lý dầu thô nhập khẩu nên sẽ nhập phần lớn nguyên liệu đầu vào.
Ông Minh cho biết yếu tố công nghệ và thiết kế nhà máy có vai trò rất quan trọng trong việc lựa chọn nguồn dầu thô đầu vào.
Trong ngành lọc hóa dầu, mỗi nhà máy thường được thiết kế tối ưu cho một hoặc một nhóm loại dầu thô nhất định, dựa trên các đặc tính như độ nhẹ - nặng, hàm lượng lưu huỳnh hoặc thành phần hóa học của dầu.
Sự khác biệt về thiết kế công nghệ giữa các nhà máy, cùng với đặc tính đa dạng của các loại dầu thô trên thị trường, là một trong những lý do khiến nhiều quốc gia - trong đó có Việt Nam - vẫn duy trì hoạt động nhập khẩu dầu thô ngay cả khi có sản lượng khai thác trong nước.
Bên cạnh đó, dù hai nhà máy lọc dầu đã cung cấp phần lớn xăng dầu cho thị trường, tổng công suất hiện tại vẫn chưa đáp ứng toàn bộ nhu cầu tiêu thụ của nền kinh tế đang tăng nhanh. Vì vậy, Việt Nam vẫn cần nhập khẩu thêm một phần xăng dầu thành phẩm để bảo đảm cân đối cung - cầu.
Theo số liệu của Cục Hải quan, lượng nhập khẩu xăng dầu trong quý I tăng mạnh. Theo đó, Việt Nam chi 2,9 tỷ USD nhập khẩu gần 3,4 triệu tấn xăng dầu các loại tăng 44% về lượng và gần 78% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.
Trái ngược với xăng dầu, nhập khẩu dầu thô có xu hướng giảm sút. Theo đó, trong quý I, Việt Nam chi 1,6 tỷ USD để nhập khẩu 3,1 triệu tấn dầu thô, giảm 15% về lượng và 24% về giá trị.
Theo dự báo của một số chuyên gia, thị trường có thể tiếp tục chững lại trong cuối tuần này. Do đó, giá heo hơi ở nhiều địa phương dự kiến duy trì đi ngang.
Giá gạo xuất khẩu của Ấn Độ tăng nhẹ trong tuần này, được hỗ trợ bởi nhu cầu cải thiện và đồng Rupee mạnh lên, trong khi chi phí gia tăng liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông cũng gây thêm áp lực tăng giá đối với gạo Việt Nam và Thái Lan.
Chiều 10/4, giá vàng trong nước đảo chiều tăng mạnh sau phiên giảm sâu trước đó, kéo mặt bằng giá nhiều phân khúc trở lại vùng cao. Vàng miếng SJC và vàng nhẫn tròn trơn phục hồi lên quanh 172,7 triệu đồng/lượng, trong khi vàng nữ trang 24K, 18K cũng bật tăng tới 1,5 triệu đồng/lượng.
Đại biểu Đặng Ngọc Huy đề nghị sớm xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia bởi đây là "bảo hiểm cho nền kinh tế" dù chi phí có thể tốn kém.
