Hoạt động thương mại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng tích cực trong quý III/2026, tạo động lực cho ngành cảng biển. Quý III, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng khoảng gần 36% so với cùng kỳ.

Cùng với đó, MBS cho hay tổng lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển cả nước trong quý III ước tăng xấp xỉ 22%. Riêng tại hai cụm cảng lớn là Hải Phòng và TP HCM, sản lượng lần lượt tăng 9,7% và 8,6%.

Nhu cầu hàng hóa gia tăng tạo điều kiện để các doanh nghiệp cảng biển cải thiện sản lượng khai thác và hiệu suất sử dụng cầu cảng, đội tàu. Tuy nhiên, biến động của thị trường vận tải biển toàn cầu cùng chi phí vận hành ở mức cao cũng tạo thêm áp lực lên hoạt động kinh doanh.

Vì vậy, dù cùng hoạt động trong lĩnh vực cảng biển và vận tải biển, kết quả kinh doanh quý III giữa các doanh nghiệp có sự phân hóa, phụ thuộc vào khả năng khai thác cảng, cơ cấu đội tàu, nguồn thu từ các hoạt động liên quan cũng như năng lực kiểm soát chi phí.

Nhiều doanh nghiệp tăng lãi nhờ hoạt động cốt lõi và đầu tư

Trong bối cảnh đó, CTCP Cảng Hải Phòng (Mã: PHP) và CTCP Tập đoàn Gemadept (Mã: GMD) cùng ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng trong quý III, với doanh thu và lợi nhuận đều cải thiện so với cùng kỳ. Bên cạnh hoạt động kinh doanh chính, đóng góp từ các công ty liên doanh, liên kết cũng góp phần thúc đẩy lợi nhuận của hai đơn vị.

Tại Cảng Hải Phòng, doanh thu thuần quý III đạt khoảng 930 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ (lợi nhuận ròng) đạt hơn 406 tỷ đồng, tăng gần 56%.

Kết quả này có được nhờ lợi nhuận gộp tăng 38% lên khoảng 495 tỷ đồng. Bên cạnh đó, phần lãi từ liên doanh, liên kết cao gấp hơn ba lần cùng kỳ, lên hơn 112 tỷ đồng, bù đắp phần chi phí tài chính gia tăng và lợi nhuận khác suy giảm.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của Cảng Hải Phòng đạt gần 2.625 tỷ đồng, tăng 36%; lợi nhuận ròng đạt khoảng 1.141 tỷ đồng, tăng 91% so với cùng kỳ năm trước.

Tương tự, tại Gemadept, doanh thu thuần quý III đạt gần 2.210 tỷ đồng, tăng khoảng 42%; lợi nhuận ròng đạt gần 444 tỷ đồng, tăng gần 41% so với cùng kỳ.

Đóng góp vào kết quả chung là lợi nhuận gộp từ hoạt động kinh doanh cốt lõi đạt khoảng 702 tỷ đồng. Bên cạnh đó, phần lãi từ liên doanh, liên kết và doanh thu tài chính tăng gần 90 tỷ đồng, góp phần cải thiện kết quả kinh doanh.

Sau 9 tháng, doanh thu thuần của Gemadept đạt khoảng 5.424 tỷ đồng, tăng 25%, còn lợi nhuận ròng đạt hơn 2.102 tỷ đồng, tăng khoảng 81%.

Trong khi đó, Cảng Đình Vũ (Mã: DVP) ghi nhận doanh thu thuần quý III đạt hơn 172 tỷ đồng, tăng 33%; lợi nhuận sau thuế đạt gần 94 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ.

Theo doanh nghiệp, lợi nhuận tăng trưởng chủ yếu nhờ hoạt động kinh doanh chính cải thiện. Cụ thể, sản lượng hàng hóa thông qua cảng tăng 26%, kéo doanh thu cung cấp dịch vụ cảng biển tăng 33% so với cùng kỳ.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của Cảng Đình Vũ đạt gần 507 tỷ đồng, tăng 16%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 251 tỷ đồng, tăng 18%.

Ở lĩnh vực vận tải biển, CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (Mã: HAH) cũng ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng, dù mức tăng thấp hơn nhóm khai thác cảng. Cụ thể, doanh thu thuần quý III đạt hơn 1.419 tỷ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đạt khoảng 329 tỷ đồng, tăng 8%.

Theo báo cáo tài chính, lợi nhuận gộp chỉ tăng nhẹ lên khoảng 504 tỷ đồng. Trong khi đó, phần lãi từ liên doanh, liên kết gấp đôi lên 14 tỷ đồng và chi phí tài chính giảm 9% xuống 32 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ kết quả kinh doanh.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của Hải An đạt gần 4.218 tỷ đồng và lợi nhuận ròng đạt khoảng 1.001 tỷ đồng, cùng tăng hơn 11% so với cùng kỳ.

Viconship chuyển từ lãi sang lỗ 

Trái với các doanh nghiệp trên, CTCP Container Việt Nam (Viconship - Mã: VSC) ghi nhận lợi nhuận suy giảm dù hiệu quả khai thác cảng biển được cải thiện.

Theo giải trình của công ty, các công ty con duy trì tăng trưởng tương đối tốt, đặc biệt ở mảng cảng biển. Năng suất lao động cải thiện cùng với chi phí khấu hao giảm do một số thiết bị đã hết khấu hao, giúp lợi nhuận gộp tăng hơn 22% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, mức tăng lợi nhuận gộp không đủ bù đắp chi phí tài chính gia tăng. Khoản mục này gấp 2,8 lần so với cùng kỳ, chủ yếu liên quan đến các hoạt động đầu tư và sản xuất kinh doanh đã được phê duyệt. Bên cạnh đó, chi phí bán hàng cũng tăng theo doanh thu.

Do vậy, dù doanh thu thuần quý III đạt gần 935 tỷ đồng, tăng khoảng 11%, Viconship vẫn ghi nhận lỗ ròng khoảng 9,4 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lãi gần 79 tỷ đồng.

Kết quả này kéo lợi nhuận ròng lũy kế 9 tháng của công ty xuống gần 190 tỷ đồng, giảm 31% so với cùng kỳ. Ngược lại, doanh thu thuần vẫn tăng 14%, đạt khoảng 2.656 tỷ đồng.