Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí thúc đẩy quan hệ hợp tác tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra ở Bắc Kinh vào ngày 14/5. Đây là cuộc gặp có ý nghĩa quan trọng, diễn ra trong bầu không khí thân thiện giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới. 

Dưới đây là 5 điểm đáng chú ý, dựa trên các thông cáo sau cuộc họp từ chính phủ Trung Quốc và một quan chức Mỹ.

Định vị chiến lược mới

Theo thông cáo chính thức của Bắc Kinh về hội nghị thượng đỉnh, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất trí phát triển “mối quan hệ ổn định mang tính chiến lược xây dựng”. Bắc Kinh sẽ coi đây là khuôn khổ định hướng cho quan hệ Mỹ - Trung trong ba năm tới và xa hơn nữa.

Theo thông cáo, ông Tập cho biết định vị chiến lược này sẽ dựa trên sự hợp tác và “cạnh tranh có chừng mực”. Đồng thời, ông nhấn mạnh khuôn khổ đó cần được chuyển hóa thành những hành động cụ thể.

Ông Tianchen Xu, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, bình luận: “Điều này báo hiệu mối quan hệ Mỹ - Trung sẽ được duy trì ổn định trong một khoảng thời gian. Tuy bất đồng vẫn sẽ tiếp diễn, hai nước sẽ kiểm soát căng thẳng, không để tình hình leo thang đến mức suýt vượt khỏi tầm kiểm soát như trong năm 2025”.

Cuộc họp của giới chức Mỹ - Trung: Cân bằng và tích cực

Theo ông Tập, phái đoàn thương mại hai nước đã đạt được được “những kết quả cân bằng và tích cực” tại cuộc họp vào ngày 13/5 ở Hàn Quốc nhằm chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh hiện tại. Dẫn đầu hai phái đoàn là Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong và Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent.

Ông Tập phát biểu: “Hai nước nên hợp tác để phát huy động lực tích cực này”. Ông cho biết Bắc Kinh hoan nghênh sự hợp tác thương mại sâu rộng hơn từ phía Mỹ. “Cánh cửa mở của Trung Quốc sẽ ngày càng rộng hơn”, vị nguyên thủ nhấn mạnh. 

Bình luận trên được đưa ra trong bối cảnh lãnh đạo của những công ty lớn nhất nước Mỹ tham gia tháp tùng ông Trump sang Trung Quốc, trong đó có CEO Elon Musk của Tesla và CEO Jensen Huang của Nvidia.

Tăng cường hợp tác

Ông Tập nhận xét hai nước cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quân sự. Ông cũng kêu gọi tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại, nông nghiệp và du lịch.

Hai ông Trump - Tập và các cấp dưới đã thảo luận về các cách thức tăng cường hợp tác kinh tế song phương, bao gồm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp Mỹ vào Trung Quốc và tăng cường đầu tư của Trung Quốc vào các ngành công nghiệp Mỹ, theo chia sẻ của một quan chức Nhà Trắng với CNBC.

Ngoài ra, ông Trump cũng yêu cầu Bắc Kinh tiếp tục nỗ lực hạn chế dòng chảy ma túy fentanyl vào Mỹ và đẩy mạnh mua nông sản Mỹ, vị quan chức cho biết thêm.

Eo biển Hormuz và dầu mỏ

Theo thông cáo của Trung Quốc, hai bên cũng đã thảo luận về xung đột Trung Đông, cuộc chiến ở Ukraine và tình hình bán đảo Triều Tiên, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Vị quan chức Nhà Trắng cho biết hai ông Trump - Tập đều đồng rằng eo biển Hormuz phải mở cửa trở lại để khôi phục dòng chảy năng lượng toàn cầu. Ông Tập cũng nhắc lại lập trường của Bắc Kinh là phản đối các hành động “vũ khí hóa” tuyến hàng hải huyết mạch này, cũng như mọi kế hoạch thu phí tàu thuyền qua Hormuz.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng bày tỏ sự sự quan tâm đến việc mua thêm dầu của Mỹ để giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông.

Đồng thời, Mỹ và Trung Quốc nhất trí rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu hạt nhân, vị quan chức Mỹ cho hay.

Vấn đề Đài Loan

Bên cạnh đó, ông Tập cũng "nhắc nhở" Mỹ về vấn đề Đài Loan và coi đây là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung. “Nếu vấn đề Đài Loan được xử lý thỏa đáng, quan hệ song phương sẽ được duy trì, nếu không quan hệ hai nước có nguy cơ xảy ra xung đột”,Chủ tịch Trung Quốc lưu ý.