Sau hơn 30 năm nhiều lần thay đổi nhà đầu tư nhưng chưa thể triển khai, bán đảo Bình Quới - Thanh Đa đang bước vào giai đoạn mới khi liên danh nhà đầu tư đã lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường thực hiện dự án.

Theo hồ sơ, khu đô thị có quy mô gần 550 ha, trong đó có khoảng 424 ha là diện tích đất quy hoạch và 126 ha mặt nước sông Sài Gòn, quy mô dân số dự kiến khoảng 54.000 người.

Tổng mức đầu tư dự kiến của Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa khoảng 98.711 tỷ đồng, bao gồm chi phí xây dựng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Không chỉ là một khu nhà ở mới, dự án được định hướng trở thành khu đô thị sinh thái kết hợp công viên ngập nước, thương mại, dịch vụ và du lịch ven sông.

Theo tiến độ trong hồ sơ, dự án được chia thành nhiều giai đoạn. Giai đoạn từ năm 2026 đến hết 2027 tập trung đầu tư hạ tầng kỹ thuật và bố trí tái định cư. Từ 2028 đến 2030, nhà đầu tư dự kiến xây dựng các hạng mục chính của khu đô thị và đưa vào khai thác.

Sau giai đoạn vận hành thử nghiệm trong nửa đầu năm 2031, dự án dự kiến vận hành chính thức từ quý III/2031. Đây là tiến độ do chủ đầu tư đề xuất trong hồ sơ môi trường và còn phụ thuộc vào quá trình giải phóng mặt bằng cũng như các thủ tục pháp lý tiếp theo.

Quy hoạch một bán đảo sinh thái thay vì chỉ là khu đô thị nhà ở

Một trong những điểm đáng chú ý trong hồ sơ là khu vực triển khai dự án hiện không phải quỹ đất trống. Theo mô tả nhà chủ đầu tư, bán đảo Bình Quới - Thanh Đa hiện vẫn có nhiều khu dân cư, trường học, công trình công cộng và các cơ sở dịch vụ đang hoạt động như Trường Tiểu học Bình Quới Tây, Trường THCS Bình Quới Tây, các khu du lịch Bình Quới 1, Bình Quới 2, Bình Quới 3 cùng nhiều cơ quan, doanh nghiệp.

Điều này đồng nghĩa việc triển khai dự án sẽ không chỉ là xây dựng một khu đô thị mới trên quỹ đất sạch mà còn phải thực hiện đồng thời công tác bồi thường, tái định cư và chỉnh trang khu dân cư hiện hữu. Theo hồ sơ, khu vực nghiên cứu vẫn còn nhiều diện tích khai thác chưa hiệu quả, được đánh giá có tiềm năng phát triển thành khu đô thị sinh thái quy mô lớn.

Bình Quới - Thanh Đa được định hướng trở thành khu đô thị sinh thái ven sông, ưu tiên không gian xanh và mặt nước thay vì chỉ phát triển nhà ở. Ngoài hệ thống trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng, dịch vụ du lịch ven sông, dự án còn quy hoạch công viên chuyên đề, công viên cây xanh, bến du thuyền, công trình văn hóa - thể thao và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Một phần khu dân cư hiện hữu sẽ được chỉnh trang kết hợp bố trí tái định cư, trong khi các khu vực còn lại phát triển thành các khu đô thị mới.

Hiện trạng khu vực dự án. (Ảnh: Hải Quân).

Để hiện thực hóa quy hoạch này, dự án sẽ phát triển khoảng 32.000 sản phẩm nhà ở và lưu trú. Trong đó có 13.150 căn hộ chung cư, 11.220 căn hộ lưu trú, gần 5.900 căn nhà ở xã hội, cùng các khu nhà liền kề, biệt thự, công trình hỗn hợp, nhà ở hiện hữu được chỉnh trang và 725 căn tái định cư.

Các công trình cao tầng chủ yếu tập trung ở phân khu chung cư và công trình hỗn hợp, với chiều cao tối đa 30 - 40 tầng, trong khi khu biệt thự giới hạn ở 3 tầng và nhà liền kề, tái định cư cao tối đa 5 tầng.

Hệ thống hạ tầng xã hội cũng được đầu tư đồng bộ với 5 trường mầm non, 3 trường tiểu học, 3 trường THCS, một trường THPT, một bệnh viện đa khoa và ba trung tâm y tế, hướng tới đáp ứng nhu cầu sinh sống của khoảng 54.000 cư dân.

Bên cạnh các công trình nhà ở và hạ tầng xã hội, quy hoạch Bình Quới - Thanh Đa cũng bố trí các công trình dịch vụ, văn hóa và không gian công cộng nhằm đa dạng hóa chức năng của khu vực.

Theo hồ sơ quy hoạch, khu vực phía Đông, giáp sông Sài Gòn sẽ bố trí bến cảng du thuyền tại khu vực mặt nước. Công trình này được quy hoạch kết hợp các không gian dịch vụ, ẩm thực, văn hóa, thể thao và kết nối giao thông đường thủy, phục vụ các hoạt động ven sông cũng như các tuyến phà nhanh, taxi nước kết nối với khu vực trung tâm thành phố và các khu vực lân cận.

Trong khu vực này cũng dự kiến bố trí Trung tâm Chiếu phim Quốc gia với quy mô khoảng 3.000 chỗ ngồi, diện tích khoảng 1,7 ha. Công trình được quy hoạch kết hợp với không gian mở, cùng các hạng mục văn hóa - dịch vụ khác, góp phần hình thành nhóm công trình phục vụ hoạt động văn hóa, giải trí tại khu vực Bình Quới - Thanh Đa.

Ngoài ra, trung tâm hành chính mới được định hướng không chỉ phục vụ chức năng quản lý nhà nước mà còn kết hợp không gian cộng đồng, có thể tổ chức các hoạt động như triển lãm, hội thảo, sự kiện văn hóa. Cách tiếp cận này nhằm tăng tính sử dụng của khu trung tâm ngoài thời gian làm việc, thay vì chỉ là khu vực hành chính đơn chức năng.

Nếu triển khai đúng kế hoạch, đây sẽ là một trong những dự án chỉnh trang và phát triển đô thị có quy mô lớn nhất tại TP HCM trong nhiều năm trở lại đây.