Cú hích từ chính sách

Câu chuyện của thị trường bán lẻ năm 2026 sẽ bắt đầu từ những thay đổi mang tính bước ngoặt trong điều hành kinh tế vĩ mô. 

Theo dự báo tại "Báo cáo Thị trường Nội địa Việt Nam 2025" của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), một trong những động lực quan trọng nhất chính là lộ trình gỡ bỏ biện pháp giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng (room tín dụng) từ phía Ngân hàng Nhà nước. 

Việc chính thức thực hiện cơ chế này từ năm 2026 sẽ giúp dòng vốn lưu thông linh hoạt hơn, cho phép các doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp bán lẻ nói riêng chủ động tiếp cận nguồn lực để mở rộng mạng lưới.

Cùng với dòng vốn, sức mua của thị trường dự kiến sẽ tiếp tục được nâng đỡ bởi chính sách tài khóa mở rộng. Theo nghị quyết của Quốc hội và nghị định của Chính phủ, thời gian áp dụng mức thuế VAT giảm 2% được kéo dài đến hết năm 2026.

Đây là yếu tố trực tiếp giúp bình ổn mặt bằng giá, hỗ trợ chi tiêu trong bối cảnh thu nhập của người dân đang trên đà cải thiện, với mục tiêu GDP đạt mức tăng trưởng bình quân 7,5 - 8,5% trong giai đoạn 2026-2030.

Ngoài ra, năm 2026 sẽ không còn là thời điểm để các doanh nghiệp đặt câu hỏi có nên số hóa hay không, mà là thời điểm để hoàn thiện mô hình bán lẻ đa kênh (Omnichannel). 

Số liệu từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chỉ rõ, sau khi thương mại điện tử (TMĐT) xác lập quy mô 32 tỷ USD vào năm 2025, tốc độ tăng trưởng của kênh này sẽ tiếp tục duy trì ở mức 20%/năm.

Năm 2026 dự kiến sẽ chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ của TMĐT về khu vực nông thôn, nơi chiếm 62% dân số cả nước. Thông qua các chính sách hỗ trợ như phổ cập tên miền “.vn” và phát triển hạ tầng thanh toán số theo Nghị quyết 87, các hộ kinh doanh địa phương sẽ hòa mạng sâu hơn vào chuỗi cung ứng trực tuyến. 

Sự kết hợp giữa Big Data và AI trong việc cá nhân hóa trải nghiệm sẽ là yếu tố then chốt giúp các doanh nghiệp giữ chân nhóm khách hàng Gen Z và Gen Y, lực lượng lao động chính dự kiến chiếm 40% tổng tiêu dùng vào năm 2030.

Không chỉ có màu hồng

Tuy nhiên, bức tranh năm 2026 không chỉ có gam màu hồng. Theo phân tích của Bộ Công Thương, các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với ba áp lực lớn.

Thứ nhất, chi phí logistics tại Việt Nam hiện vẫn chiếm khoảng 16-20% GDP (cao hơn nhiều so với mức 10,6% của thế giới). Cùng với đó, chi phí thuê mặt bằng kinh doanh tại các đô thị lớn hiện chiếm từ 30-55% tổng chi phí, và con số này liên tục tăng theo giá bất động sản, gây áp lực trực tiếp lên lợi nhuận.

Thứ hai, từ năm 2026, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU sẽ được thực hiện đầy đủ. Điều này buộc các doanh nghiệp sản xuất và phân phối hàng hóa phải thay đổi mô hình sản xuất sang hướng xanh và bền vững nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi cung ứng.

Cuối cùng là sự bùng nổ của livestream bán hàng và TMĐT xuyên biên giới, việc kiểm soát chất lượng và bảo mật thông tin khách hàng trở nên phức tạp. Các đối tượng vi phạm hiện nay thường sử dụng kho hàng "ảo" và tài khoản ẩn danh, gây thách thức lớn cho lực lượng Quản lý thị trường.