Trả lời câu hỏi của phóng viên về tình hình xuất nhập khẩu quý I/2026 tại Họp báo Bộ Công Thương diễn ra chiều 9/4, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải, cho hay trong bức tranh xuất nhập khẩu hàng hóa quý I, tổng kim ngạch tăng trưởng ấn tượng, đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.

Trong đó, xuất khẩu 122,9 tỷ USD, tăng 19,1%, nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD, tăng 27%, nhập siêu 3,64 tỷ USD.

Ông phân tích, tăng trưởng nhập khẩu quý I cao hơn xuất khẩu dẫn đến nhập siêu 3,64 tỷ USD. Tuy nhiên, đây là hiện tượng thông thường trong giai đoạn đầu năm do các doanh nghiệp tích cực nhập khẩu nguyên vật liệu.

Dẫn chứng số liệu cùng kỳ năm trước xuất siêu 3,57 tỷ USD, ông Hải nói, nhập siêu quý I chưa đáng ngại, do các ngành hàng, doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu.

Số liệu tổng vốn đăng ký FDI trong quý I tăng 43% so với năm ngoái, do đó các doanh nghiệp phải tăng cường nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư, linh kiện và nguyên liệu để chuẩn bị nhà máy, sản xuất, phục vụ hoạt động sản xuất phục vụ nhu cầu sản xuất trong các quý tới.

Cụ thể, kim ngạch nhập khẩu điện tử, máy tính và linh kiện tăng trên 50% so với cùng kỳ (47,5 tỷ USD), nhập máy móc thiết bị phụ tùng khác tăng 22,6%,...

Đáng lưu ý, sự mất cân đối tại các khu vực doanh nghiệp vẫn hiện hữu, khi khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 10,73 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 7,09 tỷ USD.

Chỉ ra ba thách thức lớn đối với hoạt động xuất nhập khẩu quý II và các quý tới, ông Hải cho biết, thứ nhất là xung đột Trung Đông.

Mặc dù, xung đột tại Trung Đông đang có dấu hiệu hạ nhiệt, tuy nhiên các biến động địa chính trị, xung đột leo thang sẽ khiến thị trường xuất khẩu của Việt Nam sụt giảm nhu cầu.

"Giá cả leo thang, lạm phát gia tăng có thể dẫn đến tâm lý thắt chặt chi têu, tuy đó sụt giảm nhu cầu với hàng hoá nói chung, khiến mức độ cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam tăng cao", ông Hải phân tích.

Thứ hai là giá nguyên liệu đầu vào tăng cao cùng với sự đứt gãy chuỗi cung ứng gây khó khăn cho sản xuất. Dầu mỏ là nguyên liệu đầu vào của nhiều ngành công nghiệp như phân bón gây thiếu nguồn cung, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Thứ ba là chi phí logitics, giá xăng dầu tăng cao khiến giá cước vận tải tăng cao, bên cạnh đó là bảo hiểm vận chuyển cũng tăng khiến doanh nghiệp khó khăn cả về nhập khẩu và xuất khẩu.

"Nếu cuộc chiến của Trung Đông được hạ nhiệt qua các cuộc đàm phán thì các thách thức trên có thể kiểm soát được", ông Hải cho hay.