Số liệu thống kê sơ bộ mới nhất của Cục Hải quan cho thấy tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 1 (từ ngày 1/1 đến ngày 15/1) đạt 39,34 tỷ USD, giảm 14,7% (tương ứng giảm 6,78 tỷ USD) so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 12/2025 (từ ngày 16/12/2025 đến hết ngày 31/12/2025).

Cụ thể, tổng trị giá hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 1 đạt 18,05 tỷ USD, giảm 24,2 % (tương ứng giảm 5,76 tỷ USD) so với kỳ 2 tháng 12/2025.

Ở chiều ngược lại, tổng trị giá hàng hoá nhập khẩu của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 1 đạt 21,29 tỷ USD, giảm 4,7% (tương ứng giảm 1,05 tỷ USD) so với kỳ tháng 12/2025.

Như vậy, trong kỳ 1 tháng 1, cán cân thương mại hàng hóa thâm hụt 3,24 tỷ USD.

Kỳ vọng xuất siêu trên 23 tỷ USD trong năm 2026

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu dự báo tăng trên 8% so với năm 2025 (tương đương 513 tỷ USD). Đồng thời, cán cân thương mại được kỳ vọng tiếp tục có xuất siêu ở mức trên 23 tỷ USD, tăng khoảng 15% so với năm trước. Đây là con số đầy thách thức trong bối cảnh vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố có thể tác động mạnh tới hoạt động xuất khẩu.  

Về thị trường quốc tế, theo ông Hải diễn biến kinh tế toàn cầu tiếp tục phức tạp và đa chiều, với những rủi ro khó dự báo, đặc biệt là xu hướng gia tăng chính sách bảo hộ, việc áp dụng các tiêu chuẩn xanh, cùng với biến động thiên tai và xung đột địa chính trị, có thể gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở trong nước, dù Việt Nam đã xây dựng được nền tảng sản xuất tương đối tốt, cả ở lĩnh vực công nghiệp và nông sản, song phần lớn sản phẩm xuất khẩu vẫn có giá trị gia tăng chưa cao, đồng thời phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu và công nghệ từ các nhà đầu tư nước ngoài. Đây được xem là rủi ro tiềm ẩn đối với tăng trưởng xuất khẩu trong trung và dài hạn.

“Việt Nam cần đẩy nhanh việc nâng cao hàm lượng giá trị nội địa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và làm chủ công nghệ, nhằm duy trì xuất khẩu theo hướng bền vững và tự chủ hơn”, đại diện Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị.

Ở góc nhìn tích cực, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng dư địa tăng trưởng của xuất khẩu vẫn rất lớn khi Việt Nam mới chỉ khai thác được khoảng 1/3 năng lực, 2/3 còn lại vẫn đang bỏ ngỏ.

Vì vậy, Việt Nam cần tiếp tục mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác và khai thác sâu hơn các khu vực trọng điểm như châu Âu, Mỹ, ASEAN và châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời mở lối vào các thị trường mới nổi giàu tiềm năng như Trung Đông và châu Phi. Song song đó, việc thu hút FDI  ở cấp độ cao hơn để hình thành các chuỗi giá trị toàn cầu cũng cần được coi trọng.

Ông Lạng cho rằng Việt Nam phải thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc xây dựng thương hiệu quốc gia và thương hiệu sản phẩm, đặc biệt với các mặt hàng chế tạo, sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nhóm hàng sử dụng lao động chất lượng cao. Nếu làm tốt, đây sẽ là yếu tố định hình một bức tranh xuất khẩu hoàn toàn khác trong tương lai.

Ngoài ra, việc tận dụng đồng bộ các nền tảng thương mại điện tử sẽ tạo thêm một nguồn lực lớn cho tăng trưởng. Việt Nam hiện có khoảng 10.000 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên.

"Nếu được đầu tư bài bản từ khâu sản xuất đến marketing chuyên nghiệp, nhóm sản phẩm này có thể trở thành nguồn hàng xuất khẩu đầy tiềm năng trong thời gian tới", vị chuyên gia này kỳ vọng.