Tỷ giá đang hạ nhiệt

So với một năm 2025 khi tỷ giá nhiều lần "dậy sóng", bước sang 2026, tỷ giá đã có dấu hiệu hạ nhiệt đáng kể. Xu hướng này thể hiện từ cuối năm ngoái khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất. 

Cụ thể, tỷ giá trung tâm và liên ngân hàng đến cuối tháng 12 lần lượt ở mức 25.121 VND/USD (tăng 3,2% so với đầu năm) và 26.297 VND/USD ( tăng 3,3% so với đầu năm). Cùng với đó, tỷ giá tự do giảm mạnh 3,7% từ đỉnh, kết năm ở mức 26.785 VND/USD ( tăng 4% so với đầu năm).

Theo các chuyên gia của Chứng khoán MB (MBS), VND được hỗ trợ từ các yếu tố nội tại như chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi trung bình lãi suất qua đêm liên ngân hàng neo cao ở mức 6% (mức trung bình trong 11 tháng đầu năm 2025 chỉ khoảng 4%).

Bên cạnh đó, nguồn cung USD trong nước dồi dào hơn khi đây là mùa cao điểm xuất khẩu và lượng kiều hối gửi về Việt Nam thường tăng mạnh vào dịp cuối năm.

Trong nửa đầu tháng 1, tỷ giá nhìn chung vẫn duy trì khá ổn định. Hiện tỷ giá liên ngân hàng ở mức 26.270 VND/USD - đi ngang so với đầu năm; trong khi tỷ giá tự do giảm 1,1% so với đầu năm về mức 26.625 VND/USD. Ở chiều ngược lại, tỷ giá trung tâm tăng nhẹ 0,03% lên mức 25.131 VND/USD.

Theo MBS, yếu tố hỗ trợ chủ yếu cho tỷ giá 2026 là xu hướng suy yếu của USD do chịu tác động của sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa các nước.

Chỉ số DXY được dự báo sẽ giảm xuống ngưỡng 95 từ giữa năm 2026, trong khi phần lớn các đồng tiền chủ chốt như yen Nhật, Bảng Anh (GBP) và EUR đều được kỳ vọng tăng giá. Đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Việt Nam, cũng sẽ được hưởng lợi khi chênh lệch lãi giữa Mỹ và các nước này thu hẹp.

"Cân bằng giữa các yếu tố trên, chúng tôi cho rằng tỷ giá sẽ ổn định hơn trong năm 2026 với mức tăng 2,5 - 3%", các chuyên gia MBS dự báo.

Ở góc độ kỹ thuật, các chuyên gia từ MBS Research cũng chỉ ra những yếu tố đang tạo áp lực lên tỷ giá trong năm 2026 như thâm hụt thương mại của khối nội địa; giá vàng quốc tế tăng cao,...

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải Quan, cán cân thương mại hàng hóa tháng 12/2025 thâm hụt 637 triệu USD, đưa mức thặng dư của cả năm 2025 lên 20,05 tỷ USD, giảm 19,6% so với mức thặng dư 24,95 tỷ USD của năm trước.

Mặc dù, Việt Nam ghi nhận mức thặng dư thương mại hơn 20 tỷ USD trong năm 2025, song phần lớn thặng dư thương mại đến từ nhóm FDI trong khi khối doanh nghiệp trong nước ghi nhận thâm hụt gần 30 tỷ USD, cho thấy nhu cầu USD trong nước vẫn rất lớn trong chu kỳ mở rộng sản xuất.

Bên cạnh đó, MBS cũng dự báo, trong năm 2026 nhập khẩu sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, chủ yếu tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ khi Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp thâm hụt thương mại tại thị trường này.

Yếu tố tiếp theo ảnh hưởng đến tỷ giá là việc giá vàng quốc tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên ngưỡng 5.000 USD/ounce do bất ổn địa chính trị và nhu cầu tài sản an toàn của nhà đầu tư tăng cao. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá trong nước.

Kiểm soát chặt chẽ tín dụng để tránh mất giá VND

Nhận định về áp lực lên tỷ giá, ông Trần Ngọc Báu, CEO Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, cho rằng mặc dù USD có xu hướng giảm giá nhưng tiền đồng vẫn sẽ chịu áp lực mất giá đáng kể trong năm 2026 do sự lệch pha về chính sách tiền tệ và tâm lý kỳ vọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong trung hạn.

Trên thực tế rằng trong năm qua, dù chỉ số DXY mất giá khoảng 8%, nhưng VND lại giảm thêm tới 4% giá trị so với USD.

"Tình trạng này hỗ trợ xuất khẩu khi hàng hóa rẻ hơn, mặt khác lại gây áp lực trực tiếp lên lạm phát và chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào", ông Báu nói tại chương trình Data Talk | Macro Insight: "Vĩ mô 2025 - 2026 và câu hỏi lớn - Dòng tiền sẽ đi đâu?" đầu tháng 1.

Theo chuyên gia, áp lực lên tỷ giá hiện nay có 60% nguyên nhân từ các yếu tố ngắn hạn và 40% từ kỳ vọng dài hạn.

Trong ngắn hạn, áp lực tỷ giá sẽ bắt đầu dịu bớt trong năm 2026 do Fed đã bắt đầu giảm lãi suất sau giai đoạn neo cao.

Trong các năm trước, việc Việt Nam duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng và nỗ lực "ghìm" lãi suất đã khiến mức chênh lệch lãi suất giữa VND và USD rơi vào vùng âm. Hệ quả tất yếu là dòng vốn có xu hướng dịch chuyển ra bên ngoài và kích thích tâm lý găm giữ ngoại tệ như một kênh trú ẩn an toàn bên cạnh vàng.

Ông Báu cho rằng bước sang năm 2026, khi Fed hạ lãi suất, áp lực này sẽ được giảm xuống đôi chút.

Còn ở góc độ dài hạn, ông cho rằng áp lực tỷ giá còn đến từ quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong vòng 5 năm tới trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại. Muốn tạo quán tính cho nền kinh tế trong khi vẫn tăng trưởng dựa vào vốn thì tín dụng bắt buộc phải tăng ở mức cao. Điều này tạo rủi ro khi nền kinh tế có thể không hấp thụ được hoàn toàn lượng vốn bơm ra.

"Nếu nền kinh tế không thể hấp thụ hoàn toàn lượng vốn bơm ra, dòng tiền tín dụng có nguy cơ chảy mạnh vào các khu vực đầu cơ, tạo mầm mống cho bong bóng tài sản. Thực tế cho thấy, dù thanh khoản chưa mạnh nhưng giá bất động sản tại nhiều khu vực đã tăng gấp 2, 3 lần", CEO WiGroup phân tích.

Theo ông, tình trạng "lạm phát giá tài sản tài chính" này không chỉ gây bất ổn vĩ mô mà còn gián tiếp đẩy giá thuê nhà và chi phí dịch vụ tiêu dùng lên cao, gây lo ngại cho đời sống người dân và vô hình chung gây mất giá đồng tiền.