Thị trường dầu mỏ tại châu Á đang tiến gần đến mức vận hành tối thiểu, châu Âu có khả năng là cái tên tiếp theo, trong khi nước Mỹ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng vào tháng 7, ông Jeff Currie, Giám đốc chiến lược về lộ trình năng lượng tại Carlyle kiêm đồng Chủ tịch Abaxx Markets,cựu Giám đốc toàn cầu về nghiên cứu hàng hóa tại Goldman Sachs, nhận định.

Chuyên gia kỳ cựu này cho rằng các số liệu tổng hợp về kho dự trữ toàn cầu hiện nay có thể gây hiểu lầm. Thực tế, phần lớn lượng dầu đang được lưu trữ trên thế giới không thể đem ra sử dụng ngay lập tức. Một phần khổng lồ trong số đó bắt buộc phải giữ lại trong hệ thống để duy trì áp suất và vận hành an toàn cho các đường ống dẫn cũng như mạng lưới bể chứa.

Điều này khiến lượng dầu thực tế có sẵn cho thị trường giao dịch bị bóp nghẹt. Phát biểu bên lề Hội nghị Thịnh vượng UBS diễn ra tại Singapore, ông Currie khẳng định châu Á hiện đã tiến sát cái gọi là mức vận hành tối thiểu này.

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đã rơi vào tình trạng căng thẳng tột độ kể từ khi cuộc chiến Iran bùng nổ vào đầu năm nay. Các hoạt động giao thương qua eo biển Hormuz bị tê liệt đã cắt đứt phần lớn sản lượng năng lượng xuất khẩu từ Trung Đông.

“Chúng ta đang chứng kiến sự bùng nổ về giá của các sản phẩm phái sinh. Giá nhiên liệu bay có thể đã hạ nhiệt, nhưng giá dầu diesel hiện đã vọt lên cao hơn cả giá nhiên liệu bay. Do đó, cuộc khủng hoảng tại Singapore vẫn đang tiếp diễn, nó chỉ dịch chuyển từ mặt trận xăng máy bay sang dầu diesel”, ông Currie phân tích.

Hiệu ứng gợn sóng: Châu Âu và Mỹ lọt vào tầm ngắm

Chuyên gia này dự báo châu Âu có thể sẽ hứng chịu áp lực tương tự chỉ trong vài tuần tới, khi nguồn cung cứu trợ từ Mỹ hiện tại chỉ mang tính tạm thời, nhất là khi mùa lái xe cao điểm mùa hè tại phương Tây đang bắt đầu. “Tôi muốn nói rằng, châu Á đã chạm ngưỡng. Châu Âu cần thêm khoảng một tháng nữa, và hãy chuẩn bị tinh thần cho một tháng 7 đầy giông bão tại Mỹ”, ông Currie nhấn mạnh.

“Toàn bộ lượng dầu dự trữ đang bị rút cạn từ Kho Dự trữ Chiến lược (SPR) của Mỹ đều được xuất khẩu sang châu Âu. Điều này khiến người châu Âu ảo tưởng rằng họ không gặp vấn đề gì vì đang được bơm đầy dầu từ Mỹ, nhưng kịch bản đó không thể kéo dài mãi mãi”, vị này cho hay.

Nhận định của ông Currie hoàn toàn trùng khớp với những lời cảnh báo gần đây từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Cơ quan này cho biết thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng trong giai đoạn tiêu thụ cao điểm mùa hè, đặc biệt là nếu xuất khẩu từ Trung Đông không thể phục hồi và các kho dự trữ tiếp tục lao dốc.

“Chúng ta có thể sẽ bước vào vùng đỏ nguy hiểm vào tháng 7 hoặc tháng 8 nếu tình hình không có chuyển biến tích cực”, người đứng đầu IEA, ông Fatih Birol, cảnh báo tuần trước.

Lá bài tẩy của Iran trên bàn đàm phán

Ông Currie đã thẳng thừng bác bỏ các đề xuất mang tính xoa dịu như đình chỉ thuế xăng dầu liên bang của Mỹ, coi đó là những biện pháp muối bỏ bể và không giải quyết được gốc rễ của tình trạng khan hiếm.

“Điều đó không giải quyết được bất kỳ vấn đề nào”, ông nói. Mặc dù việc xả kho dự trữ SPR của Mỹ đã mang lại một số cứu cánh tạm thời, nhưng ông Currie cho rằng cơ chế định giá thị trường hiện tại cho thấy tình trạng thiếu hụt trầm trọng vẫn đang nhức nhối.

Xét đến cùng, việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz vẫn là giải pháp lâu dài duy nhất, dù ngay cả khi điều đó xảy ra, thị trường cũng phải mất rất nhiều thời gian để bình ổn trở lại. Ông Currie lập luận rằng việc các kho dự trữ toàn cầu ngày càng cạn kiệt vô tình lại đang củng cố vị thế thượng phong của Iran trong các cuộc đàm phán đang diễn ra.

“Mỗi ngày trôi qua, vị thế đàm phán của Iran lại càng được củng cố. Tại sao ư? Bởi vì các kho dự trữ dầu liên tục bốc hơi. Ngay vào khoảnh khắc bạn nghĩ rằng mình đã thắng, đó chính là lúc bạn nhận ra mình có thể đã thua. Vị thế đàm phán của Iran tại thời điểm này đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết trong vòng 47 năm qua”, ông nói.