Tại ĐHĐCĐ bất thường ngày 29/10, cổ đông CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh (Mã: DMX) đã thông qua phương án phát hành trái phiếu kèm chứng quyền dành cho đội ngũ lãnh đạo và quản lý chủ chốt.

Theo Tổng Giám đốc Đoàn Văn Hiểu Em, chương trình áp dụng cho 15 nhân sự cấp cao, phần lớn đảm nhiệm các vị trí quan trọng tại khối ngành hàng, bán hàng và các bộ phận chức năng.

Chương trình kéo dài 5 năm nhưng có thể hoàn tất sớm nếu các mục tiêu được thực hiện trước kế hoạch.

“Để chúng tôi được hưởng nó cũng không hề đơn giản”, ông Hiểu Em nói.

Ông cho biết DMX có các chính sách thu nhập, thưởng khác nhau theo từng cấp nhân sự. Chương trình trái phiếu kèm chứng quyền lần này chủ yếu hướng tới nhóm lãnh đạo cấp cao, những người gắn trực tiếp với mục tiêu nhân đôi doanh thu và nhân ba lợi nhuận trong chu kỳ 5 năm tới.

Không chỉ nhìn vào lợi nhuận

Quyền mua cổ phiếu của nhóm lãnh đạo không phát sinh đơn thuần theo thời gian làm việc hay chức danh, mà phụ thuộc vào hai nhóm chỉ tiêu gồm lợi nhuận và hiệu suất cổ phiếu DMX so với VN30.

Với chỉ tiêu kinh doanh, công ty lấy mức cao hơn giữa lợi nhuận cam kết và kế hoạch lợi nhuận được ĐHĐCĐ thông qua từng năm làm cơ sở đánh giá. Các mức lợi nhuận cam kết tăng từ 7.743 tỷ đồng năm 2026 lên 14.390 tỷ đồng vào năm 2030.

Nếu lợi nhuận thực tế thấp hơn mức nền, phần quyền tương ứng sẽ không phát sinh. Khi kết quả vượt nền, tỷ lệ được hưởng tăng dần trong giới hạn của chương trình.

Ở chỉ tiêu còn lại, DMX được so sánh với VN30. Nếu cổ phiếu có hiệu suất kém hơn chỉ số, lãnh đạo không được hưởng phần quyền này; nếu bằng hoặc vượt VN30, tỷ lệ được hưởng tăng tương ứng.

Điều đó cũng có nghĩa cổ phiếu không nhất thiết phải tăng giá tuyệt đối. Trong một thị trường đi xuống, DMX giảm ít hơn VN30 vẫn có thể được xem là có hiệu suất tốt hơn chỉ số tham chiếu.

Giá thực hiện quyền ban đầu là 74.000 đồng/cp. Tổng lượng cổ phiếu tối đa có thể phát hành theo chương trình là 126,7 triệu đơn vị, tương ứng khoảng 10% lượng cổ phiếu lưu hành tại thời điểm xây dựng phương án.

“Chính sách này với mục tiêu tăng gấp đôi doanh thu và gấp ba lợi nhuận thì không hề dễ dàng. Đặc biệt lại neo vào giá cổ phiếu nữa, nên đây là cái khó chung”, ông Hiểu Em nói.

Điểm khó so với ESOP

Chủ tịch HĐQT Nguyễn Đức Tài cho rằng chính sách thưởng thường khó tạo ra cảm nhận giống nhau giữa hai phía.

“Người nhận thì cảm thấy thiếu, người cho thì cảm thấy nhiều”, ông nói.

Theo ông Tài, một điểm bất tiện của chương trình trái phiếu kèm chứng quyền là danh sách người tham gia phải được xác định từ đầu, khác với ESOP có thể dành một quỹ cổ phiếu theo từng năm rồi phân bổ sau.

Điều này đặt ra tình huống nếu trong 5 năm tới xuất hiện một nhân sự mới có đóng góp lớn nhưng không nằm trong danh sách ban đầu, người này sẽ không tự động được tham gia chương trình.

Tuy nhiên, ông Tài cho rằng cách phát triển nhân sự của hệ thống trong nhiều năm qua chủ yếu dựa trên đội ngũ trưởng thành từ bên trong. Khả năng xuất hiện một nhân sự hoàn toàn mới rồi nhanh chóng trở thành người có đóng góp đặc biệt lớn, theo ông, không cao.

Dù vậy, nếu trường hợp này xảy ra, công ty có thể phải tính một cơ chế khác để ghi nhận.

Ông Hiểu Em cũng cho biết nếu chương trình hiện tại hoàn tất sớm nhờ đạt đủ các mục tiêu, những nhân sự mới có thể được xem xét ở chu kỳ chính sách tiếp theo.

Một chi tiết khác được ông Tài nhắc tới là CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (Mã: MWG), công ty mẹ của DMX, không tham gia biểu quyết nội dung này.

Theo cách ông giải thích tại đại hội, MWG muốn để nhóm cổ đông bên ngoài tự đánh giá chương trình. Nếu họ cho rằng chính sách giúp doanh nghiệp tăng trưởng và mang lại lợi ích cho khoản đầu tư thì có thể ủng hộ; ngược lại, nếu thấy quyền lợi dành cho lãnh đạo quá lớn thì có thể bỏ phiếu không.

Ông Tài nói khá thẳng rằng nếu cổ đông cảm thấy lãnh đạo “ăn dày quá” thì có thể không đồng ý với chính sách.

Góc nhìn từ Dragon Capital 

Ông Lê Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Dragon Capital Việt Nam, cũng dành một phần phát biểu tại đại hội để nói về chương trình này từ góc nhìn của nhà đầu tư tổ chức.

Theo ông Tuấn, điểm ông đánh giá cao là quyền lợi của đội ngũ lãnh đạo không chỉ gắn với lợi nhuận mà còn phụ thuộc vào hiệu suất cổ phiếu DMX so với VN30.

Ông đặt cách thiết kế này bên cạnh hình thức ESOP giá thấp vốn khá quen thuộc trên thị trường. Với chương trình của DMX, người tham gia phải mua cổ phiếu theo mức giá thực hiện được xác định trước, đồng thời chỉ được hưởng quyền khi đáp ứng các điều kiện về kết quả kinh doanh và hiệu suất cổ phiếu.

Theo ông Tuấn, cách làm này khiến lợi ích của đội ngũ điều hành gắn chặt hơn với kết quả mà cổ đông nhận được.

Ông cũng cho rằng đây là một hướng tiếp cận đáng chú ý so với mô hình ESOP truyền thống, khi phần thưởng cho lãnh đạo chỉ thực sự phát huy giá trị nếu doanh nghiệp tăng trưởng và cổ phiếu mang lại kết quả tốt cho nhà đầu tư.

Ngay sau phần chia sẻ này, ông Tài nói vui rằng DMX đang có một chính sách “ưu việt hơn” MWG và ghi nhận ý kiến công ty mẹ có thể tham khảo cách tiếp cận này.

Nhìn tổng thể, chương trình dành cho 15 lãnh đạo DMX không chỉ đặt điều kiện về kết quả kinh doanh mà còn gắn một phần quyền lợi với diễn biến của cổ phiếu trên thị trường. Đây cũng là lý do CEO Đoàn Văn Hiểu Em nhấn mạnh rằng để thực sự được hưởng chương trình, đội ngũ lãnh đạo sẽ phải vượt qua những mục tiêu không dễ dàng trong cả hoạt động kinh doanh lẫn hiệu quả dành cho cổ đông.