Biti’s đang là một doanh nghiệp nổi bật trong thực hành ESG ở Việt Nam, với chương trình Happy Biti’s được doanh nghiệp khởi động từ năm 2018. Trong "Hội nghị Đầu tư ESG Việt Nam 2026", CEO Vưu Lệ Quyên đã chia sẻ về cơ duyên khiến bà và Biti’s dấn thân vào hành trình ESG từ khá sớm, lúc thị trường vẫn chưa nhiều người quan tâm tới vấn đề này. 

Đã từng có thời, con người Biti’s luôn sống trong sợ hãi

“Đã có rất nhiều người tò mò dò hỏi tôi: Tại sao Biti’s lại nói chuyện hạnh phúc trong kinh doanh, thực hành ESG, khi 8 năm trước đây vẫn là một khái nhiệm xa lạ tại Việt Nam?. Trước khi trả lời câu hỏi nói trên, cần biết bối cảnh lịch sử của Biti’s cũng như những trải nghiệm của bản thân tôi”, CEO Biti’s đề nghị. 

Bà cho biết 7 năm sau giải phóng, ba mẹ bà đã thành lập công ty Biti’s với mục tiêu sản xuất ra giày Việt Nam cho người Việt Nam sử dụng. Lúc đó, hoạt động kinh tế và sản xuất ở Việt Nam chưa phát triển, còn ba mẹ bà đã thật sự bắt đầu từ con số 0 và hai bàn tay trắng. Bà luôn cảm thấy biết ơn ba mẹ, vì đã thai nghén ra Biti’s cũng như vượt qua nhiều khó khăn, đặt nền tảng vững chắc để công ty to lớn được như hôm nay.

Thực tế, ở thập kỷ 80, Việt Nam vẫn là nước thuần nông nghiệp. Ngoài chưa có máy móc và nhiều nguồn lực cần thiết, Biti’s cũng không có con người phù hợp. Vậy nên, công ty đã cố gắng đào tạo nông dân thành công nhân hợp cách trong nhà xưởng. Có thể nói, hai nhà sáng lập Biti’s đã rất nỗ lực và kỷ luật để biến một người từ nông dân thành công nhân, để công ty có thể vận hành tốt, sản xuất giày cho tất cả người Việt.

“Trong giai đoạn đầu tiên, Biti’s luôn ưu tiên kỷ luật và thúc đẩy nhân sự làm việc nhằm tăng công suất qua từng năm. Công ty như một nền tảng quân sự, vận hành áp đặt từ trên xuống. Mọi người chỉ làm những việc mà sếp yêu cầu, không ai có ý tưởng riêng và nếu có cũng không biết chia sẻ với ai. Trong công ty, mọi người làm việc với tâm lý sợ hãi và tôi không thấy ai muốn phát triển bản thân hay muốn học hỏi thêm. 

Tôi gia nhập Biti’s từ 2004. Trong mắt tôi, Biti’s lúc đó như một công ty Nhà nước, với rất nhiều hoạt động kiểm soát - áp đặt, không ai chịu hợp tác với ai. Tôi lại là người trẻ, vừa tốt nghiệp ở Canada, nên không thích môi trường đó lắm”, bà hồi tưởng.

Bên cạnh đó, trong mắt bà, ngành giày không hấp dẫn lắm. Bà còn nhớ là khách hàng đầu tiên mà bà làm việc cùng là một công ty có 200 năm tuổi. Anh đại diện công ty đối tác gặp bà hay hỏi: Tại sao em lại vô ngành giày, anh nếu có con gái sẽ không muốn nó làm trong ngành giày đâu. Việc đàn anh đối tác cứ nhắc lui tới vấn đề này, khiến bà cảm giác như “vào ngành giày là bắt đầu cuộc đời nô lệ”. 

Ở thời điểm bà tham gia, Biti’s đã là một doanh nghiệp có tên tuổi tại Việt Nam, minh chứng là trong một khảo sát cho thấy ai là người Việt Nam cũng đã từng có một đôi giày Biti’s trong đời. Tuy nhiên, vì là công ty truyền thống nên mới phát triển theo cách mà bà đã kể ở phía trên.

Sự ra đời của chương trình Happy Biti’s

Phần bà, năm 2011, sau khi phục vụ Biti’s được 7 năm và đang giữ chức vụ Phó Chủ tịch, bà đã gặp nhiều khủng hoảng trong cuộc sống, nghiêm trọng nhất trong đó là khủng hoảng hiện sinh. 

“Tôi không biết mình tồn tại để làm gì và dần trở thành người vô cảm. Trong mắt mọi người, tôi là một người có tiền, có sự nghiệp, có học thức và được gia đình yêu thương; nhưng tôi không biết mình là ai. Tôi cảm thấy cuộc đời của mình như được sắp đặt sẵn.

Tôi là lãnh đạo có quyền lực lớn thứ hai công ty, song mỗi ngày đi làm tôi không thấy được ý nghĩa trong việc mình làm cũng như sự tồn tại của bản thân. 

Lúc đó, tôi mới biết người lãnh đạo trong tổ chức không có sự bền vững thì sẽ khiến công ty không bền vững như thế nào. Ba tôi rất giỏi, nhưng khi có chuyện gì xảy ra, ba tôi sẽ phản ứng quá mạnh mẽ và dữ dội. Tôi hay tự nhủ: sâu bên trong người lãnh đạo không bền vững, làm sao công ty bền vững. 

Vì vậy, tôi muốn làm cái gì đó cho giàn lãnh đạo cũng như muốn xây dựng một môi trường làm việc hạnh phúc cho toàn nhân sự của công ty”, bà cho hay.

Trước đó, trong năm 2006, bà đã tình cờ biết đến Bhutan với chỉ số Tổng Hạnh phúc Quốc gia (GNH). Sứ mệnh của các lãnh đạo Bhutan là mang đến sức khoẻ toàn diện - hạnh phúc cho người dân và để đạt được mục tiêu đó, nước này đã mời các chuyên gia đến để xây dựng khung quản trị. Đây là cảm hứng khiến bà nảy sinh việc xây dựng chương trình Happy Biti’s, cũng đã học hỏi rất nhiều từ hành động của Bhutan. 

Mặt khác, sau khi tìm hiểu sâu về chiến lược phát triển dị biệt của Bhutan, bà đã biết đến Tiến sỹ Hà Vĩnh Thọ - Giám đốc Chương trình của Trung tâm Tổng hạnh phúc Quốc gia Bhutan. Bà cũng cảm thấy tự hào vì có người Việt đóng vai trò quan trọng và trung tâm trong chiến dịch này của Bhutan. 

Sau đó, không chỉ dõi theo hành trình của Tiến sỹ Hà Vĩnh Thọ, mà bà còn mời ông đến tham gia vào dự án Happy Biti’s vào năm 2018. Nhờ sự đồng hành lâu dài của Tiến sỹ Hà Vĩnh Thọ, đã có sự dịch chuyển hạnh phúc trong công ty. Chương trình Happ Biti’s đã thay đổi văn hóa của doanh nghiệp, biến nhân sự từ sống trong sợ hãi thành sống trong hạnh phúc - yêu thương nhau. 

Theo đó, Happy Me - Happy Biti’s có nhiều chương trình đào tạo để khiến mọi người trở nên hạnh phúc. Các nhân sự ngoài chăm sóc bản thân - gia đình, sẽ học thêm cách chăm sóc người khác - thiên nhiên, kết nối với bên trong của mình cũng như kết nối với thiên nhiên. 

Doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc 80/20: nuôi dưỡng 20% “nhân tố tích cực” có khả năng lan tỏa năng lượng và ảnh hưởng đến 80% còn lại. 

Mỗi tuần, toàn hệ thống sẽ dành 1 giờ vào sáng thứ Sáu cho vòng tròn Happy Biti’s, nơi mọi người thực hành chú tâm (mindfulness), vận động nhẹ, chia sẻ cảm xúc và nâng đỡ nhau. Đây là một trong những hoạt động cốt lõi giúp nhân viên Biti’s quay về với chính mình, giải tỏa áp lực và tăng kết nối nội bộ.

“Có một giai đoạn, Biti’s đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng, vì lộ trình phát triển nhân sự khác biệt. Công ty khác thì đào tạo chuyên môn - kỹ năng để tăng năng suất lao động, còn ở Biti’s thì đào tạo kỹ năng hạnh phúc, cách kết nối bản thân - tự nhiên… 

Công ty khác sẽ đào tạo kỹ năng cứng - mềm để phục vụ công việc, còn Biti’s lại muốn phát triển con người toàn diện. Đây là thứ mà nhiều người lao động không hiểu”, bà Vưu Lệ Quyên tiết lộ. 

Tại Biti’s, sẽ nhìn 360 độ để biết mỗi nhân sự trong công ty đang gặp khó khăn gì, nhằm có thể hỗ trợ kịp thời và giúp đội ngũ phát triển toàn diện. Cụ thể, công ty sẽ tìm hiểu xem nhân sự đang gặp khó khăn ở đâu - điều gì đang ngăn cản sự phát triển của bản thân mỗi người, sẵn sàng lắng nghe mọi chia sẻ. 

Trong Biti’s, nếu nhân sự nào cảm thấy vị trí mà mình đang đảm nhận không có cơ hội thăng tiến, công ty sẽ tìm những vị trí khác để thỏa mãn mục tiêu sự nghiệp mà nhân sự đó mong muốn. Thậm chí, công ty có thể tạo ra những dự án khởi nghiệp nhỏ trong nội bộ để giúp nhân sự phát triển hơn. 

Vì đó, theo bà, nếu ai đó cảm thấy không phù hợp với tổ chức, không còn hạnh phúc trong Biti’s thì ra đi cũng là điều bình thường, vì “công ty đã làm tất cả để giúp họ rồi!”.  

Happy Biti’s chính là nền tảng để công ty đặt mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số

Trước khi có chương trình Happy Biti’s, công ty đo lường thành công bằng doanh thu - lợi nhuận; bây giờ đo lường bằng hiệu suất của nhân sự, hạnh phúc của con người và tác động lên hành tinh. Hiện tại, khi công ty đưa ra bất cứ chương trình - chiến lược gì đều phải cân nhắc ba yếu tố nói trên. 

Ngoài ra, hằng năm, Biti’s cũng thực hiện khảo sát ý kiến của đội ngũ ở 9 hạng mục, bao gồm: sức khoẻ thân - tâm - trí, sức khoẻ cộng đồng, có hài lòng với văn hoá công ty hay không… Những mảng điểm thấp sẽ được công ty phân bổ ngân sách cải thiện trong năm sau, từ điều chỉnh thu nhập, đào tạo quản lý tài chính đến các chương trình chăm sóc sức khỏe.

“Nhờ cân bằng giữa hiệu quả - hạnh phúc, Biti’s đã xây dựng được đội ngũ nhân sự gồm 6.000 nhân viên, phục vụ 10 triệu khách hàng. Tăng trưởng 2 chữ số luôn không dễ dàng, nên Biti’s phải cố gắng rất nhiều”, CEO Biti’s bày tỏ. 

Nếu phải ví von, thì bà thích ví Biti’s như cây tre có “bộ rễ” - đội ngũ nhân sự phát triển mạnh mẽ, nhờ đất trồng được công ty chăm bẳm trong 8 năm, thông qua chương trình Happy Me - Happy Biti’s. 

Vậy nên, dù Biti’s đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao - tới 2 chữ số, song bà tự tin sẽ làm được, bởi đội ngũ hiện tại sẽ hỗ trợ để công ty phát triển hài hòa chứ không phải tăng trưởng bằng mọi giá, “vì tăng trưởng bằng mọi giá rất tốn kém”.

Gần đây, sau khi khi Biti’s phát hành Báo cáo bền vững 2025, đội ngũ lãnh đạo công ty đã đọc và ai cũng cảm thấy rất vui vì mình đã làm được nhiều điều có ý nghĩa. Ngoài ra, nhân sự của Biti’s cũng rất tự hào khi được làm việc ở một công ty có nhiều điều tốt đẹp và tạo ra tác động tốt lên xã hội - môi trường. Đây cũng là một lợi thế cạnh tranh đáng kể của Biti's khi tuyển dụng nhân sự ở hiện tại. 

Vậy nên, với bà, thực hành ESG không chỉ là câu chuyện tuân thủ, mà phải truyền cảm hứng và tìm ra ý nghĩa trong đó. Các lãnh đạo nên chậm lại để nhìn lại ESG và công ty của mình, định hướng tương lai. Hãy nhớ lại mục tiêu ban đầu khi thành lập công ty và nhìn lại bản thân của mình, nhìn vào những người đi trước để nhận diện được lộ trình của công ty trong tương lai.

“Lãnh đạo hãy quan sát, lắng nghe và nhận diện ra tiềm năng của bản thân mình - công ty; sau đó mới đến thực hành tốt để khai mở tiềm năng con người. Biti's đã nhận diện những cái có sẵn, chứ không phát hiện ra cái gì mới, chỉ là tìm ra được cách thức thực hành ESG phù hợp với công ty”, bà khuyến nghị.