Những kẻ tội phạm đã sử dụng AI để giả mạo lãnh đạo cấp cao và luật sư, qua đó lừa một ngân hàng tư nhân hàng đầu Italy chuyển 95 triệu euro (khoảng 108 triệu USD) ra nước ngoài. Vụ việc nhanh chóng bị phát hiện, nhưng một phần lớn số tiền chưa thể thu hồi.

Mục tiêu của vụ lừa đảo là Fideuram, bộ phận ngân hàng tư nhân thuộc Intesa Sanpaolo - ngân hàng lớn nhất Italy. Trên website, Fideuram tự giới thiệu là ngân hàng tư nhân lớn trong khu vực đồng euro, với tổng tài sản khách hàng đạt 452,3 tỷ euro và đội ngũ gồm 7.107 chuyên viên trình độ cao.

Chiêu lừa tinh vi bằng AI

Theo các nguồn tin của Reuters, dù vụ việc chỉ mới được tiết lộ gần đây, vụ lừa đảo thực tế đã xảy ra từ tháng 2, khi ông Paolo Molesini còn giữ chức chủ tịch Fideuram.

Thời điểm đó, ông Molesini nhận được một tin nhắn qua WhatsApp, có vẻ như được gửi từ CEO Carlo Messina của Intesa, yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp cho một giao dịch ở nước ngoài.

Sau đó, những kẻ lừa đảo tiếp tục gọi điện, giả danh một đối tác cấp cao tại một công ty luật danh tiếng để xác nhận yêu cầu. Theo các nguồn tin, chúng sử dụng AI để mô phỏng giọng nói của vị luật sư, khiến ông Molesini tin rằng cuộc gọi là thật.

Vì vậy, ông Molesini đã yêu cầu bộ phận tài chính thực hiện một loạt giao dịch chuyển tiền đến các tài khoản ở nước ngoài, chủ yếu tại Trung Quốc và Hong Kong.

Vụ lừa đảo nhanh chóng bị phát hiện và Fideuram đã nỗ lực ngăn chặn các giao dịch. Với sự hỗ trợ từ cơ quan thi hành pháp luật tại Trung Quốc, Bồ Đào Nha và Italy, ngân hàng đã thu hồi được khoảng 53 triệu euro.

Tuy nhiên, số tiền còn lại chưa thể được truy vết do đã đi qua mạng lưới tài khoản ở nước ngoài trước khi bị chuyển đổi thành tiền mã hóa. 

Chủ tịch từ chức sau khi mắc bẫy

Một tháng sau vụ việc trên, ông Paolo Molesini đã từ chức chủ tịch của Fideuram với “lý do cá nhân”. Fideuram khi đó cũng không cung cấp giải thích chi tiết hơn về quyết định này.

Theo Reuters, cả ông Molesini lẫn các lãnh đạo cấp cao khác tại Fideuram đều không nằm trong diện bị điều tra. Tuy nhiên, các nhà chức trách được cho là đang điều tra một “công dân nước ngoài sinh sống bên ngoài châu Âu” vì nghi vấn lừa đảo.

Theo trang TechRadar, trước đây, hình thức lừa đảo này được biết đến với tên gọi "chiếm đoạt email doanh nghiệp" (Business Email Compromise - BEC). Những kẻ lừa đảo sẽ xâm nhập - hoặc giả mạo - địa chỉ email của CEO hoặc một lãnh đạo khác trong doanh nghiệp, xác định nhân viên trong bộ phận tài chính rồi gửi yêu cầu chuyển tiền.

Để tăng khả năng thành công, chúng thường viện dẫn tính khẩn cấp và yêu cầu giữ bí mật, chẳng hạn với lý do tránh gây chú ý không cần thiết hoặc ngăn đối thủ cạnh tranh biết về giao dịch.

Sự phát triển của AI đang khiến hình thức lừa đảo này trở nên nguy hiểm hơn. Nếu trước kia, kẻ gian chủ yếu dựa vào email giả mạo, giờ đây chúng có thể tạo hình ảnh, giọng nói và video giả để mạo danh người có thẩm quyền trên các nền tảng nhắn tin, trong cuộc gọi thoại hoặc thậm chí cuộc gọi video.

Vụ việc tại Fideuram không phải trường hợp cá biệt ở Italy. Năm ngoái, những kẻ lừa đảo đã sử dụng AI để giả giọng một bộ trưởng Italy, qua đó khiến doanh nhân Massimo Moratti chuyển gần triệu euro vào một tài khoản ở nước ngoài. Số tiền này sau đó đã được thu hồi thành công.